Kılavuz: Türkçe imla denetleyicisi

0
m1a2
Haberi önce linux.org.tr`de okudum ve hemen kaynak sayfaya zıpladım. Kılavuz, Linux ortamında çalışan bir Türkçe imlâ denetleyicisi. İşte nicedir görmek istediğim türden bir proje :) Umarım sayıları artar. Haberi hiçbir test yapmadan yazıyorum (arka plânda download devam ediyor), çünkü Türkçe`nin kendine has problemleriyle uğraşmaya yönelik her teşebbüs kutsaldır ve (Sabancı üniversitesinde çalışan ?) proje geliştiricilerini de kutluyorum ;)
Yeri gelmişken bu kapsamda bir projeyi daha zikredeyim. Şu linkte `aspell` üzerinden Türkçe denetlemesi yapma yöntemini tercih etmiş olan bir başka `Türkçeleme çözümü` mevcut. (Projedeki en son aktiviteyi 2001`in 1nci ayı olarak gördüm. Şu an ne durumda onu bilemiyorum.)

P.S. Proje, imlâ denetlemesini de içeren `Computational Linguistics` alanında ülkemizin önde gelen bilimadamlarından Sn. Kemâl Oflazer`in supervisor`lığında yürütülüyor zannediyorum . (Yanlışım varsa ilgili kişiler düzeltsin ;) Hâl böyleyse bu çok güzel bir gelişme. Kemâl Bey`e 4-5 yıl önce -o zaman Bilkent`te idi sanıyorum- bu tür bir projeyi GPL olarak dağıtması konusunda bir istek mail`ı yazmış ve son derece nazik bir dille `intellectual property` gerekçeleriyle bunun mümkün olamayacağı cevabını almıştım. Hadi bakalım hayırlısı! Ben şimdi gidiim de programı deneyeyim. Acaba `spell check over TeX` yapabiliyor mu? Meraklandım...

Görüşler

0
cartman
Acaba ispell ya da aspell'e entegre edilebilir mi?

Çok manyak olurdu walla ya :)
0
m1a2
`kilavuz`un entegrasyonu anlamında bunun mümkün olduğunu sanmıyorum. (`ispell` için kesin olarak imkânsız olduğunu söyleyebilirim, `aspell` için de büyük bir olasılıkla öyle.) Mesele şu: ispell tarzı `her derde deva` imlâ denetleyiciler aslında `ingilizce-almanca vb. türü `dertlere deva`. (Burada teknik olarak falanca dil aileleri denilebilirdi fakat terimleri hatırlayamadım.) Türkçe gibi ek kullanımına dayalı `Çekoslovakyalılaştırılamayan` ;) diller -ki Türkçe başı çekiyor- imlâ denetimi açısından büyük sorun. `ispell` sadece kök kelimeleri içeren bir sözlük veritabanından yanlış hatırlamıyorsam `affix` denilen ek ve kural dosyalarıyla bütün türetilmiş sözcükleri de kapsayan bir sözcük uzayı üreterek işlem yapıyor. İngilizce gibi -regular ?- dillerde bunun algoritmalaştırılması kolay, Türkçe de ise `ne yapsak ta şunu CPU`nun kafasında kurallaştırsak` nevinden zorlu bir algoritmik problem var. Ben bu `ispell` mevzusunu Kemal hocaya sordum ve teknik olarak buna benzer bir açıklama yapmıştı. `aspell` getirdiği soyutlamalarla düzensiz dilleri de içerecek yönde atılmış ileri bir adım, mamaafih bu adım Türkçe`nın kıyısına zor ulaşıyor gibi görünmekte. `aspell` C++ ile yazılan ve mümkün her yerde soyutlama yapıldığını tahmin ettiğim bir `motor`a sahip. Türkçe imlâ`nın etkin denetimi için biraz da bu motora müdahale gerekiyo gibime gelmekte (aspell için Türkçe dat hazırlayan geliştirici arkadaş buralara takılsa da bizi aydınlatsa)... Neyse bu konuda çok afakî laf etmeyeyim, yeterince bilmiyorum zira. Yani dostum, bu imlâ denetimi `tırnağın varsa kaşı` türünde bir çetrefil problem. İşte bu yüzden `kaşıma` girişiminde bulunan bu arkadaşları takdir ettim.

Not. Programı hâlâ deneyemedim, denediğimde bi çift laf edecem...
0
dfisek
aspell'in türkçe eklentileri mevcut. gnu türkçe projesinin sayfasından indirilebiliyor diye hatırlıyorum. netekim öyleymiş.

http://gnu-tr.sourceforge.net/dosyalar/aspell-tr.tar.gz

kurulumu ile ilgili aynı sayfada sık sorulan sorular bölümünde bilgi var.
0
cartman
Sağolasın :)
0
anonim
Bir tesadüf eseri bu sayfaya bir şekilde geldim ve bu imla denetleyicileri tartışmasını gördüm. Benim açımdan daha önce geliştirdiğimiz imla denetleyicisi kodunu ve datasını Türkçe LINUX'a koymakta bir sorun yok - ancak ispell/aspell APIsina uymuyor olabilir. Eğer ilgilenmek isteyen arkadaşlar olursa benimle temasa geçsinler ben ham C kodunu verebilirim.

Kemal Oflazer
oflazer@sabanciuniv.edu
0
m1a2
Hocam saygılar sunarım. İlginizi esirgememişsiniz yine. Böyle bir konu üzerinde çalışmayı planlayan veya halen çalışan arkadaşlar için bundan daha güzel bir fırsat düşünemiyorum. Türkiyedeki akademik camianın açık yazılım platformuna daha aktif katılımını sağlamak açısından gösterdiğiniz bu yaklaşımın bir örnek teşkil etmesini diliyorum. Teşekkürler...
0
m1a2
Haber de unutmuşum. Sn. Kemal Oflazer`in çalışmaları hakkında bir fikir almak için (sadece en son) yayınlarını içeren bir link şu, homepage`i de bu. Yaaa, öyle işte, ülkemizde böyle değerler var. Enseyi karartmamak lâzım ;)
0
cartman
Aslında bu sistem KDE spelling sistemine katılabilir...KDEcilere bi önermek lazım :-)
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Logo'nun 40. Yılı ve StarLogo TNG: The Next Generation

FZ

40 sene önce bu günlerde Lisp dilinden türetilen LOGO dili özellikle gençlere geometri ve bilgisayar kodlama yeteneklerinin kolayca kazandırılması için tasarlanmıştı. LOGO programlama dili pek çok nesildeki çocuğun ilk bilgisayar deneyimi olmuş pek çok okulda kullanılmıştı. Slashdot ve WIRED'ın 40. yıl haberleri geçtiği günlerde MIT'deki StarLogo ekibi de StarLogo TNG: The Next Generation Beta 1'i duyurdu.

Bir Açık Yazılım - JmxMonitor

malkocoglu_2

JmxMonitor, Java JMX standartını kullanan ve bir veya daha fazla servisi izlemek (monitoring) için kullanılabilecek bir yazılımdır.

http://jmxmonitor.sourceforge.net

Java JMX standartı, uygulamanızın istatistiklerini MBean temelli basit Java nesneleri üzerinden dısarıya afişe etmenizi sağlıyor. Bu istatistik MBean'leri işleme konulduktan sonra, JmxMonitor genelci bir yaklaşımla (generic) herhangi bir uygulamadaki tüm MBean'leri listeleyip, admin'e "gözlemek istediklerim" adlı bir liste olusturmasına izin vermektedir. Gözlenmesine karar verilen makina/port/obje/attribute dörtlüsü için bir eşik değeri (threshold) girildikten sonra, JmxMonitor arka plan süreci tarafindan periyodik olarak esasa değeri bu eşik değerine karşılık kontrol eder. Eşik değer ihlalleri, ana sayfadan ve e-mail ile sistem yöneticisine bildirilecektir.

Python : iyidir - o kadar

gencbeyin

Proglamlama bilgisi olmayan biri için öğrenmesi kolay, öğrendikten sonra ise diger dillere geçiş olanağı olan Python hem hızlı geliştirme için kullanılabilen bir script dili, hem diğer bütün programlama stillerini ihtiva eden bir bilgisayar kültürü antolojisi gibi.
Mesela eski alışkanlıkları Lisp türü fonksiyon bazlı programlama için uygun tanımlamalar içermektedir. Aynı zamanda OO yani obje bazlı programlama için de elverişlidir. Son olarak perl tipi sıralayan türden programlama da yapılabilir. Bütün bunları python öğrenirken yeni baştan tekrar edebilirsiniz.

KDE ve GNOME Uygulamalarını Birleştirmek

tongucyumruk

KDE ve GNOME gibi iki gelişmiş Unix masaüstü ortamı arasındaki uyum sorunları uzun süre sorun olmuştu. Neyse ki FreeDesktop gibi girişimler sonucunda bu sorunlar teker teker aşılmaya başlandı. Şimdi ise Zack Rusin adlı bir KDE geliştiricisi bu uyumu bir adım öteye taşımaya karar vermiş gibi gözüküyor.

TÜRKİYE yarı finalde! En büyük TÜRKİYE!! (Kendi PDF`ini Kendin Yap)

SHiBuMi

Yazının başlığı "Kendi PDF'ini Kendin Yap" olacaktı ama bu coşku içersinde bu başlığı atmak ayıp olurdu :) Çok büyük bir başarı, herkese kutlu olsun.

Herhangi bir uygulamayla hazırladığınız dokümanları, resimleri, sunumları, elektronik tabloları ve yazıcı çıktısı alınabilecek hemen her türlü nesneyi yine bu uygulama içinden ücretsiz ve Türkçe olarak PDF’e dönüştürebilmek ilginizi çeker mi? Çekiyorsa bu yazıyı okumaya devam edin.