Kılavuz: Türkçe imla denetleyicisi

0
m1a2
Haberi önce linux.org.tr`de okudum ve hemen kaynak sayfaya zıpladım. Kılavuz, Linux ortamında çalışan bir Türkçe imlâ denetleyicisi. İşte nicedir görmek istediğim türden bir proje :) Umarım sayıları artar. Haberi hiçbir test yapmadan yazıyorum (arka plânda download devam ediyor), çünkü Türkçe`nin kendine has problemleriyle uğraşmaya yönelik her teşebbüs kutsaldır ve (Sabancı üniversitesinde çalışan ?) proje geliştiricilerini de kutluyorum ;)
Yeri gelmişken bu kapsamda bir projeyi daha zikredeyim. Şu linkte `aspell` üzerinden Türkçe denetlemesi yapma yöntemini tercih etmiş olan bir başka `Türkçeleme çözümü` mevcut. (Projedeki en son aktiviteyi 2001`in 1nci ayı olarak gördüm. Şu an ne durumda onu bilemiyorum.)

P.S. Proje, imlâ denetlemesini de içeren `Computational Linguistics` alanında ülkemizin önde gelen bilimadamlarından Sn. Kemâl Oflazer`in supervisor`lığında yürütülüyor zannediyorum . (Yanlışım varsa ilgili kişiler düzeltsin ;) Hâl böyleyse bu çok güzel bir gelişme. Kemâl Bey`e 4-5 yıl önce -o zaman Bilkent`te idi sanıyorum- bu tür bir projeyi GPL olarak dağıtması konusunda bir istek mail`ı yazmış ve son derece nazik bir dille `intellectual property` gerekçeleriyle bunun mümkün olamayacağı cevabını almıştım. Hadi bakalım hayırlısı! Ben şimdi gidiim de programı deneyeyim. Acaba `spell check over TeX` yapabiliyor mu? Meraklandım...

Görüşler

0
cartman
Acaba ispell ya da aspell'e entegre edilebilir mi?

Çok manyak olurdu walla ya :)
0
m1a2
`kilavuz`un entegrasyonu anlamında bunun mümkün olduğunu sanmıyorum. (`ispell` için kesin olarak imkânsız olduğunu söyleyebilirim, `aspell` için de büyük bir olasılıkla öyle.) Mesele şu: ispell tarzı `her derde deva` imlâ denetleyiciler aslında `ingilizce-almanca vb. türü `dertlere deva`. (Burada teknik olarak falanca dil aileleri denilebilirdi fakat terimleri hatırlayamadım.) Türkçe gibi ek kullanımına dayalı `Çekoslovakyalılaştırılamayan` ;) diller -ki Türkçe başı çekiyor- imlâ denetimi açısından büyük sorun. `ispell` sadece kök kelimeleri içeren bir sözlük veritabanından yanlış hatırlamıyorsam `affix` denilen ek ve kural dosyalarıyla bütün türetilmiş sözcükleri de kapsayan bir sözcük uzayı üreterek işlem yapıyor. İngilizce gibi -regular ?- dillerde bunun algoritmalaştırılması kolay, Türkçe de ise `ne yapsak ta şunu CPU`nun kafasında kurallaştırsak` nevinden zorlu bir algoritmik problem var. Ben bu `ispell` mevzusunu Kemal hocaya sordum ve teknik olarak buna benzer bir açıklama yapmıştı. `aspell` getirdiği soyutlamalarla düzensiz dilleri de içerecek yönde atılmış ileri bir adım, mamaafih bu adım Türkçe`nın kıyısına zor ulaşıyor gibi görünmekte. `aspell` C++ ile yazılan ve mümkün her yerde soyutlama yapıldığını tahmin ettiğim bir `motor`a sahip. Türkçe imlâ`nın etkin denetimi için biraz da bu motora müdahale gerekiyo gibime gelmekte (aspell için Türkçe dat hazırlayan geliştirici arkadaş buralara takılsa da bizi aydınlatsa)... Neyse bu konuda çok afakî laf etmeyeyim, yeterince bilmiyorum zira. Yani dostum, bu imlâ denetimi `tırnağın varsa kaşı` türünde bir çetrefil problem. İşte bu yüzden `kaşıma` girişiminde bulunan bu arkadaşları takdir ettim.

Not. Programı hâlâ deneyemedim, denediğimde bi çift laf edecem...
0
dfisek
aspell'in türkçe eklentileri mevcut. gnu türkçe projesinin sayfasından indirilebiliyor diye hatırlıyorum. netekim öyleymiş.

http://gnu-tr.sourceforge.net/dosyalar/aspell-tr.tar.gz

kurulumu ile ilgili aynı sayfada sık sorulan sorular bölümünde bilgi var.
0
cartman
Sağolasın :)
0
anonim
Bir tesadüf eseri bu sayfaya bir şekilde geldim ve bu imla denetleyicileri tartışmasını gördüm. Benim açımdan daha önce geliştirdiğimiz imla denetleyicisi kodunu ve datasını Türkçe LINUX'a koymakta bir sorun yok - ancak ispell/aspell APIsina uymuyor olabilir. Eğer ilgilenmek isteyen arkadaşlar olursa benimle temasa geçsinler ben ham C kodunu verebilirim.

Kemal Oflazer
oflazer@sabanciuniv.edu
0
m1a2
Hocam saygılar sunarım. İlginizi esirgememişsiniz yine. Böyle bir konu üzerinde çalışmayı planlayan veya halen çalışan arkadaşlar için bundan daha güzel bir fırsat düşünemiyorum. Türkiyedeki akademik camianın açık yazılım platformuna daha aktif katılımını sağlamak açısından gösterdiğiniz bu yaklaşımın bir örnek teşkil etmesini diliyorum. Teşekkürler...
0
m1a2
Haber de unutmuşum. Sn. Kemal Oflazer`in çalışmaları hakkında bir fikir almak için (sadece en son) yayınlarını içeren bir link şu, homepage`i de bu. Yaaa, öyle işte, ülkemizde böyle değerler var. Enseyi karartmamak lâzım ;)
0
cartman
Aslında bu sistem KDE spelling sistemine katılabilir...KDEcilere bi önermek lazım :-)
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Lego MindStorms Uzaktan Kumanda Projesi

FZ

Lego MindStorms setlerinin en büyük dezavantajlarından biri, RCX'de bulunan hafızanın (32 KB) ileri düzey projeler geliştirmek için yetersiz olmasıdır. Bu sorunu önlemenin yolu ise RCX'de çalışması planlanan algoritmaların bilgisayarda çalıştırılıp, algoritmanın çıktısı olan motor, sensör hareketlerinin RCX`e gönderilmesidir.

Lego MindStorms Setlerinin bu amaç için kızıl ötesi donanımı ve LeJOS'un Lego Kulesi ile RCX arasında haberleşmeyi sağlayan APIleri mevcuttur fakat haberleşme için kızıl ötesinin kullanılıyor olması kısıtlayıcıdır çünkü kızıl ötesi haberleşmesi 1-2 metre mesafe ile sınırlı kalmakla beraber kızıl ötesi alıcı/verici ledlerinin birbirlerini görme zorunluluğu olmaktadır.

Yüz Yıl Sonraki Programlama Dilleri (ya da Perl vs. Lisp ve Lambda Calculus)

FZ

Deneyimli LISP `hacker´ı Paul Graham bu kez yüzyıl sonra ne tür programlama dilleri kullanabileceğimiz üzerine tahrik edici bir makale yazmış. Nesneye yönelik programlamaya, Java´ya, C++ diline saydıran yazar arada Perl diline de değiniyor.

Hazır konu açılmışken ilginizi çekebileceğini düşündüğüm bir başka yazı ise Mark Jason Dominus´un Perl´in Lambda Calculus içerdiğine dair bir prezentasyonu. (Prezentasyonun diğer adı: 1+1´i hesaplamak için 163 satırlık bir program nasıl yazılır? ;-)

Türkçe bir sunucu: ISOS

korsan

ISOS küçük kurumlar için tasarlanmış bir e-posta ve web sunucusu. Kolay kullanımlı, Linux ve Windows uyumlu. Türkçe ve İngilizce destekleyen yönetim konsolu var...ve Kamu Lisansı ile dağıtılıyor. Bir kablonet bağlantınız ve alan adınız varsa 5 dakikada internet servislerinizi çalıştırmaya başlayabilirsiniz.

Python ile yazılan bu paketin içinde SMTP, POP3 ve HTTP/CGI sunucuları ile beraber, sistemi, kullanıcıları ve e-posta gruplarını yönetmeyi sağlayan bir konsol uygulaması var.

Görmek, denemek isteyenler için: isos.acikkanal.net. Bulduğunuz hataları ya da önerilerinizi bildirirseniz çok sevinirim.

EnderUNIX'in Yeni Projesi: Scanhill MSN Dinleyici

anonim

EnderUNIX'in 16. projesi olan Scanhill yayımlandı. Scanhill yazılımı, şimdilik MSN Messenger protokolunu dinleyip mesajları yakalayıp istenildiğinde standart çıktıya yani ekrana ya da MySQL veritabanına aktarılabilmektedir.

Detaylı bilgi için: http://www.enderunix.org/scanhill

Flash 10 son beta versiyonu (Astro) yeni linux özellikleriyle birlikte çıktı

ersin2k

Geçtiğimiz ay Adobe Flash Player in 10ncu sürümü Windows yanında Mac OS X ve Linux için aynı anda yayınlandı. Bu beta sürümü yeni 3D efektler, geliştirilmiş metin düzeni, geliştirimiş API ve görsel performans güçlendirmeleri eklemişti. Bugün Adobe Flash player 10 için yeni bir beta daha çıkarttı.ASTRO adlı bu versiyonda linux için penceresiz "wmode" , web kameraları için Video4Linux 2 (V4L2) desteği, yeni dil desteği (Türkçe artık var), arttırılmış hız ve güçlendirilmiş stabilite sunuyor. Ancak henüz 64 bit versiyonu yok.