Kılavuz: Türkçe imla denetleyicisi

0
m1a2
Haberi önce linux.org.tr`de okudum ve hemen kaynak sayfaya zıpladım. Kılavuz, Linux ortamında çalışan bir Türkçe imlâ denetleyicisi. İşte nicedir görmek istediğim türden bir proje :) Umarım sayıları artar. Haberi hiçbir test yapmadan yazıyorum (arka plânda download devam ediyor), çünkü Türkçe`nin kendine has problemleriyle uğraşmaya yönelik her teşebbüs kutsaldır ve (Sabancı üniversitesinde çalışan ?) proje geliştiricilerini de kutluyorum ;)
Yeri gelmişken bu kapsamda bir projeyi daha zikredeyim. Şu linkte `aspell` üzerinden Türkçe denetlemesi yapma yöntemini tercih etmiş olan bir başka `Türkçeleme çözümü` mevcut. (Projedeki en son aktiviteyi 2001`in 1nci ayı olarak gördüm. Şu an ne durumda onu bilemiyorum.)

P.S. Proje, imlâ denetlemesini de içeren `Computational Linguistics` alanında ülkemizin önde gelen bilimadamlarından Sn. Kemâl Oflazer`in supervisor`lığında yürütülüyor zannediyorum . (Yanlışım varsa ilgili kişiler düzeltsin ;) Hâl böyleyse bu çok güzel bir gelişme. Kemâl Bey`e 4-5 yıl önce -o zaman Bilkent`te idi sanıyorum- bu tür bir projeyi GPL olarak dağıtması konusunda bir istek mail`ı yazmış ve son derece nazik bir dille `intellectual property` gerekçeleriyle bunun mümkün olamayacağı cevabını almıştım. Hadi bakalım hayırlısı! Ben şimdi gidiim de programı deneyeyim. Acaba `spell check over TeX` yapabiliyor mu? Meraklandım...

Görüşler

0
cartman
Acaba ispell ya da aspell'e entegre edilebilir mi?

Çok manyak olurdu walla ya :)
0
m1a2
`kilavuz`un entegrasyonu anlamında bunun mümkün olduğunu sanmıyorum. (`ispell` için kesin olarak imkânsız olduğunu söyleyebilirim, `aspell` için de büyük bir olasılıkla öyle.) Mesele şu: ispell tarzı `her derde deva` imlâ denetleyiciler aslında `ingilizce-almanca vb. türü `dertlere deva`. (Burada teknik olarak falanca dil aileleri denilebilirdi fakat terimleri hatırlayamadım.) Türkçe gibi ek kullanımına dayalı `Çekoslovakyalılaştırılamayan` ;) diller -ki Türkçe başı çekiyor- imlâ denetimi açısından büyük sorun. `ispell` sadece kök kelimeleri içeren bir sözlük veritabanından yanlış hatırlamıyorsam `affix` denilen ek ve kural dosyalarıyla bütün türetilmiş sözcükleri de kapsayan bir sözcük uzayı üreterek işlem yapıyor. İngilizce gibi -regular ?- dillerde bunun algoritmalaştırılması kolay, Türkçe de ise `ne yapsak ta şunu CPU`nun kafasında kurallaştırsak` nevinden zorlu bir algoritmik problem var. Ben bu `ispell` mevzusunu Kemal hocaya sordum ve teknik olarak buna benzer bir açıklama yapmıştı. `aspell` getirdiği soyutlamalarla düzensiz dilleri de içerecek yönde atılmış ileri bir adım, mamaafih bu adım Türkçe`nın kıyısına zor ulaşıyor gibi görünmekte. `aspell` C++ ile yazılan ve mümkün her yerde soyutlama yapıldığını tahmin ettiğim bir `motor`a sahip. Türkçe imlâ`nın etkin denetimi için biraz da bu motora müdahale gerekiyo gibime gelmekte (aspell için Türkçe dat hazırlayan geliştirici arkadaş buralara takılsa da bizi aydınlatsa)... Neyse bu konuda çok afakî laf etmeyeyim, yeterince bilmiyorum zira. Yani dostum, bu imlâ denetimi `tırnağın varsa kaşı` türünde bir çetrefil problem. İşte bu yüzden `kaşıma` girişiminde bulunan bu arkadaşları takdir ettim.

Not. Programı hâlâ deneyemedim, denediğimde bi çift laf edecem...
0
dfisek
aspell'in türkçe eklentileri mevcut. gnu türkçe projesinin sayfasından indirilebiliyor diye hatırlıyorum. netekim öyleymiş.

http://gnu-tr.sourceforge.net/dosyalar/aspell-tr.tar.gz

kurulumu ile ilgili aynı sayfada sık sorulan sorular bölümünde bilgi var.
0
cartman
Sağolasın :)
0
anonim
Bir tesadüf eseri bu sayfaya bir şekilde geldim ve bu imla denetleyicileri tartışmasını gördüm. Benim açımdan daha önce geliştirdiğimiz imla denetleyicisi kodunu ve datasını Türkçe LINUX'a koymakta bir sorun yok - ancak ispell/aspell APIsina uymuyor olabilir. Eğer ilgilenmek isteyen arkadaşlar olursa benimle temasa geçsinler ben ham C kodunu verebilirim.

Kemal Oflazer
oflazer@sabanciuniv.edu
0
m1a2
Hocam saygılar sunarım. İlginizi esirgememişsiniz yine. Böyle bir konu üzerinde çalışmayı planlayan veya halen çalışan arkadaşlar için bundan daha güzel bir fırsat düşünemiyorum. Türkiyedeki akademik camianın açık yazılım platformuna daha aktif katılımını sağlamak açısından gösterdiğiniz bu yaklaşımın bir örnek teşkil etmesini diliyorum. Teşekkürler...
0
m1a2
Haber de unutmuşum. Sn. Kemal Oflazer`in çalışmaları hakkında bir fikir almak için (sadece en son) yayınlarını içeren bir link şu, homepage`i de bu. Yaaa, öyle işte, ülkemizde böyle değerler var. Enseyi karartmamak lâzım ;)
0
cartman
Aslında bu sistem KDE spelling sistemine katılabilir...KDEcilere bi önermek lazım :-)
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Flash 10 son beta versiyonu (Astro) yeni linux özellikleriyle birlikte çıktı

ersin2k

Geçtiğimiz ay Adobe Flash Player in 10ncu sürümü Windows yanında Mac OS X ve Linux için aynı anda yayınlandı. Bu beta sürümü yeni 3D efektler, geliştirilmiş metin düzeni, geliştirimiş API ve görsel performans güçlendirmeleri eklemişti. Bugün Adobe Flash player 10 için yeni bir beta daha çıkarttı.ASTRO adlı bu versiyonda linux için penceresiz "wmode" , web kameraları için Video4Linux 2 (V4L2) desteği, yeni dil desteği (Türkçe artık var), arttırılmış hız ve güçlendirilmiş stabilite sunuyor. Ancak henüz 64 bit versiyonu yok.

PAS (Printer Accounting Server)

episode

Mükemmel bir program yapılmış. Adı PAS yazıcıya gönderilen dökümanların yönetiminde çığır açan bir yazılım. Üretici firma yanlış hatırlamıyorsam bir fransız şirketi. Peki nedir bu PAS? Bir manyetik kartımız var fotokopi makinesinin başına gidiyoruz. Makinanın ekranında "Please insert a card" yazıyor, kartımızı kart okuyucudan geçiriyoruz ve fotokopi çekmemiz için makineyi açıyor. Kaç sayfa fotokopi çekersek hesabımıza işliyor. Tabi bunun için ilk önce kartımızı doldurmamız gerekiyor. Ne kadar para yüklemişsek o kadar çekiyor. Print içinde aynı şey geçerli. Bu programın çalışması için bir linux veya NT server'a ihtiyaç var. Program sayesinde Fotokopi ve Yazıcılarınızın analizlerini otomatik olarak alabiliyorsunuz. Fiyatına bakamadım web sitesi www.metrics.com

100$lık Laptop Projesi, TamTam ve CSound

FZ

One Laptop per Child, nam-ı diğer 100$lık laptop projesi için geliştirilen TamTam müzik yazılımı duyuruldu.

Python/GTK ile geliştirilen yazılım arkaplanda güçlü ve esnek CSound ses sentezleme sistemini kullanıyor ve çocuklara kolay kullanılabilir, eğlenceli bir arayüz sunuyor.

Görülen o ki Dr. Boulanger'nin kısa bir süre önce söylediği "milyonlarca kişi CSound kullanacak" lafı gerçekleşmek üzere.

FM'de daha önce çıkmış bir CSound haberi ile ilgili olarak buraya bakabilirsiniz.

Microsoft Sunar: LINQ Projesi

FZ

Daha önce "Microsoft bir şeyler duyurmaya hazırlanıyor galiba" demişti birileri ve biz de bunu not etmiştik FM'nin bir kenarına. Beklenen şey oldu ve Microsof, PDC etkinliğinde getirdiği yenilikleri duyurdu.

30 Saniyede AJAX Öğrenin

Soulblighter

Hayır hayır! O ne bir futbol takımı ne de temizlik maddesi. AJAX'ın ne olduğunu bilmiyorsanız üzülmeyin. Daha önce tabi ki FM'de yayınlanan bu habere bakabilir ve AJAX hakkında bilgi alabilirsiniz.

AJAX'ın ne olduğunu bilenler zaten bildiğine, bilmeyenler de artık öğrendiğine göre; şimdi Rasmus'un 30 saniyede AJAX dersi ile bu güzel dili hemen öğrenme zamanı. İyi eğlenceler...