Kılavuz: Türkçe imla denetleyicisi

0
m1a2
Haberi önce linux.org.tr`de okudum ve hemen kaynak sayfaya zıpladım. Kılavuz, Linux ortamında çalışan bir Türkçe imlâ denetleyicisi. İşte nicedir görmek istediğim türden bir proje :) Umarım sayıları artar. Haberi hiçbir test yapmadan yazıyorum (arka plânda download devam ediyor), çünkü Türkçe`nin kendine has problemleriyle uğraşmaya yönelik her teşebbüs kutsaldır ve (Sabancı üniversitesinde çalışan ?) proje geliştiricilerini de kutluyorum ;)
Yeri gelmişken bu kapsamda bir projeyi daha zikredeyim. Şu linkte `aspell` üzerinden Türkçe denetlemesi yapma yöntemini tercih etmiş olan bir başka `Türkçeleme çözümü` mevcut. (Projedeki en son aktiviteyi 2001`in 1nci ayı olarak gördüm. Şu an ne durumda onu bilemiyorum.)

P.S. Proje, imlâ denetlemesini de içeren `Computational Linguistics` alanında ülkemizin önde gelen bilimadamlarından Sn. Kemâl Oflazer`in supervisor`lığında yürütülüyor zannediyorum . (Yanlışım varsa ilgili kişiler düzeltsin ;) Hâl böyleyse bu çok güzel bir gelişme. Kemâl Bey`e 4-5 yıl önce -o zaman Bilkent`te idi sanıyorum- bu tür bir projeyi GPL olarak dağıtması konusunda bir istek mail`ı yazmış ve son derece nazik bir dille `intellectual property` gerekçeleriyle bunun mümkün olamayacağı cevabını almıştım. Hadi bakalım hayırlısı! Ben şimdi gidiim de programı deneyeyim. Acaba `spell check over TeX` yapabiliyor mu? Meraklandım...

Görüşler

0
cartman
Acaba ispell ya da aspell'e entegre edilebilir mi?

Çok manyak olurdu walla ya :)
0
m1a2
`kilavuz`un entegrasyonu anlamında bunun mümkün olduğunu sanmıyorum. (`ispell` için kesin olarak imkânsız olduğunu söyleyebilirim, `aspell` için de büyük bir olasılıkla öyle.) Mesele şu: ispell tarzı `her derde deva` imlâ denetleyiciler aslında `ingilizce-almanca vb. türü `dertlere deva`. (Burada teknik olarak falanca dil aileleri denilebilirdi fakat terimleri hatırlayamadım.) Türkçe gibi ek kullanımına dayalı `Çekoslovakyalılaştırılamayan` ;) diller -ki Türkçe başı çekiyor- imlâ denetimi açısından büyük sorun. `ispell` sadece kök kelimeleri içeren bir sözlük veritabanından yanlış hatırlamıyorsam `affix` denilen ek ve kural dosyalarıyla bütün türetilmiş sözcükleri de kapsayan bir sözcük uzayı üreterek işlem yapıyor. İngilizce gibi -regular ?- dillerde bunun algoritmalaştırılması kolay, Türkçe de ise `ne yapsak ta şunu CPU`nun kafasında kurallaştırsak` nevinden zorlu bir algoritmik problem var. Ben bu `ispell` mevzusunu Kemal hocaya sordum ve teknik olarak buna benzer bir açıklama yapmıştı. `aspell` getirdiği soyutlamalarla düzensiz dilleri de içerecek yönde atılmış ileri bir adım, mamaafih bu adım Türkçe`nın kıyısına zor ulaşıyor gibi görünmekte. `aspell` C++ ile yazılan ve mümkün her yerde soyutlama yapıldığını tahmin ettiğim bir `motor`a sahip. Türkçe imlâ`nın etkin denetimi için biraz da bu motora müdahale gerekiyo gibime gelmekte (aspell için Türkçe dat hazırlayan geliştirici arkadaş buralara takılsa da bizi aydınlatsa)... Neyse bu konuda çok afakî laf etmeyeyim, yeterince bilmiyorum zira. Yani dostum, bu imlâ denetimi `tırnağın varsa kaşı` türünde bir çetrefil problem. İşte bu yüzden `kaşıma` girişiminde bulunan bu arkadaşları takdir ettim.

Not. Programı hâlâ deneyemedim, denediğimde bi çift laf edecem...
0
dfisek
aspell'in türkçe eklentileri mevcut. gnu türkçe projesinin sayfasından indirilebiliyor diye hatırlıyorum. netekim öyleymiş.

http://gnu-tr.sourceforge.net/dosyalar/aspell-tr.tar.gz

kurulumu ile ilgili aynı sayfada sık sorulan sorular bölümünde bilgi var.
0
cartman
Sağolasın :)
0
anonim
Bir tesadüf eseri bu sayfaya bir şekilde geldim ve bu imla denetleyicileri tartışmasını gördüm. Benim açımdan daha önce geliştirdiğimiz imla denetleyicisi kodunu ve datasını Türkçe LINUX'a koymakta bir sorun yok - ancak ispell/aspell APIsina uymuyor olabilir. Eğer ilgilenmek isteyen arkadaşlar olursa benimle temasa geçsinler ben ham C kodunu verebilirim.

Kemal Oflazer
oflazer@sabanciuniv.edu
0
m1a2
Hocam saygılar sunarım. İlginizi esirgememişsiniz yine. Böyle bir konu üzerinde çalışmayı planlayan veya halen çalışan arkadaşlar için bundan daha güzel bir fırsat düşünemiyorum. Türkiyedeki akademik camianın açık yazılım platformuna daha aktif katılımını sağlamak açısından gösterdiğiniz bu yaklaşımın bir örnek teşkil etmesini diliyorum. Teşekkürler...
0
m1a2
Haber de unutmuşum. Sn. Kemal Oflazer`in çalışmaları hakkında bir fikir almak için (sadece en son) yayınlarını içeren bir link şu, homepage`i de bu. Yaaa, öyle işte, ülkemizde böyle değerler var. Enseyi karartmamak lâzım ;)
0
cartman
Aslında bu sistem KDE spelling sistemine katılabilir...KDEcilere bi önermek lazım :-)
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Yerli montaj IRC (Chat) SERVER

anonim

Yıllarca yabancı yazılım geliştiricilerin geliştirdiği irc serverlar kullanıldı, ama artık Türk yazılım geliştirici 4 gencin geliştirdiği TR-IRCD adında bir irc (chat) yazılımı var. TRIRCD bir IRC deamon`u ve IRC servislerini (NickServ, ChanServ, OperServ) içeren bir paketten oluşuyor. Paket Bahamut ve IRCServices adında açık kodlu paketler temel alınarak geliştirilmiş. Detaylı bilgi için tr-ircd.sourceforge.net/

Yapay Zekâ ve Müzik Üstüne

FZ

Bu makale sizi müzik ve yapay zekâ alanlarının arakesitinde kısa bir yolculuğa çıkaracaktır. Uygulamalar, yöntemler ve algoritmalar kısaca sunulacak ve tarihsel gelişim ele alınacaktır. Makale içindeki bağları verilmiş olan örnek müzik dosyaları ve videoları, günümüzde varılan noktaya dair ipuçları içermektedir.

Makale, 2004-2005 eğitim dönemi, güz yarıyılında, Boğaziçi Üniversitesi, Bilgisayar Müh. yüksek lisansı programında Doç. Dr. Levent Akın tarafından verilmiş olan Principles Of Artificial Intelligence (Yapay Zekâ Prensipleri) dersi için bir literatür taraması (literature survey report) olarak hazırlanmış olan makalenin Türk diline çevrilmiş, kısaltılmış ve düzenlenmiş halidir. Makalenin hazırlanmasında eleştirileri ile bana destek veren kardeşim Ergin Sevinç'e, Bülent Murtezaoğlu'na ve comp.ai sakinlerine teşekkürü bir borç bilirim. Makalenin orjinali http://ileriseviye.org/arasayfa.php?inode=ai-music.html adresindedir.

Aylık Programlama Dilleri Sıralaması

vst

TIOBE isimli kodlama standartları şirketinin yaptığı araştırmaya göre en çok kullanılan programlama dilleri sıralamasında PHP atağa geçti ve C++'ın yerini zorluyor. Visual Basic, Perl ve Delphi'deki ciddi düşüşe karşın Lisp/Scheme dilleri artışta. En çok artanlar ise Java ve PHP.

25 Kat Ucuz GSM

anonim

Türkiye’de akıllı telefonlar ve mobil teknolojiler üzerine araştırmalar yapan Mobinex şirketi, cep telefonuyla konuşma ücretlerini 25 kat daha uzuca mal eden bir yazılım geliştirdi.

Chatin adı verilen yazılım sayesinde Symbian (Series 60) uyumlu akıllı cep telefonları, adeta bir telsize dönüşüyor. Chatin sayesinde cep telefonlarından e–mail atıp fotoğraf ve ses paketleri gönderen kullanıcılar çok düşük bir ücret ödüyor. Program da şimdilik telefonlara ücretsiz yüklendiğinden Turkcell, Aria ve Aycell’in şu anki tarifesiyle 50 bin mesaj veya 10 bin e-mail ya da 20 resim, sadece 1 milyon 200 bin liraya aynı programı kullanan başka bir aboneye gönderilebiliyor.

Ch: C/C++ Yorumlayıcısının 6.0 Sürümü Duyuruldu.

Tarık

SoftIntegration' un daha evvel şurada tanıtmaya çalıştığımız ürünü Ch: C/C++ Yorumlayıcısı 6.0 sürümüne ulaştı. Bu sürümde gömülü uygulamalarda kullanacağınız yorumlayıcı için hata ayıklama aracı (debugger) ve uygulamalar için çoklu iş parçacığı(multi thread) desteğide beraberinde geliyor.