Kılavuz: Türkçe imla denetleyicisi

0
m1a2
Haberi önce linux.org.tr`de okudum ve hemen kaynak sayfaya zıpladım. Kılavuz, Linux ortamında çalışan bir Türkçe imlâ denetleyicisi. İşte nicedir görmek istediğim türden bir proje :) Umarım sayıları artar. Haberi hiçbir test yapmadan yazıyorum (arka plânda download devam ediyor), çünkü Türkçe`nin kendine has problemleriyle uğraşmaya yönelik her teşebbüs kutsaldır ve (Sabancı üniversitesinde çalışan ?) proje geliştiricilerini de kutluyorum ;)
Yeri gelmişken bu kapsamda bir projeyi daha zikredeyim. Şu linkte `aspell` üzerinden Türkçe denetlemesi yapma yöntemini tercih etmiş olan bir başka `Türkçeleme çözümü` mevcut. (Projedeki en son aktiviteyi 2001`in 1nci ayı olarak gördüm. Şu an ne durumda onu bilemiyorum.)

P.S. Proje, imlâ denetlemesini de içeren `Computational Linguistics` alanında ülkemizin önde gelen bilimadamlarından Sn. Kemâl Oflazer`in supervisor`lığında yürütülüyor zannediyorum . (Yanlışım varsa ilgili kişiler düzeltsin ;) Hâl böyleyse bu çok güzel bir gelişme. Kemâl Bey`e 4-5 yıl önce -o zaman Bilkent`te idi sanıyorum- bu tür bir projeyi GPL olarak dağıtması konusunda bir istek mail`ı yazmış ve son derece nazik bir dille `intellectual property` gerekçeleriyle bunun mümkün olamayacağı cevabını almıştım. Hadi bakalım hayırlısı! Ben şimdi gidiim de programı deneyeyim. Acaba `spell check over TeX` yapabiliyor mu? Meraklandım...

Görüşler

0
cartman
Acaba ispell ya da aspell'e entegre edilebilir mi?

Çok manyak olurdu walla ya :)
0
m1a2
`kilavuz`un entegrasyonu anlamında bunun mümkün olduğunu sanmıyorum. (`ispell` için kesin olarak imkânsız olduğunu söyleyebilirim, `aspell` için de büyük bir olasılıkla öyle.) Mesele şu: ispell tarzı `her derde deva` imlâ denetleyiciler aslında `ingilizce-almanca vb. türü `dertlere deva`. (Burada teknik olarak falanca dil aileleri denilebilirdi fakat terimleri hatırlayamadım.) Türkçe gibi ek kullanımına dayalı `Çekoslovakyalılaştırılamayan` ;) diller -ki Türkçe başı çekiyor- imlâ denetimi açısından büyük sorun. `ispell` sadece kök kelimeleri içeren bir sözlük veritabanından yanlış hatırlamıyorsam `affix` denilen ek ve kural dosyalarıyla bütün türetilmiş sözcükleri de kapsayan bir sözcük uzayı üreterek işlem yapıyor. İngilizce gibi -regular ?- dillerde bunun algoritmalaştırılması kolay, Türkçe de ise `ne yapsak ta şunu CPU`nun kafasında kurallaştırsak` nevinden zorlu bir algoritmik problem var. Ben bu `ispell` mevzusunu Kemal hocaya sordum ve teknik olarak buna benzer bir açıklama yapmıştı. `aspell` getirdiği soyutlamalarla düzensiz dilleri de içerecek yönde atılmış ileri bir adım, mamaafih bu adım Türkçe`nın kıyısına zor ulaşıyor gibi görünmekte. `aspell` C++ ile yazılan ve mümkün her yerde soyutlama yapıldığını tahmin ettiğim bir `motor`a sahip. Türkçe imlâ`nın etkin denetimi için biraz da bu motora müdahale gerekiyo gibime gelmekte (aspell için Türkçe dat hazırlayan geliştirici arkadaş buralara takılsa da bizi aydınlatsa)... Neyse bu konuda çok afakî laf etmeyeyim, yeterince bilmiyorum zira. Yani dostum, bu imlâ denetimi `tırnağın varsa kaşı` türünde bir çetrefil problem. İşte bu yüzden `kaşıma` girişiminde bulunan bu arkadaşları takdir ettim.

Not. Programı hâlâ deneyemedim, denediğimde bi çift laf edecem...
0
dfisek
aspell'in türkçe eklentileri mevcut. gnu türkçe projesinin sayfasından indirilebiliyor diye hatırlıyorum. netekim öyleymiş.

http://gnu-tr.sourceforge.net/dosyalar/aspell-tr.tar.gz

kurulumu ile ilgili aynı sayfada sık sorulan sorular bölümünde bilgi var.
0
cartman
Sağolasın :)
0
anonim
Bir tesadüf eseri bu sayfaya bir şekilde geldim ve bu imla denetleyicileri tartışmasını gördüm. Benim açımdan daha önce geliştirdiğimiz imla denetleyicisi kodunu ve datasını Türkçe LINUX'a koymakta bir sorun yok - ancak ispell/aspell APIsina uymuyor olabilir. Eğer ilgilenmek isteyen arkadaşlar olursa benimle temasa geçsinler ben ham C kodunu verebilirim.

Kemal Oflazer
oflazer@sabanciuniv.edu
0
m1a2
Hocam saygılar sunarım. İlginizi esirgememişsiniz yine. Böyle bir konu üzerinde çalışmayı planlayan veya halen çalışan arkadaşlar için bundan daha güzel bir fırsat düşünemiyorum. Türkiyedeki akademik camianın açık yazılım platformuna daha aktif katılımını sağlamak açısından gösterdiğiniz bu yaklaşımın bir örnek teşkil etmesini diliyorum. Teşekkürler...
0
m1a2
Haber de unutmuşum. Sn. Kemal Oflazer`in çalışmaları hakkında bir fikir almak için (sadece en son) yayınlarını içeren bir link şu, homepage`i de bu. Yaaa, öyle işte, ülkemizde böyle değerler var. Enseyi karartmamak lâzım ;)
0
cartman
Aslında bu sistem KDE spelling sistemine katılabilir...KDEcilere bi önermek lazım :-)
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

AmigaOS`un Hakları KMOS Inc.`e Satıldı

dcc

Amiga Inc., yaptığı açıklamada Amiga işletim sistemi AmigaOS'un tüm versiyonlarının kaynak kodlarını, isim haklarını ve satış haklarını KMOS Inc.'e devretti. Finansal durumu pek de iyi olmayan Amiga Inc. bu hamleyle asıl projesi olan AmigaDE'ye odaklanmayı ve AmigaOS 4.0'ın çıkışını hızlandırmayı düşünüyor. Böylece AmigaOS 4.0'ı hazırlayan Hyperion firmasının alacağı ekonomik destek de artmış oldu.

Yeni Bir İşletim Sistemi: Nexenta - GNU Solaris

FZ

Ticari UNIX dünyasının en güçlü oyuncularından Sun Microsystems'in meşhur işletim sistemi Solaris'in kaynak kodlarını kamuya açtığını daha önce FM ortamında duyurmuştuk.

Bu önemli etkinlik özgür ve açık kodlu yazılım dünyasında epey ses getirdi ve ilk kıpırdanlamalar başladı. Alex Ross, debian-devel listesinde 2 Kasım 2005 tarihinde, Debian based GNU/Solaris: pilot program başlıklı duyurusunu yaptı ve ateşli bir tartışma başladı.

Debian tabanlı Nexenta - GNU Solaris projesini daha detaylı inceleyebilir ve ne tür fırsatlar sunabileceğini keşfedebilirsiniz...

Windows İçin Muhasebeci

muhasebeci

Bir süredir gelişimi açık kaynak kodlu olarak devam eden muhasebeci artık windows altında da çalışmaktadır. Gelişimine başladığından beri GTK+ grafik kütüphanesinin yanında GNOME kütüphanesi de kullandığından sadece GNU/Linux altında çalışan program, kaynak kodlarında düzenleme yapılarak GNOME kütüphanesinden arındırılmıştır.

İşletim Sistemleri Videoları

DemensMagnet

Birçok dağıtımın ve arada Vista'nın da videolarının bulunduğu http://osvids.com herkesin yer imlerinde bulunması gereken bir site. Bu yazı yazılırken SUSE Linux Enterprise Desktop 10 video arşivine eklenmişti.

BinarySearch ve MergeSort kullandıysanız kodunuzu kontrol edin!

FZ

Algoritmalar mükemmel olabilir ama uygulamaları her zaman öyle olmayabiliyor!

Google'dan Joshua Bloch, yeni günlük girdilerinden birinde Extra, Extra - Read All About It: Nearly All Binary Searches and Mergesorts are Broken diye konuya girip Java standart kütüphanesinde kendi yazdığı BinarySearch fonksiyonunun nasıl bir hata barındırdığını anlatıyor.

Sun Microsystems'e 11 Mayıs 2004 yılında gönderilen hata raporunun yorum kısmı ise epey eğlenceli: "Should be fixed in the next release. Not for Tiger. xxxxx@xxxxx 2004-05-11 Finally fixing for Mustang. Can't even compute average of two ints is pretty embarrassing."

3 Haziran 2006 Cumartesi günü yollanan yorumlara göre ise, benzer problemden ötürü Solaris'teki look komutu yaklaşık 1 GB'den büyük dosyalar için düzgün çalışmıyor.