tspell: Türkçe Doğal Dil İşleme Yazılımı

0
FZ
İlk kez Bilgi Üniversitesi´nin bilgisayar bilimleri e-posta listesinde görmüştüm tspell projesinin adresini, sanırım Mart ayı civarıydı, gidip baktığımda ortada henüz bir şey yoktu. Geçen hafta uğradığımda ise Java ile geliştirilmiş ve hiç de küçümsenmeyecek bir sistem ve güzel bir web sayfası karşıladı beni. Bilişsel bilim (cognitive science) ve doğal dil işleme (NLP - Natural Language Processing) konuları ile uğraşan biri olarak heyecanlandığımı inkâr edemem.

İki Türk programcı tarafından başlatılan ve Türk diline ciddi bir teknolojik hizmet olarak gördüğüm böyle bir projenin varlığı, açık kodlu olması ve paylaşıma açık olarak sunulması beni çok sevindirdi.

Bir hayli iddialı olan projenin 0.2 numaralı sürümü hem doğrudan çalışabilir olarak (200 KB) hem de istenirse Java kodları ile birlikte Internet´ten çekilebiliyor. Geliştiricilerin Eclipse yazılım geliştirme platformunu önermeleri ve tspell Java kaynak kodlarının Eclipse üzerinden nasıl çekilip derlenebileceğini anlatan teknik bir makale yazmış olmaları ise benim gibi konuya hızlı bir giriş yapmak isteyen ancak Eclipse ve Java konusunda çok deneyimli olmayan programcılar için çok ciddi bir artı puan. Görebildiğim kadarı ile Eclipse bir hayli güçlü bir platform, CVS işlevselliği de dahil olmak üzere her türlü aracı bünyesinde sunuyor ve entegre olarak ekip çalışmasınız kolaylaştırıyor.
Proje şu anda bünyesindeki sözlük ve algoritmalarla sözlük oluşturma, sözcük denetleme, sözcük çözümleme, Türkçe harf kullanılmadan yazılmış yazıları tam olarak Türkçe yazıya dönüştürme (deASCIIfier) ve tersi işlemleri (ASCIIfier), heceleme işini yapıyor.

Proje kurucu/yöneticileri olan geliştiriciler her türlü katkıya, desteğe ve eleştiriye açıklar. Destek vermeye çalışanları da gayet sıcak karşılıyor ve ellerinden geldiğince yardımcı oluyorlar her türlü konuda. Ben de elimden geldiğince katkıda bulunmaya çalışacağım, şimdilik elimdeki Java kodlarını incelemek ve sistemin algoritmalarını, veriyapılarını anlamakla meşgulüm.

Yazılımcılardan biri Porto Riko´da profesyonel programcı olarak çalışırken diğeri de TÜBİTAK´ta araştırmacı olarak görev alıyor, bir diğer katılımcı da yine bilgisayarla ilgili ve değişik konularda uygulama geliştirmiş biri. Bu projeyi tamamen gönüllü olarak ve ayırdıkları ekstra zamanlarda gerçekleştirilen yazılımcılar genel bir doğal dil işleme çerçevesi oluşturup sistemin genişletilebilir bir şekilde başka sistemlere de hizmet vermesini öngörüyorlar. Bu yüzden de akademik ortamdan olsun, profesyonel yazılım dünyasından olsun, dilbilim ortamlarından olsun her türlü uzmanın katkısını ve desteğini de bekliyorlar.

Görüşler

0
huseyin
http://kilavuz.sourceforge.net [kilavuz.sourceforge.net] sitesinde Hata Toleranslı Sonlu Durum Tanıma (Error Tolerant Finite State Recognition :) ) algoritması kullanarak yazdığımız Linux tabanlı bir imla denetleyicisi var. Emrah OpenOffice'e katılması için uğraşıyor. İlgilenenler bakabilir.
0
roktas
Kilavuz'un binary`sini denedim, gayet güzel çalışıyor. Fakat sizce de önemli bir sorun yok mu ortada? Nerede bunun kaynak kodları? En son Ocak 2003'de güncellenen ve sadece ikili kodu içeren bir paket buluyorum. Şayet böyle bir kaynak var ve ama ben bunu kolayca göremiyorsam o da ayrı bir sorun. Emeğinize saygı gösteriyorum, fakat lütfen özgür yazılım geleneklerine biraz daha özen gösterin. Bu şartlarda OpenOffice`e nasıl nasıl eklenecek bu kod? Kaynak kodun seçilen özgür lisans metniyle birlikte siteye konulmamasını hüsn-ü zan göstererek yoğun mesai içinde ihmal edilmiş bir husus olarak değerlendiriyor ve eleştirimi şimdilik geleneklerin gözetilmemesiyle sınırlıyorum. Sözlerimi her iki projeye verdiğim değerden kaynaklanan bir hassasiyet olarak kabul edin. Umarım kamusal menfaat açısından çok önemli gördüğüm bu başarılı çalışmalar artan katkıcı sayısıyla devam eder ve hızla olgunlaşır. Ama lütfen şu kaynak kodları herkesin ulaşabileceği bir yere koyun. Kimbilir ben de üzerinde ufak ufak hack`lemeye başlarım :-) Sevgilerimle...
0
huseyin
Kilavuz'un kodlari zaten acik. Sitede kodlarin implement edildiği makaleye linkte var. Açık olmayan DFA, yani Türkçe dil makinası. Gerçek sahibi de Üniversite hocamız Sayın Kemal Oflazer http://people.sabanciuniv.edu/oflazer [people.sabanciuniv.edu] veya :) http://sozluk.sourtimes.org/show.asp?t=kemal+oflazer. Sanirim Kilavuz'un ardindan özgür Türkçe sonlu durum makinası yapmak gerekli.
0
sundance
Bir de sanırım bu tür bir haberde, sözkonusu yöntemi geliştiren, bu konuda yıllardır birçok çalışmada bulunmuş olan Kemal Oflazer hocamızdan bahsetmeden geçmek pek doğru olmaz. http://people.sabanciuniv.edu/~oflazer/
0
ahmetaa
Kemal Oflazer suphesiz Turkiyede bu konuda otorite sayilabilecek birisi.
Tspell su an icin Oflazer'in 6-7 yil once geldigi noktaya ancak yakin denilebilecek bir seviyede. Umuyorum hizla gelistirilecek. Proje halen emekleme asamasinda ve pek cok eksigi var.
Su var ki Tspell kelime cozumleme ve ascii'den donusturucu mekanizmalari Oflazer'in sisteminden farkli bir yapiya sahip. Gelistirme sirasinda baska metodlar ornek alinmadi, tamamen sifirdan yazildi. Basit bir cozumleme mantigi oldugunu da belirteyim.
Tspell'in diger calismalardan farki ise tamamen acik kodlu olmasi. Java ile gelistirilmesi de farkli platform problemini kokunden cozuyor. Performansi ise saniyorum oldukca iyi (tam bir kiyaslama yapmak icin baska bir urun gerekiyor). OpenOffice'e icin eklenti gelistirme konusu uzerinde de calismamiz olacak umuyorum.
Bu arada haberi gonderen arkadasa da tesekkurler.
Saygilar.

0
sundance
Kusura bakmayın bu benim hatam, iki projeyi birbirine karıştırmışım. FZ arkadaşımız beni bu konuda uyardı.

Elinize sağlık bu arada.
0
FZ
Hazır konu NLP´den açılmışken, doğal dil işleme filan diyorken, meraklısına yani bu konular ne işe yarıyor, gerçek hayatta ne işimize yarayacak diye düşünenlere. Mesela Yahoo´da dilbilimci ya da doğal dil işleme uzmanı olarak işe başlayabilirsiniz, az önce bana bir e-posta listesinden gelen ilana göre:

University or Organization: Yahoo, Inc.
Department: Search Relevance
Rank of Job: Lexicographer
Specialty Areas: Applied Lingustics, Computational Linguistics, Text/Corpus Linguistics

Description:

Compile and maintain lexical and knowledge resources for language-oriented components of Yahoo search engine. This includes:
- defining, building and using software infrastructure to maintain large (tens of millions) list of phrases with attributes
- identifying and acquiring sources of lists of phrases denoting concepts or objects of certain kind: e.g. company names, medical terms, song titles, etc.
- extracting phrases and attributes from these sources and merging them into a single master representation.

Requirements:
- MS/PhD (in CS or related area)
- experience in data processing (databases, scripting languages, text processing algorithms)
- (at least some) understanding and strong interest in natural language, data models, knowledge representation.
- detail-oriented: The jobs may involve a lot of ad hoc steps in order to achieve good coverage.
0
FZ
- http://groups-beta.google.com/group/comp.ai.nat-lang/browse_thread/thread/8d69b33af8f3bc5f

- http://www.insightful.com/products/infact/911/
0
FZ

https://tspell.dev.java.net/

https://tspell.dev.java.net/surumler/v03/tspell03.html
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Quantum bilgisayarlar için programlama dili...

lalapoo

Bilim Teknik ya da herhangi bir bilgisayar dergisinde mutlaka quantum bilgisayarlarla ilgili bir yazı okumuş bir fikir sahibi olmuşuzdur.

Mesela bit kavramı yerine Qubitlerin kullanıldığı,şimdiki bilgisayarlardan 1,000,000,000 kez daha hızlı olacağı, çok daha az enerji harcayacağı ve bunun gibi daha birçok şey.Ama bütün bu bilgiler havada duruyor ve quantum bilgisayar kavramı bizim için soyut olmaktan öteye geçemiyor.Bu yetmezmiş gibi şu sıralarda quantum bilgisayarlar için bir de programlama dili geliştiriliyor.

Quantum Computation Language

Göz hareketleri ile yazı yazmak

anonim

Ingilterede geliştirilen bir GPL projeden bahsetmek istiyorum, Dasher yazılımı göz hareketlerinizi takip ederek yazı yazmanıza olanak veriyor, demo'larını izledim gerçekten çok güzel, eylül ayı içinde 3.0 versiyonu çıkacak olan yazılımın, 1.6.8 versiyonunu ücretsiz olarak internet sitelerinden download edebilirsiniz. Adres:www.inference.phy.cam.ac.uk

Kötü Programcıya Övgü

FZ

Harold kötü bir programcıydı, gerçekten kötü bir programcı. Hani hem kendisi hem de etrafindaki herkes için kendine yeni bir meslek bulması gereken türden. Ama Harold iyi biriydi ve bir işte ömür boyu çalışacaklardandı; çok uzun süredir şirketteydi. Ezelden beri alt kademelerde olan bir programcısıydı, hiçbir zaman terfi etmedi, her sene maaşına en düşük zammı aldı ve yeri çok değiştiriliyordu. Ama kimse onu işten çıkarmak istemiyordu. Böylelikle ne zaman yeni bir proje başlasa ve yeni adama ihtiyaç olsa, Harold'ın takımının müdürü bu durumu fırsat bilip onu yönetmek zorunda kalacak bir sonrakı bahtsız kişiye gönderiyordu Harold'ı. Bir seferinde bu kişi ben oldum.

VMWare Server 1.0 Çıktı

vst

Kullandığınız işletim sistemi üzerinde başka bir işletim sistemi çalıştırmanıza yarayan sanal makine yazılımı VMWare Server bedava olarak piyasaya sürüldü. İndirip kullanmak isteyenler buyursunlar.

Programlama Dilleri Benchmark Karşılaştırmaları

anonim

Birçok programa dili arasında ayrıntılı performans karşılaştırmalarını görebileceğiniz takdire şayan bir site. CPU Time, hafıza kullanımı ve kod uzunluğu başta olmak üzere bir çok kritere göre karşılaştırma mevcut. (Ruby'nin python'dan hızlı olduğunu iddia edenler mi vardı? ;-)

http://shootout.alioth.debian.org/