Türkçe (IDN) alan adı (eşref.com)

Eskiden alan adımızı ("domain") seçerken yalnızca ASCII/İngilizce harf yazabiliyorduk. VeriSign tarafından getirilen bir mekanizma sayesinde, artık Türkçe karakter dahil her dilde alan adı tescil etmek ve kullanmak mümkün hale gelmiştir. IDN alan adlarını nerelerden alabiliriz? IDN alan adını sitemiz için nasıl kullanırız?

IDN terimi Internationalized Domain Name ifadesinin kısaltmasıdır. Bir alan adında ASCII'de/İngilizce'de olmayan karakter varsa, o alan adı IDN destekli bir alan adıdır. IDN destekli alan adı dağıtan kayıt şirketi çok azdır. Ben ICANN sertifikalı bir şirket tercih etmenizi öneririm. Seçtiğiniz şirketten alan adınızı tescil ettiğinizde siteniz için kullanmak için aşağıdaki işlemleri yapmalısınız;

1) Alan adının Name Server'larını (NS/DNS) tayin edin

Alan adının ayarlarına girin ve NS/DNS olarak kendi belirlediğiniz NS/DNS'leri yazın.

2) IDN destekli alan adınızın ASCII karşılığını öğrenin

nic.tr sitesindeki IDN Çevirici sayfasını kullanarak ASCII karşılığını öğrenin:

3) ASCII karşılığını NS/DNS sunucusuna kaydedin

Alan adının IDN destekli adını ("eşref.com") değil ASCII karışılığını ("xn--eref-55a.com") kaydedin.

4) ASCII karşılığını web sunucusunuza kaydedin

Web sunucunuza (IIS/Apache vb) alan adının IDN destekli adını ("eşref.com") değil ASCII karışılığını ("xn--eref-55a.com") kaydedin.

Notlar

IDN alan adlarını yalnızca web sitelerinde kullanabiliyoruz. E-posta adreslerinde vs kullanamıyoruz.
Ziyaretçiniz adres satırına IDN alan adınızı yazdığında kişinin tarayıcısı IDN dönüştürme işlemini yapıp ASCII karşılığını kullanacaktır. Fakat maalesef Internet Explorer 6 bu yeteneğe sahip değil. IE 7 yaygınlaşana kadar IDN isimler biraz sıkıntı çıkartabilir. Firefox'ta ise herhangi bir sorun yok.
IDN ile ilgili olarak VeriSign resmî sayfalarına göz atmanızı öneririm, VeriSign: IDN

Kaynak: http://blog.vukuf.com/2008/01/trke-idn-alan-ad-erefcom.html

Görüşler

Betelgeuse
yaklaşık 18 yıl önce

Bu kadar zorlama ve uydurma birşeyse bence hiç de uğraşmaya gerek yok.

esrefatak
yaklaşık 18 yıl önce

IDN alan adları aslında çok gerekli ve faydalıdır. Şöyle ki; diyelim ki bir kampanya başlattınız. Kampanyanız diyetle ve formda kalmakla ilgisi var. Her kampanyanın bir sloganı olur. Sizin sloganınız şu olsun diyelim: '2 hafta 2 öğün'. Kampanyanız için bir internet sitesi yapsanız iyi olabilir. Sloganınızı site adresi olarak kullanmak en mantıklısı olabilir. Bu durumda sitenin adresi ne olmuş oldu?: 2hafta2ogun.com Sizce ilk okunduğuna anlaşılır bir site adresi mi? Bence değil. Emin olun bir çok müşteriniz, siteyi şöyle açmaya çalışacaktır: 2hafta2öğün.com Ama siteniz açılmayacaktır. Müşteri sıkılıp pencereyi kapatacaktır. Üstelik, sitenizin çalışmadığını düşünüp size kısacaktır. 'Ayıplı hizmet' diyecektir. Kaş yapalım derken göz çıkarmak diye buna denir!

İşte tam bu noktada IDN alan adlarının kıymeti ve faydası ortaya çıkıyor. Lütfen IDN adresinizi tescil edin. Birisi adres satırına bu adresi yazarsa, onu asıl adresinize yönlendirin (2hafta2ogun.com). Böylece Türkçe harflerle İngilizce harfleri birbirine karıştıran (ö o İ i I ı g ğ ü u ç c) önemli sayıda müşteriyi geri kazanmış olursunuz.

Ya kampanyanız çocuklara hitaben olsaydı? Hangi çocuk 'çikolataçağrısı.com' gibi bir adresi 'cikolatacagrisi.com' olarak yazmayı becerebilir ki?

Son olarak; sitenizin IDN adresini kötü niyetli birisi tescil ederse ve kendi sitesine yönlendirirse hoşunuza gider mi?

İşte size IDN alan adını da kullanmak için birçok neden. :)

Tarık
yaklaşık 18 yıl önce

internetten site takibi yapan ama kampanya sitesinin "2hafta2öğün.com" olarak yazılabileceğini düşünen, o şekilde yazıp ulaşamayınca boşver gitsin diyen biri? ilginç bir müşteri modeliymiş. :)

jfever
yaklaşık 18 yıl önce

sadece tilki ikonunu bilen ve onu tiklayip web'de gezmeyi becerecek kadar bilgisayar kullanan annem dahi ogrendi adresleri nasil yazmasi gerektigini..

portakal ağacına bakmasını onerdiğimde kendiliginden portakalagaci.com yaziyor ve aksama oradaki yemegi yapabiliyor.

suphesiz alip yonlendirmek iyi olabilir. hani yanlis yazilirsa filan. fakat kendisi basli basina bir fayda saglamiyor maalesef. (belki) destekliyici bir hizmet.

unutmadan, eşref.com açılmıyor, sadece park edilmiş sanırım.

LesPaul
yaklaşık 18 yıl önce

IDN'nin iyi bir fikir olduğuna inanmıyorum. Ayrıca başka bir yorumcunun da yazdığı gibi phishing saldırılarına ek imkanlar sağladığı da aşikar.

Örneğinizde 'çikolataçağrısı.com' adresini kullanmışsınız. Emin olun, eğer bahsettiğiniz çocuklar 'cikolatacagrisi.com' yazamıyorsa, başarı ile 'çikilotaçağrısı.com', 'çokolataçağrısı.com', 'çukolataçağrısı.com', 'çukulataçağrısı.com' gibi pek çok alternatifi yazacaklardır.

nehuse
yaklaşık 18 yıl önce

Bu uygulama uzun zamandır var bir ara nic.tr de kayıtlı domainlerimin türkçesini almam için bir sürü mail gelmişti bencede artık çok geç bu tip isimleri almanın bir faydası yok bence..

erhanbaris
yaklaşık 18 yıl önce

benim klavyemde turkce karakter yok :)
asciida kalmak daha iyisi. en azindan evrensel ;)

kesken
yaklaşık 18 yıl önce

evrensel?! birakin evreni dunya icin bile yeterli degil ascii adresler, duruma birkac harf olarak bakmamak lazim. bunun ruscasi, cincesi, japoncasi, vs. de var.

ascii karakterlerin yeterli oldugu kac tane alfabe var dunyada ki?, ingilizce ne cografi olarak ne de nufus olarak en yaygin dil degil sanirsam, cagimizin esperantosu olarak kullaniliyor sadece. herkesin anadili internet kullanimi icin yeterli olmali.

bir an evvel ascii bagimliliklarindan siyrilmasi gerektigini dusunuyorum bilisim dunyasinin (ve kendimin :)

erhanbaris
yaklaşık 18 yıl önce

hadi diyelim senin dedigin gibi yaptik. benim gibi kisiler turkce sayfalara girmekte zorlanmiyacaklarmi? ben bir iki tane rus sitesi takip ediyorum. peki onlarda kendi dillerinde yazilinca nasil girmem gerekecek. isminin ascii olarak ismini arayip xn bilmem ne diye aklimda tutmak istemem.
haa ne yazikki henuz uzaylilar dunyamizda yasamiyor ve onlarin internet kullanma aliskanliklari yok ;)
su anda kullanilacak bir sey. aslinda turkce alan adi cikali uzun sure oluyor. ama ne faydasi olacak onu tam kestiremiyorum. adam turkce isim yazinca. xn-- gibi bir adres cikinca emin olunki yeni kullanicilar yanlis bir siteye gittiklerini dusuneceklerdir.
aslinda uzatilacak yada irdelenecek bir konuda degil. secim meselesi. isteyen kullanir isteyen kullanmaz. ben sahsen kullanmam. zaten turkce klavye almayada su an icin ihtiyacim yok. :)

fkoksal
yaklaşık 18 yıl önce

"Standards make an enormous and positive contribution to most aspects of our lives, ensuring desirable characteristics of products and services such as quality..." [1]

[1] Wikipedia

tongucyumruk
yaklaşık 18 yıl önce

Unutulmaması gereken bir diğer nokta IDN adreslerinin phshing tarzı saldırılara gayet uygun bir ortam sağlamasıdır. IDN sayesinde biri sizi fazlamesai.net yerine fazlamesaỉ.net'e yönelendirebilir. Ne yazık ki bazı unicode karakterler birbirine gözle ayırd edilemeyecek kadar benziyorlar. Bu tip phishing saldırılarından korunmak amacıyla Firefox'ta IDN öntanımlı olarak kapalı geliyor.

mos
yaklaşık 18 yıl önce

phishing yiyecek muhtemel kullanıcı profili isbank.com ve iŞbank.com arasında seçim yapmak zorunda kalsa, "ş" harfli olannın daha gerçek olduğunu düşünecektir.

hayır sosyal bilimci değilim :)

Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

USB ADSL Modemler ve GNU/Linux Ayarları

FZ
17 Mayıs 2003, 17 dakika okuma süresi

Debian GNU/Linux, Türkçeleştirme ve Modem konularından sorumlu Internet bakanımız, değerli FM üyesi roktas bu sefer leziz bir ADSL ve Linux yazısı hazırlayıp sıcak sıcak bize sunmuş. Afiyet olsun.

Karadenizin güzide bir şehrinde sıradan bir Cuma gününün sıradan bir öğle sonrasında çalan bir telefonla başladı hikaye. Türk Telekom'dan arıyorlardı. Telefondaki sesi birilerine benzeterek gaf yaptım önce. Öyle ya Türk Telekom beni niye arasın? Ve üstelik içinde ADSL geçen cümleleri niçin kursun? Mevzu yaklaşık 3-5 ay önce hiçbir şekilde ciddiyet belirtisi göstermeyen bir aleladelikle yaptığım ADSL önbaşvurusuyla alakalı idi. "İlimizde ADSL hizmetine geçiş çalışmaları başladı. Ön başvuruda bulunanlara öncelik veriyoruz, merkez müdürlüğe gelmeniz halinde ADSL sözleşmesi yapabilirsiniz?" Hoppala, ağlasak mı gülsek mi? "Emriniz olur, hemen geliyorum" dediğimde saate bakmayı unutmuştum ve saat 16.30 sularıydı. "Acele etmenize gerek yok, Pazartesi günü de olabilir" cevabını fevkalade şüpheli bir tonla kabul ettim. Ya hafta sonu kararlarından cayarlarsa, ya Pazar günü şehrin bütün eşrafı ayaklanarak Ankara destekli bir müdahaleyle bütün o "/alelade/" ön başvuruların önüne geçerse ya kıymetlimisi elimisden alırlarsa, vesaire vesaire...

Internet´te Gezinmede Yeni Boyutlar: stumbleupon.com

FZ
30 Haziran 2004, 1 dakika okuma süresi

Acaba bugün dostum sundance hangi sayfaları ziyaret etti? Peki ya butch ilginç bir şeyler bulmuş mudur? Hmm, galois da belki fantastik bir site ile karşılaşmıştır. Bana söylerler öyle değil mi? Bu sayfalardan hangilerini beğenmişlerdir? Bunlarla ilgili yorumları nedir? Peki ya dünyadaki yüzbinlerce Internet kullanıcısı arasında kafa dengi olanların en son beğendikleri sayfalar? Paylaşmayı severiz ama insanlık hali, sürekli not et, e-posta ile yollamaya çalış, kişisel blog´unda yayınlamayı hatırla filan, uzun iş! Daha basit bir sistem olsa, hem benim katkıda bulunacağım bir sistem hem de katkıda bulunanların oyları ile beni yönlendirecek bir sistem, nasıl olur?

Topluca "web"de gezinme mefhumu nedir diye merak ediyorsunuz stumbleupon.com kullandığınız tarayıcıya basit bir araç çubuğu yerleştirerek yukarıdaki işleri ve daha fazlasını gerçekleştirmenizi sağlıyor.

Acaba FZ biraderimiz en son nereleri gezdi, nereleri beğendi diye merak ederseniz FZ blogs´a zıplamak ve sağ sütundaki "fz stumble site reviews" kısmına bakmak sureti ile merakınızı tatmin edebilirsiniz ;-)

Web 2.0: Pasif Sörfçüden Aktif Internet Katılımcısına Geçiş

FZ
9 Aralık 2005, 1 dakika okuma süresi

Dün akşamki FM TV programında "Web 2.0" kavramının nelere karşılık geldiğinden bahsediyorduk. İzleyicilerden de gelen fikirler bir araya getirildiğinde ortaya çıkan kavramlardan biri de "sitelerin içeriğini katılımcıların gayet kolayca belirleyebildiği, kolektif bilinç oluşturma" yapısı idi.

Bu durumun ve Web 2.0 dalgasının örneklerinden biri de Squidoo. Söz konusu taze sitenin sloganı Everyone's an expert on something (herkesin uzman olduğu bir konu vardır). Görülen o ki yakında Lens ve Lens Master kavramlarını daha sık duyacağız ve belki birileri Lens Master olarak para kazanmaya başlayacak...

Internet`in sopası yok ki..

larweda
30 Ocak 2001, 1 dakika okuma süresi

www.google.com son günlerde internette en çok kullandığımız arama motoru.. Ama bilerek ya da bilmeyerek şahane bir rastlantıya neden oldular. Google'a gidip "dumb motherfucker" arattırırsanız, en yüksek puanlı sonuç Amerika`nın taze başkanı George.W. Bush hakkında bir site oluyor. Yani basit bir yorumla internet`in en ünlü "dumb motherfucker"ı George.W. Bush oluyor. İlahi adalet mi dersiniz, sanal adalet mi dersiniz, bilmem... :-))

Internet, Dil, Sosyoloji

FZ
23 Kasım 2004, 4 dakika okuma süresi

İnsan dilleri sürekli bir değişim içinde, binlerce yıllık süreçlerde bu mavi gezegende pek çok doğal dil ortaya çıktı, bir kısmı öldü, bir kısmı Baskça, Arnavutça gibi Avrupa'nın göbeğinde izole şekilde varlığını sürdürdü, bir kısmı da zenginleşerek ve diğer dillerle alışveriş halinde günümüze dek geldi.

Sanırım sıra Internet'in doğal dilleri etkilemesine geldi. Etik tartışmaların ötesinde ele alınması gereken, analiz gerektiren bir olgu yavaş yavaş kendini belli etmeye başlıyor.