Kılavuz: Türkçe imla denetleyicisi

0
m1a2
Haberi önce linux.org.tr`de okudum ve hemen kaynak sayfaya zıpladım. Kılavuz, Linux ortamında çalışan bir Türkçe imlâ denetleyicisi. İşte nicedir görmek istediğim türden bir proje :) Umarım sayıları artar. Haberi hiçbir test yapmadan yazıyorum (arka plânda download devam ediyor), çünkü Türkçe`nin kendine has problemleriyle uğraşmaya yönelik her teşebbüs kutsaldır ve (Sabancı üniversitesinde çalışan ?) proje geliştiricilerini de kutluyorum ;)
Yeri gelmişken bu kapsamda bir projeyi daha zikredeyim. Şu linkte `aspell` üzerinden Türkçe denetlemesi yapma yöntemini tercih etmiş olan bir başka `Türkçeleme çözümü` mevcut. (Projedeki en son aktiviteyi 2001`in 1nci ayı olarak gördüm. Şu an ne durumda onu bilemiyorum.)

P.S. Proje, imlâ denetlemesini de içeren `Computational Linguistics` alanında ülkemizin önde gelen bilimadamlarından Sn. Kemâl Oflazer`in supervisor`lığında yürütülüyor zannediyorum . (Yanlışım varsa ilgili kişiler düzeltsin ;) Hâl böyleyse bu çok güzel bir gelişme. Kemâl Bey`e 4-5 yıl önce -o zaman Bilkent`te idi sanıyorum- bu tür bir projeyi GPL olarak dağıtması konusunda bir istek mail`ı yazmış ve son derece nazik bir dille `intellectual property` gerekçeleriyle bunun mümkün olamayacağı cevabını almıştım. Hadi bakalım hayırlısı! Ben şimdi gidiim de programı deneyeyim. Acaba `spell check over TeX` yapabiliyor mu? Meraklandım...

Görüşler

0
cartman
Acaba ispell ya da aspell'e entegre edilebilir mi?

Çok manyak olurdu walla ya :)
0
m1a2
`kilavuz`un entegrasyonu anlamında bunun mümkün olduğunu sanmıyorum. (`ispell` için kesin olarak imkânsız olduğunu söyleyebilirim, `aspell` için de büyük bir olasılıkla öyle.) Mesele şu: ispell tarzı `her derde deva` imlâ denetleyiciler aslında `ingilizce-almanca vb. türü `dertlere deva`. (Burada teknik olarak falanca dil aileleri denilebilirdi fakat terimleri hatırlayamadım.) Türkçe gibi ek kullanımına dayalı `Çekoslovakyalılaştırılamayan` ;) diller -ki Türkçe başı çekiyor- imlâ denetimi açısından büyük sorun. `ispell` sadece kök kelimeleri içeren bir sözlük veritabanından yanlış hatırlamıyorsam `affix` denilen ek ve kural dosyalarıyla bütün türetilmiş sözcükleri de kapsayan bir sözcük uzayı üreterek işlem yapıyor. İngilizce gibi -regular ?- dillerde bunun algoritmalaştırılması kolay, Türkçe de ise `ne yapsak ta şunu CPU`nun kafasında kurallaştırsak` nevinden zorlu bir algoritmik problem var. Ben bu `ispell` mevzusunu Kemal hocaya sordum ve teknik olarak buna benzer bir açıklama yapmıştı. `aspell` getirdiği soyutlamalarla düzensiz dilleri de içerecek yönde atılmış ileri bir adım, mamaafih bu adım Türkçe`nın kıyısına zor ulaşıyor gibi görünmekte. `aspell` C++ ile yazılan ve mümkün her yerde soyutlama yapıldığını tahmin ettiğim bir `motor`a sahip. Türkçe imlâ`nın etkin denetimi için biraz da bu motora müdahale gerekiyo gibime gelmekte (aspell için Türkçe dat hazırlayan geliştirici arkadaş buralara takılsa da bizi aydınlatsa)... Neyse bu konuda çok afakî laf etmeyeyim, yeterince bilmiyorum zira. Yani dostum, bu imlâ denetimi `tırnağın varsa kaşı` türünde bir çetrefil problem. İşte bu yüzden `kaşıma` girişiminde bulunan bu arkadaşları takdir ettim.

Not. Programı hâlâ deneyemedim, denediğimde bi çift laf edecem...
0
dfisek
aspell'in türkçe eklentileri mevcut. gnu türkçe projesinin sayfasından indirilebiliyor diye hatırlıyorum. netekim öyleymiş.

http://gnu-tr.sourceforge.net/dosyalar/aspell-tr.tar.gz

kurulumu ile ilgili aynı sayfada sık sorulan sorular bölümünde bilgi var.
0
cartman
Sağolasın :)
0
anonim
Bir tesadüf eseri bu sayfaya bir şekilde geldim ve bu imla denetleyicileri tartışmasını gördüm. Benim açımdan daha önce geliştirdiğimiz imla denetleyicisi kodunu ve datasını Türkçe LINUX'a koymakta bir sorun yok - ancak ispell/aspell APIsina uymuyor olabilir. Eğer ilgilenmek isteyen arkadaşlar olursa benimle temasa geçsinler ben ham C kodunu verebilirim.

Kemal Oflazer
oflazer@sabanciuniv.edu
0
m1a2
Hocam saygılar sunarım. İlginizi esirgememişsiniz yine. Böyle bir konu üzerinde çalışmayı planlayan veya halen çalışan arkadaşlar için bundan daha güzel bir fırsat düşünemiyorum. Türkiyedeki akademik camianın açık yazılım platformuna daha aktif katılımını sağlamak açısından gösterdiğiniz bu yaklaşımın bir örnek teşkil etmesini diliyorum. Teşekkürler...
0
m1a2
Haber de unutmuşum. Sn. Kemal Oflazer`in çalışmaları hakkında bir fikir almak için (sadece en son) yayınlarını içeren bir link şu, homepage`i de bu. Yaaa, öyle işte, ülkemizde böyle değerler var. Enseyi karartmamak lâzım ;)
0
cartman
Aslında bu sistem KDE spelling sistemine katılabilir...KDEcilere bi önermek lazım :-)
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Commodore 64 ile Surf

anonim

Eski toprak ya da eski kulağı kesik Commodore 64 yine sahnede, her zaman da bizimle olacağa benziyor. Computer Workshops Inc. C64 için bir web browser'ı piyasaya sürdü.C64 web browser HTML 1.0 ve GIF/JPEG desteğine sahip, ve sanırım JAVA ,JAVASCRIPT, Flash ve VRML desteğine yakın zamanda C64 web browser a eklenecek.

Pavuk???

m1a2

Hemen söyleyelim, bu `Pavuk` ne oluyor? Pavuk özellikle son haliyle `wget`e ciddi bir rakip oluyor... Malum, `wget` Linux`taki temel araçlardan birisidir. Bendeniz de lynx, wget vb. kod tabanı iyice oturmuş, mature programları değiştirme taraftarı değilimdir. Alışkanlıklar bu tip temel araçların değiştirilmesine de çoğunlukla engeldir. 1-2 yıl önce ismini duyduğum fakat `wget`e duyduğum saygıdan ötürü incelemeye kalkışmadığım :)`pavuk`u bir süredir deniyorum. Pek te memnun kaldım. Siz de bir deneyin isterseniz. Nereden mi? İşte şuradan.

Logo'nun 40. Yılı ve StarLogo TNG: The Next Generation

FZ

40 sene önce bu günlerde Lisp dilinden türetilen LOGO dili özellikle gençlere geometri ve bilgisayar kodlama yeteneklerinin kolayca kazandırılması için tasarlanmıştı. LOGO programlama dili pek çok nesildeki çocuğun ilk bilgisayar deneyimi olmuş pek çok okulda kullanılmıştı. Slashdot ve WIRED'ın 40. yıl haberleri geçtiği günlerde MIT'deki StarLogo ekibi de StarLogo TNG: The Next Generation Beta 1'i duyurdu.

ikiwiki: Bir Wiki Daha Mı? Yoksa Daha Fazlası Mı?

FZ

ikiwiki alışageldiğimiz wiki tarzı içerik yönetim sistemlerinden biraz daha farklı. Veriyi depolamak için Subversion ve Git kullanan ikiwiki, sözdizim olarak Markdown'ı benimsemiş durumda. Blog olarak da kullanılabilme özelliğine sahip ikiwiki sistemi favori editörünüzle "offline" olarak çalışıp istediğiniz zaman wikiyi güncellemenize de izin veriyor. Detaylı özellik listesi burada.

Not: Haber verdiği için roktas'a teşekkürler.

YazBoz API'nin İlk Sürümü Çıktı

FZ

Daha önce bahsettiğimiz yazboz.com ile ilgili yeni bir gelişmeyi paylaşmak istiyoruz: sistemi kendi uygulamalarında kullanmak isteyen araştırmacılar için bir API hazırlandı.

yazboz.com geliştiricileri Can Altıneller ve Özgür Oktay'ın hazırladığı API belgesinin ilk sürümünü FM takipçisi bilgisayarcılarla paylaşmak istiyoruz:

YazBoz.com'da biriktirdiğiz verileri bilim insanları ve uygulama geliştirmek isteyen herkesle paylaşabilmek için bir API geliştirdik. Bugüne kadar Yazboz'u inceleyen yapay zekâ araştırmacıları, dilbilimciler ve bilişsel bilimciler yazboz verilerinin kendi çalışmalarına önemli katkılarda bulunabileceğini düşündüler. YAZBOZ API’nin bu ilk sürümü ile bilim insanları ve geliştiriciler yeni uygulamalar yapabilecekler. Uygulamalar çoğaldıkça ve geliştikçe biz de YAZBOZ API yi geliştireceğiz.