Python tabanlı Türkçe deasciifier

0
FZ
Kısa süre önce Deniz Yüret'in Türkçe 'deasciifier'ını (turkish-mode, Emacs Lisp ile yapılmış) Python'a çevirdim. Kaynak kod adresi: http://github.com/emres/deasciifier.

'deasciification' ve 'deasciifier' terimlerine aşina olmayanlar için kısa açıklama: Türkçe harfler kullanılmadan, sadece ASCII harfler ile yazılmış Türkçe metinlerin, düzgün şekilde Türkçe harfler kullanılarak yazılmış hale çevrilmesine 'deasciification' denir. Bu duruma bir örnek verelim, girdi metni mesela

"Opusmegi cagristiran catirtilar."

ise, çıktı metni şöyle olmalıdır:

"Öpüşmeği çağrıştıran çatırtılar."
Peki ama kim Türkçe harfleri kullanmadan Türkçe yazar, buna benzer durumlar ne zaman karşımıza çıkar? Mesela klavyeniz Türkçe olmayabilir, tembel olabilirsiniz, yahut IMDb'deki Türk film isimlerini Türkçe harfli hale getirmeniz gerekiyor olabilir (örn. "Yahsi bati"yi "Yahşi Batı" yapmanız gerekebilir).

Her ne kadar bu işi ya da benzerini yapan sistemler daha önceden geliştirilmiş olsa da Python ile yeniden yazmanın gerekli olduğuna karar verip bunu gerçekleştirdim çünkü:

- Deniz Yüret'in geliştirdiği turkish-mode Emacs için Emacs Lisp ile geliştirilmiş bir sistem. Ben de Emacs kullanıyorum ama çoğunluk için bu durum geçerli değil.

- Bu sistemin Javascript implementasyonu http://turkce-karakter.appspot.com/ adresinde mevcut ve son kullanıcı için pratik fakat komut satırından yahut kendi programları içinden iş yapmak isteyen programcılar için çok pratik değil.

- Zemberek tabanlı bir 'deasciifier' açık kodlu olarak erişilebilir durumda ve web tabanlı hali de var http://zemberek-web.appspot.com/ adresinde ama yine programcılar için çok pratik değil. Tek istediğiniz pratik şekilde 'deasciification' yapmak ise önce Java kurmak, ardından da tam teşeküllü bir imla kontrol sistemini devreye sokmak, vs. biraz yorucu bir iş. Ayrıca Zemberek'in kullandığı yöntemler farklı ve bazı metinleri düzgün 'deasciify' edemiyor.

- Sabancı Üniversitesi'de Gökhan Tür tarafından geliştirilmiş (ve burada bahsedilen deasciifier'a ilham kaynağı olmuş) sistemin bazı kısıtkamaları var: Kaynak kodu açık değil, sistemi download edemiyorsunuz, web arayüzünün uzunluk limiti var. Ayrıca neden verilerinizi bir başkası ile paylaşmak zorunda kalasınız ki?

Şimdi de birkaç kullanım örneği, önce Python içinden:



Ve şimdi de komut satırından:

$ echo "Yilanlarin Ocu" | python deasciify.py 
Yılanların Öcü

echo "Hic fena olmadi sanirim, ne dersin hocam?" | python deasciify.py 
Hiç fena olmadı sanırım, ne dersin hocam?


Elbette bu deasciifier da mükemmel değil, bazen hata yapabiliyor ancak anadili Türkçe olan biri olarak pratik olarak hemen her türlü durumda işe yaradığını ve çok pratik olduğunu söyleyebilirim. Sistemin ardındaki teoriyi merak ediyorsanız Deniz Yüret'in makalesini okuyabilirsiniz. Bu sisteme eklenebilecek en heyecan verici özellik herhalde sistem çalışırken onun hatalarını düzeltip sistemi eğitebilme özelliği olurdu ancak bu başka bir projenin konusu olsun şimdilik. Şimdiki yakın vadeli planlarım arasında şunlar var: Sisteme web arayüzü eklemek, daha da kolay kullanılmasını sağlamak için Python Package Index'e eklemek, kendi başına çalışan GUI tabanlı bir versiyon geliştirmek ve Linux ile Windows'da kolayca kullanılabilmesini sağlayacak şekilde eklemeler yapmak.

Not: Bu yazı http://ileriseviye.org/blog/?p=3274 adresindeki İngilizce yazının çevirisidir.

Görüşler

0
FZ
0
pichoscosama
Çalışma prensibi nedir? "Yilan" kelimesinin "Yılan" olduğu nasıl algılanmakta? Office veya FF gibi kelimelerin olduğu bir liste mi var?
0
FZ
Bir tür liste var evet ancak karar listesi denen özel bir yapı kullanıyor ve bu yapı da epey büyük bir Türkçe metin yığını üzerinden istatistik analiz ile oluşturukmuş durumda. Bunu gerçekleştiren Deniz Yüret'in özgün makalesini okursanız orada detaylar mevcut: http://www.denizyuret.com/2006/11/emacs-turkish-mode.html ve "Greedy prepend algorithm for decision list induction".
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

IT uzmanlarının bilgilerini paylaşabilecekleri bir platform

anonim

Stackoverflow ya da experts-exchange gibi yurtdışı kaynakların ülkemizdeki eksikliği genelde forumlarla doldurulmaya çalışılıyor. Ancak çok daha genel amaçlı hazırlanmış olan forum yazılımları ihtiyaca tam cevap veremiyor.

Uzmansorusu.com, puanlama sistemi kullanarak bilgisini diğerleri ile paylaşan üyeleri önplana çıkartarak ödüllendiriyor, sosyal ağlardan alıştığımız "kullanıcı grupları" ile aynı ilgi alanlarını paylaşan kişilerin birbileri ile irtibat halinde olmasına olanak sağlıyor, arşivleme ve detaylı filtreleme özellikleri ile kişiye özgü "bilgi veritabanı" tutmalarını sağlıyor.

Masaüstü Benzetmesini BumpTop ile Aşın

tongucyumruk

Minority Report/Azınlık Raporu filmini izleyipte filmde Tom Cruise'un kullandığı, bilardo eldiveniyle etkileşime geçilen bilgisayarlara özenmeyen yoktur herhalde. Günlük bilgisayar kullanımızda masaüstü kavramı ile hergün karşılaşıyor olsakta aslında bu benzetmenin çok yerinde olduğu söylenemez. "Masaüstü" olarak adlandırdığımız şey genelde dosyaları ve dizinleri ile daha çok bir dosya dolabını andırır. Bu durumdan sıkılan birkaç yazılım geliştiricisi de sonunda bu konuda birşeyler yapmaya karar vermişler. İşte karşınızda: BumpTop

SystemImager ile Linux'unuzu kopyalayın

Soulblighter

SystemImager, Linux kurulumlarını, yazılım ve veri paylaşımlarını, ayar değişimlerini ve güncellemeleri otomatik hale getiren bir uygulama.

Java(TM) 2 SDK, Standard Edition sürüm 1.4.0 çıktı

conan

En son Ocak sonunda Release Candidate (Sürüm adayı?) haberini gördüğüm J2SE`nin son sürümü olan 1.4.0 çıkmış. (Ya sessiz sedasız çıktı ya da sağırım :) Çıkış bildirisini buradan, dökümanlara buradan, yeni özelliklerine tam buradan, karar verdim indireceğim diyorsanız da buradan ulaşabilirsiniz. ;)

GUI Tarihçesi

FZ

Windows 1.0 neye benziyordu? Peki ya Apple II'yi gören oldu mu? OS/2 V 1.1 ? Hmm peki ya Perq diye bir iş istasyonu duydunuz mu, grafik arabirimini gördünüz mü? 1968'de ilk demosu yapılan 'mouse' ne menem bir aletti? Bugün kullandıklarımıza ne kadar benziyordu? Acaba Xerox Alto sistemini ve Elixir Masaüstünü kullanmak (en azından görsel olarak) nasıl bir duyguydu?