JavaScript: Quo Vadis?

jQuery'nin yaratıcısı ve aynı zamanda Mozilla 'hacker'larından John Resig'in Ars Technica'daki 'Extreme JavaScript Performance' başlıklı yazısını gördükten sonra "JavaScript, nereye?" diye sormamak mümkün değil. Buna bir de Mozilla'nın CTO'su ve JavaScript'in yaratıcısı Brendan Eich'ın "JavaScript Gets Faster" röportajı eklenince sorunun vurgusu daha da güçleniyor. Peki ama neden?

Çünkü JavaScript sessiz sedasız gelmiş geçmiş en 'cross-platform' dil olma yolunda fırtınalı şekilde ilerlerken son kullanıcılar da gittikçe daha çok etkileşimli Internet servislerine, yazılımlarına, web programcıları ise JavaScript kitaplıklarına güvenmeye başlıyor. Bunun farkında olan büyük yazılım geliştirme ekipleri de yoğun bir rekabet içinde web tarayıcının belki de en önemli bileşenlerinden biri olan JavaScript motorlarını hızlandırmak için yarışıyorlar: Mozilla'dan TraceMonkey, WebKit'ten SquirrelFish ve Google Chrome ekibinden V8 halihazırdaki web tarayıcılarımızdaki JavaScript'in en az birkaç katı performans sunuyorlar. Süreç içinde şimdiki JavaScript performansının yaklaşık 10 katına çıkması bekleniyor. Mevcut durumda ise, mesela Eich'ın verdiği bilgiye göre TraceMonkey optimize edilmemiş bir gcc çıktısı kadar performanslı çalışıyor.

Eich ekliyor: "Bunu bir de canvas elementi ile birleştirip GUI geliştirdiğinizi düşünün, işte o zaman performansın önemini anlamaya başlarsınız. Henüz Flash çıktısı üretmek için kullanılan güçlü araçlar kadar güçlü araçlar değil bu tür şeyleri hedefleyen ama altyapı çok hızlı şekilde hazır hale geliyor. Farklı plug-inler ile boğuşmak yerine doğrudan tarayıcının bir parçası olan 'native' bir sistemle her türlü şeyi yapmak istemez miydiniz?"

Görülen o ki JavaScript şu anda üzerinde en çok ve farklı optimizasyon tekniğinin denendiği dinamik dil / platform. Acaba JavaScript gibi dinamik bir dile uygulanan optimizasyon algoritmalarının sonuçları diğer dinamik dillere yansır mı? Tüm bu gelişmeler birkaç yıl sonra kullanacağımız web tarayıcıları ve daha da önemlisi Internet servislerini nasıl şekillendirir ve tabii web yazılımı geliştirme işini?

Not: Nedense aklıma Alan Kay'in çok alıntılanan laflarından biri geldi: "Until real software engineering is developed, the next best practice is to develop with a dynamic system that has extreme late binding in all aspects." (Kaynak: The Most Important Idea in Computer Science)

Görüşler

elurin
17 yıl önce

Hepsi güzel hoş da lambda-the-ultimate de gördğüm haber "No more tail calls in Javascript?" [1] moralimi fena halde bozdu :/

[1] http://lambda-the-ultimate.org/node/3047

FZ
17 yıl önce

Standartlardan bahsedenlerin tüylerini diken diken edebilecek bir hayal: Web tarayıcınızın ayarlar kısmını açıyorsunuz ve plug-in olarak filanca JavaScript motorunu istiyorum (x, y, z... compatibility modes ON / OFF, based on URL, vs.) diyor, çalışmaya devam ediyorsunuz ;-)

Bilmiyorum LtU'daki haber ne kadar moral bozucu çünkü mevcut sistemler çok daha hızlı çalışma çizgisinde ilerlediği sürece o bahsedilen değişiklik ne kadar negatif algılanacaktır?

myavuzselim
17 yıl önce

O yazidan bir link: http://spreadsheets.google.com/pub?key=pFIHldY_CkszsFxMkQOReAQ&gid=2

Ben aslinda javascript'in basitligini seviyordum. Generator, array slicing falan, bunlar isi kolaylastiran guzel ozellikler. Fakat primitif veri tipleri, const, siniflar, parametreli siniflar gibi seyleri gormek bana biraz abartildigini dusunduruyor. Bir de buna geriye uyumlu olma zorunlulugu eklenince bir corba ile karsilasacagimizdan korkuyorum :/

javamorg
17 yıl önce

Türkiye'de bir zamanlar PHP gibi "script dillerini" yazılımdan saymayan bir akım şimdi Javascript'e nasıl bu şekilde yaklaşacak bilmiyorum. Ama aslında ilgilenmiyorumda. Çalıştığım firmada JavaScript özelde de jQuery yazılım grubunda bir bölüm olarak oldukça sağlam duruyor. JavaScript'i çok önemsiyorum ve diğer firmalarada bunu tavsiye ediyorum. Biz jQuery Yazılımcısı arıyoruz diye ilan vermeye başladık, yakında kariyer.net'i Javascript ile başlayıp onunla biten tek cümlelik ilanların saracağını düşünüyorum. Ona diğerlerinin yanında olması gereken bir mecburi özellik değilde, başlı başına bir uzmanlık alanı olarak bakmak gerekiyor. Bugün, jQuery UI 'nin yaratıcısı Paul Bakaus kendisini Javascript uzmanı veya kullanıcı arayüzü ve kullanılabilirlik uzmanı olarak lanse ediyor. Bilgisi olan bir çok alan ve dil olmasına rağmen bu onun için yeterli bir ifade. Bugün onun gibi yüzlerce JavaScript uzmanı (Yalnızca JS uzmanı) dev şirketlerde yerlerini sağlamlaştırmış durumda.

FZ
17 yıl önce

Yazdıklarınız bir yazılımcı dostumun başından geçeni hatırlattı. Kendisi Türk ama yaklaşık 1 senedir Almanya'da yaşıyor (ve tabii ki FM müdavimlerinden ;-), geçenlerde orada görüşmeye gideceği bir yazılım şirketinin doğrudan jQuery ve JS konusunda deneyimli adam aradığını söylüyordu, onu da bu yüzden çağırmışlar.

Acaba şöyle diyebilir miyiz: Arkada yani sunucu tarafında fonksiyonel ve eşzamanlı, dağıtık programlama dilleri ve paradigmaları (Erlang, F#, Haskell, vb.) gittikçe kendini hissettirmeye başlarken ön tarafta da gün be gün daha karmaşık işleri halletmek için kullanılan JavaScript değer kazanıyor?

javamorg
17 yıl önce

Kesinlikle. Ayrıca işlem yükünü sunucudan istemciye aktarılması ile elde edilen avantajı da unutmamak gerekiyor.

FZ
17 yıl önce

'Working with jQuery, Part 1: Bringing desktop applications to the browser' başlıklı developerWorks makalesinde de JS kitaplıkları ve jQuery'nin popülaritesine dair aşağıdaki gibi bir grafik dikkatimi çekti:

Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

ArsDigita

exalted
1 Aralık 2005, 1 dakika okuma süresi

2000 yılının Eylül ayında başlamış, 2001'in Temmuz'unda bitmiş bir hikaye ArsDigita. MIT'nin bilgisayar bilimleri bölümünü temel almış kendisine ve çıkmış yola; ancak yolun sonu çabuk gelmiş.

USB ADSL Modemler ve GNU/Linux Ayarları

FZ
17 Mayıs 2003, 17 dakika okuma süresi

Debian GNU/Linux, Türkçeleştirme ve Modem konularından sorumlu Internet bakanımız, değerli FM üyesi roktas bu sefer leziz bir ADSL ve Linux yazısı hazırlayıp sıcak sıcak bize sunmuş. Afiyet olsun.

Karadenizin güzide bir şehrinde sıradan bir Cuma gününün sıradan bir öğle sonrasında çalan bir telefonla başladı hikaye. Türk Telekom'dan arıyorlardı. Telefondaki sesi birilerine benzeterek gaf yaptım önce. Öyle ya Türk Telekom beni niye arasın? Ve üstelik içinde ADSL geçen cümleleri niçin kursun? Mevzu yaklaşık 3-5 ay önce hiçbir şekilde ciddiyet belirtisi göstermeyen bir aleladelikle yaptığım ADSL önbaşvurusuyla alakalı idi. "İlimizde ADSL hizmetine geçiş çalışmaları başladı. Ön başvuruda bulunanlara öncelik veriyoruz, merkez müdürlüğe gelmeniz halinde ADSL sözleşmesi yapabilirsiniz?" Hoppala, ağlasak mı gülsek mi? "Emriniz olur, hemen geliyorum" dediğimde saate bakmayı unutmuştum ve saat 16.30 sularıydı. "Acele etmenize gerek yok, Pazartesi günü de olabilir" cevabını fevkalade şüpheli bir tonla kabul ettim. Ya hafta sonu kararlarından cayarlarsa, ya Pazar günü şehrin bütün eşrafı ayaklanarak Ankara destekli bir müdahaleyle bütün o "/alelade/" ön başvuruların önüne geçerse ya kıymetlimisi elimisden alırlarsa, vesaire vesaire...

Web'iniz ne kadar estetik?

FZ
12 Ağustos 2004, 1 dakika okuma süresi

Garanti Galeri (GG) sanal dünyadaki tasarımlara odaklanan 'Tasarım Ağı/Ağ Tasarımı' sergisine ev sahipliği yapıyor. Sergi, gelişen ağ tasarımları ile bireylerin sanal dünyayla olan etkileşimleri düşünülerek hazırlanmış. Gerçek dünyadan sanal dünyaya giderek büyüyen ağlar, ağ tasarımları ve ağ tasarımcılarının sorgulandığı 'Tasarım Ağı/Ağ Tasarımı' sergisinin küratörlüğünü grafik tasarımcı Tom Klinkowstein yapıyor. Sergide, Klinkowstein'ın başkanı olduğu 'Media A' grubu ile 'Urban Probe', 'D-Fuze', 'Core77', 'ESP Trendlab', 'Doors of Perception' adlı ünlü ağ tasarımcılarının ürettikleri web tasarımları yer alıyor. New York'lu tasarımcı Tom Klinkowstein'ın küratörlüğünü ve tasarımını üstlendiği sergide, 1990-2090 yılları arasında ağ tasarımı ve tasarım ağının gelişimine ilişkin öngörüleri anlatan 'Ağ Bağlantılı Tasarımcının Hayati Yolu' başlıklı bir çalışma da yer alıyor.

Haberin devamı: http://www.radikal.com.tr/veriler/2004/08/12/haber_124745.php

Google´den email servisi

sametc
2 Nisan 2004, 1 dakika okuma süresi

Gmail adını taşıyacak olan yeni email hizmetinin içinde, gönderilen ve gelen email metinlerini tarayacak bir arama motoru bulunacak. Gmail kullanıcılara 1 gigabyte ücretsiz alan sağlayacak. Bu rakam yaklaşık 500 bin email sayfasını tutabiliyor.
Google, Gmail servisinin finansmanını alışılmadık bir şekilde sağlayacak. Google arama motoru, email metinlerinde geçen konulara ilişkin reklem linklerini emaillere iliştirecek. Örneğin, iletişim kuran iki kullanıcının gitmeyi planladıkları bir konserin bilet satışına dair internet linki email ile beraber gelecek. Google ilk etapta imtiyazlı kullanıcılara açılacak olan deneme servisinin ardından, Gmaili bir kaç hafta içerisinde internete taşıyacak.
devamı: www.ntvmsnbc.com

Ağa Düşen Piyano

FZ
7 Ekim 2003, 1 dakika okuma süresi

Kanada´daki bazı kuruluşlar, yüksek hızlı bilgisayar ağlarıyla birbirlerine bağladıkları piyanoları kullanarak hem müzik eğitimini kolaylaştırıyor hem de bilinen müzik eğitimini değiştiriyorlar.

CANARIE (Canada´s Advanced Internet Organization) adlı kuruluş ve ona katkı veren Acadia Üniversitesi, Krallık Müzik Konservatuarı (RCM) ve Yamaha Kanada Müzik tarafından oluşturulan 365,000 Kanada dolarlık fonun kullanılacağı bu projenin adı MusicPath (http://musicpath.acadiau.ca). Proje, CANARIE´nin geliştirdiği CA*net4 adlı Kanada´nın yüksek hızlı ulusal araştırma ağı aracılığıyla sayısal akustik piyanoların birbiriyle bağlanmasını kapsıyor. CANARIE´den Martin Sampson´a göre MusicPath projesiyle müzik öğrencileri ve öğretmenler birbirleriyle gerçek zamanlı olarak iletişebilecekler. Örneğin bir öğrenci A şehrindeki sözü edilen piyanolardan birinin bir tuşuna bastığında, B şehrindeki eğitmenin önündeki piyano da aynı sesi çıkaracak. Videokonferans sistemiyle desteklenecek olan bu çalışma, öğreten ve öğrenci arasındaki coğrafi farkı da ortadan kaldıracak.

Haberin devam Türkiye Bilişim Derneği Dergisi´nde.