Kılavuz: Türkçe imla denetleyicisi

0
m1a2
Haberi önce linux.org.tr`de okudum ve hemen kaynak sayfaya zıpladım. Kılavuz, Linux ortamında çalışan bir Türkçe imlâ denetleyicisi. İşte nicedir görmek istediğim türden bir proje :) Umarım sayıları artar. Haberi hiçbir test yapmadan yazıyorum (arka plânda download devam ediyor), çünkü Türkçe`nin kendine has problemleriyle uğraşmaya yönelik her teşebbüs kutsaldır ve (Sabancı üniversitesinde çalışan ?) proje geliştiricilerini de kutluyorum ;)
Yeri gelmişken bu kapsamda bir projeyi daha zikredeyim. Şu linkte `aspell` üzerinden Türkçe denetlemesi yapma yöntemini tercih etmiş olan bir başka `Türkçeleme çözümü` mevcut. (Projedeki en son aktiviteyi 2001`in 1nci ayı olarak gördüm. Şu an ne durumda onu bilemiyorum.)

P.S. Proje, imlâ denetlemesini de içeren `Computational Linguistics` alanında ülkemizin önde gelen bilimadamlarından Sn. Kemâl Oflazer`in supervisor`lığında yürütülüyor zannediyorum . (Yanlışım varsa ilgili kişiler düzeltsin ;) Hâl böyleyse bu çok güzel bir gelişme. Kemâl Bey`e 4-5 yıl önce -o zaman Bilkent`te idi sanıyorum- bu tür bir projeyi GPL olarak dağıtması konusunda bir istek mail`ı yazmış ve son derece nazik bir dille `intellectual property` gerekçeleriyle bunun mümkün olamayacağı cevabını almıştım. Hadi bakalım hayırlısı! Ben şimdi gidiim de programı deneyeyim. Acaba `spell check over TeX` yapabiliyor mu? Meraklandım...

Görüşler

0
cartman
Acaba ispell ya da aspell'e entegre edilebilir mi?

Çok manyak olurdu walla ya :)
0
m1a2
`kilavuz`un entegrasyonu anlamında bunun mümkün olduğunu sanmıyorum. (`ispell` için kesin olarak imkânsız olduğunu söyleyebilirim, `aspell` için de büyük bir olasılıkla öyle.) Mesele şu: ispell tarzı `her derde deva` imlâ denetleyiciler aslında `ingilizce-almanca vb. türü `dertlere deva`. (Burada teknik olarak falanca dil aileleri denilebilirdi fakat terimleri hatırlayamadım.) Türkçe gibi ek kullanımına dayalı `Çekoslovakyalılaştırılamayan` ;) diller -ki Türkçe başı çekiyor- imlâ denetimi açısından büyük sorun. `ispell` sadece kök kelimeleri içeren bir sözlük veritabanından yanlış hatırlamıyorsam `affix` denilen ek ve kural dosyalarıyla bütün türetilmiş sözcükleri de kapsayan bir sözcük uzayı üreterek işlem yapıyor. İngilizce gibi -regular ?- dillerde bunun algoritmalaştırılması kolay, Türkçe de ise `ne yapsak ta şunu CPU`nun kafasında kurallaştırsak` nevinden zorlu bir algoritmik problem var. Ben bu `ispell` mevzusunu Kemal hocaya sordum ve teknik olarak buna benzer bir açıklama yapmıştı. `aspell` getirdiği soyutlamalarla düzensiz dilleri de içerecek yönde atılmış ileri bir adım, mamaafih bu adım Türkçe`nın kıyısına zor ulaşıyor gibi görünmekte. `aspell` C++ ile yazılan ve mümkün her yerde soyutlama yapıldığını tahmin ettiğim bir `motor`a sahip. Türkçe imlâ`nın etkin denetimi için biraz da bu motora müdahale gerekiyo gibime gelmekte (aspell için Türkçe dat hazırlayan geliştirici arkadaş buralara takılsa da bizi aydınlatsa)... Neyse bu konuda çok afakî laf etmeyeyim, yeterince bilmiyorum zira. Yani dostum, bu imlâ denetimi `tırnağın varsa kaşı` türünde bir çetrefil problem. İşte bu yüzden `kaşıma` girişiminde bulunan bu arkadaşları takdir ettim.

Not. Programı hâlâ deneyemedim, denediğimde bi çift laf edecem...
0
dfisek
aspell'in türkçe eklentileri mevcut. gnu türkçe projesinin sayfasından indirilebiliyor diye hatırlıyorum. netekim öyleymiş.

http://gnu-tr.sourceforge.net/dosyalar/aspell-tr.tar.gz

kurulumu ile ilgili aynı sayfada sık sorulan sorular bölümünde bilgi var.
0
cartman
Sağolasın :)
0
anonim
Bir tesadüf eseri bu sayfaya bir şekilde geldim ve bu imla denetleyicileri tartışmasını gördüm. Benim açımdan daha önce geliştirdiğimiz imla denetleyicisi kodunu ve datasını Türkçe LINUX'a koymakta bir sorun yok - ancak ispell/aspell APIsina uymuyor olabilir. Eğer ilgilenmek isteyen arkadaşlar olursa benimle temasa geçsinler ben ham C kodunu verebilirim.

Kemal Oflazer
oflazer@sabanciuniv.edu
0
m1a2
Hocam saygılar sunarım. İlginizi esirgememişsiniz yine. Böyle bir konu üzerinde çalışmayı planlayan veya halen çalışan arkadaşlar için bundan daha güzel bir fırsat düşünemiyorum. Türkiyedeki akademik camianın açık yazılım platformuna daha aktif katılımını sağlamak açısından gösterdiğiniz bu yaklaşımın bir örnek teşkil etmesini diliyorum. Teşekkürler...
0
m1a2
Haber de unutmuşum. Sn. Kemal Oflazer`in çalışmaları hakkında bir fikir almak için (sadece en son) yayınlarını içeren bir link şu, homepage`i de bu. Yaaa, öyle işte, ülkemizde böyle değerler var. Enseyi karartmamak lâzım ;)
0
cartman
Aslında bu sistem KDE spelling sistemine katılabilir...KDEcilere bi önermek lazım :-)
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

İşte geleceğin bilgisayarının arayüzü

nehuse

Sun'ın bilgisayar masaüstü ortamı kavramında devrim yaratacak bu yeniliği henüz geliştirme aşamasında.

Bu yeni kavram, iki boyutlu olarak kullandığımız masaüstünün yerine, üç boyutlu, içinde dolaşabildiğimiz, simgelerimizi, pencerelerimizi, nesnelerimizi yerleştirebildiğimiz sanal bir ortam sunuyor.

"Looking Glass" adı verilen bu projenin yalnız Linux sistemler üzerinde çalışan prototipi mevcut. 2004 yılı ortalarında ilk beta sürümün çıkması planlanıyor.

Sun LGP sayfası:
http://wwws.sun.com/software/looking_glass/index.html

Basın toplantısının videosu: (quickTime)
http://webcast-east.sun.com/archives/GSN-1312/GSN-1312_forjds.mov

Xynth 0.8.40 ve Java

darkhunter

Xynth surum 0.8.40'i yayınladik. Bu sürümde yeni özellik getirilmemesine rağmen birçok kücük hata düzeltildi ve alt yapı da iyileştirilme yapıldı, özellikle de server tarafında hızlanma sağlandı. Bununla birlikte, paketle birlikte gelen çeşitli kütüphane ve program patchleri de iyileştirildi. changelog'a buradan ulaşabilirsiniz.

Bloguna Bıraktığım Konuşmayı Gördün Mü?

FZ

Kötü bir hafızanız mı var? Daha demokratik bir Internet mi arzuluyorsunuz? Internet'i kendiniz mi yapmak istiyorsunuz?

İsveç'li bir start-up tarafından geliştirilen ve şu anda BETA aşamasında olan http://stix.to/ kendini bu sloganlarla tanıtıyor ve herhangi bir web sayfasına chat kutuları, sesli mesajlar yahut yazılı notlar bırakmanızı sağlıyor. Ve tabii bunları diğer kullanıcılarla da paylaşabiliyorsunuz (örnek videoyu buradan izleyebilirsiniz).

Geleceğin [Net-Enabled] Yazılımları - Bölüm I

anonim

Birkaç haftadır kafamda çözümünü aradığım (bu mesajı yazarken Sundance ile de tartıştığım) bir soru var: Geleceğin net-enabled yani internet üzerinde çalışan uygulamalarının geleceği, hangi temellerin üzerine oturacağı ve yazılım dünyasını nasıl etkileyeceği, tabii bilişim devlerinin (Microsoft, Sun, IBM vs.) bu gelişmenin neresinde duracağı. Ya da başka bir açıdan, böyle bir gelişim olacak mı?

4`üncü Fonksiyonel Programcılar Konferasyonu

anonim

4`üncü Fonksiyonel Programcılar Konferasyonu 3-5 Eylül tarihlerinde Floransa'da başlıyor, Türk yazılımcıları da oralarda görmek isteriz, umarım katılan olur. Detaylı bilgi için: http://cristal.inria.fr/ICFP2001/prog-contest/
(Editörün notu: ICPF, International Conference on Functional Programming 2001 bünyesinde bir de programlama yarışması var.)