PostScript Öğrenelim

0
misafir
PostScript'in nesini öğreneceğiz? O da JPEG ya da PNG gibi bir grafik dosyası formatı değil mi? Evet PostScript bir grafik dosyası formatı ama JPEG ve PNG'den çok farklı. Çünkü PostScript dosyaları aslında birer düz metin dosyası. Bunu görmek için hemen bir terminal açıp şu komutu verebilirsiniz: "cat dosya.ps". Gördüğünüz gibi bip bip sesleri duyulmadı ve anlamsız bir karakter dizisiyle karşılaşmadınız.

Evet buna benzer bir grafik dosyası formatı daha var: SVG. Ama PostScript ondan da farklı. Çünkü SVG bir tür XML belgesi iken PostScript bir programlama dili. Evet yanlış okumadınız, bir programlama dili. Üstelik bu dili aynen python gibi interaktif bir şekilde de kullanabilirsiniz. Açık olan terminalinizden "gs" komutunu verin. "$", "GS>"e dönüşecek ve yeni bir pencere açılacak. Bu pencere boş bir kağıdı temsil ediyor. O zaman hemen üstüne birşeyler çizelim.

Programlama dillerinin çoğunun aksine, PostScript ters leh notasyonunu (reverse polish notation) kullanıyor. Yani iki ile üçü toplamak istediğinizde "2+3" yazmıyorsunuz, "2 3 add" yazıyorsunuz. Şimdi bir üçgen çizmeye çalışalım:

newpath
200 200 moveto
300 300 lineto
400 200 lineto
closepath
stroke

İlk satır kalemi elinize almak gibi düşünülebilir. Ancak bu kalem görünmez bir mürekkeple çiziyor. Son satırdaki komutu vermeden kağıtta bir şey göremeyeceksiniz. "moveto" komutu kalemi kağıdın bir noktasına koymak anlamına geliyor. Koordinat sistemi aynen lisede öğrendiğimiz gibi. Kağıdın sol alt köşesi: "0 0". "lineto" komutu kalemi kaldırmadan belirtilen noktaya kadar çizmek demek, "closepath" ise bulunduğunuz noktayı başladığınız noktayla birleştiren çizgiyi çiziyor. Son komut olan "stroke" ise, görünmez mürekkebi görünür hale getiriyor. Bu sayfa kirlendi. Sayfayı çevirmek için "showpage" komutunu verin. Bu kez son satırdaki "stroke" komutunu "fill" ile değiştirin bakalım ne olacak.

Şimdi biraz daha karışık bir program deneyelim. Bir çemberin otuz derecelik kirişlerini çizelim. Sayfayı çevirip aşağıdaki kodu girin:

newpath
250 200 moveto
0 30 330
{ dup
cos 50 mul 200 add
exch
sin 50 mul 200 add
lineto }
for
closepath
stroke

Biraz fazla karışık oldu galiba. Açıklamaya çalışayım. Herşey ters yazıldığı gibi for döngüsü de ters yazılıyor. Parantez içindeki kısım döngünün tekrarlanan kısmı. Baştaki sayılar ise döngünün başlangıcı, basamağı ve sonu. "dup" stack'e en üstteki sayıdan bir tane daha ekliyor. "exch" ise en üstekki iki sayının yerlerini değiştiriyor. "cos" ve "sin" tahmin edebileceğiniz gibi kosinüs ve sinüs fonksiyonları. "mul" ise çarpma işlemi. "lineto" fonksiyonuna bir değer verilmemiş gibi görünüyor. Ama o da tüm fonksiyonlar gibi stack ile çalışıyor. Dolayısıyla biraz önce hesapladığımız değerleri alıyor. Bu işlemi Lisp ile yapmak isteseniz kimbilir kaç parantez kullanmanız gerekirdi.

PostScript aslında yazı karakterleri ile çizimleri birbirinden ayırt etmiyor. Sadece yazı yazabilmemiz için bazı kolaylıklar sağlanmış:

/Times-Roman findfont
40 scalefont
setfont
100 100 moveto
(Merhaba, Dunya!) show

Tabii ki yine Türkçe için bir kolaylık düşünülmemiş. Bu yüzden dünya yerine dunya demek zorunda kaldık. Ama elimizde bir programlama dili olduğuna göre bunun üstesinden gelebiliriz:

/Times-Roman findfont
80 scalefont
setfont

/sx {
gsave
(\313) show
grestore
(s) show} def

/gx {
gsave
5 0 rmoveto
(\306) show
grestore
(g) show} def

100 100 moveto
(Ka) show
sx
(\365) show
gx
(\365) show

showpage

Burada "def" ile iki fonksiyon tanımlanıyor. İlki ş harfini yazmak için, ikincisi de ğ için. 313, ş'nin altındaki cedilla'nın kodu. önce "gsave" komutu ile kalemin eski yerini stack'e yolluyoruz. Cedilla'yı yerleştirip "grestore" ile kalemi eski yerine döndürüyor ve s'yi yazıyoruz. Benzer bir işlem ğ için yapılıyor. 306, harfin üstündeki breve'nin kodu. Breve tam yerine oturmadığı için "rmoveto" komutu ile kalemi hafif sağa hareket ettiriyoruz. Bu komutun "moveto"dan farkı mutlak yerine göreli koordinatları esas alması. 365 ise ı harfinin kodu.

Buradaki kodları bir dosyaya kaydetmek isterseniz, ilk satıra "%!" karakterlerini eklemeyi unutmayın. Sonra isterseniz yaptığınız çizimi kolayca yazıcıdan çıkarabilir; ya da "ps2pdf" programı ile PDF dosyasına dönüştürüp paylaşabilirsiniz. İşin güzel tarafı elle yazılan PostScript dosyalarının, TeX ya da OpenOffice tarafından üretilenlerden çok çok daha az yer kaplaması.

Wikipedia'nın PostScript maddesinin sonunda güzel kaynaklar var. Tavsiye ederim.

Görüşler

0
FZ
Peki bunu öğrenmenin motivasyonu?
0
misafir
Merak yeterli değil mi?
0
FZ
Her seçim sonsuz seçeneği elemek ise eğer o zaman bir şeyi seçmenin ve o esnada geriye kalan seçeneklerden mahrum kalmanın 'merak' sözcüğünden daha fazlası ile açıklanması gerektiğini düşünürüm genellikle, o yüzden sordum. Tabii buna rağmen karşımdaki "yoo, sadece merak ediyordum şimdi ilgilenmeye başladım, belki sonra bunu kullanıp bir şeyler yaparım" derse o zaman çok bir şey diyemem, başa döneriz :)

0
misafir
Aslında yazının içinde ipuçları var. Yazıcıdan türkçe metin çıkartmak istiyorum ve bunun için halihazırda gereken programların -OpenOffice olsun, TeX olsun, hatta AbiWord olsun, groff olsun- çok büyük olduklarını düşünüyorum. Bunu yapmak için Türkçe'ye özelleşmiş çok daha küçük bir program yazabilirim diye düşündüm. Bu yüzden önce PostScript öğrenmek gerekiyordu.
0
masmavi
Steve Jobs'ın konuşmasının metin hali. video halini de bulmanız mümkün.

http://news-service.stanford.edu/news/2005/june15/jobs-061505.html
0
misafir
Apple LaserWriter PostScript'i ilk kullanan yazıcıydı. Apple'ın kurucusu da Steve Jobs. Evet, bağlantı bu galiba...
0
Tarık
FazlaMesai'de hep görmek istediğim malzemelerden biri.
0
FZ
Tüm zamanların en iyi teknik yazarlarından biri Common Lisp, PostScript ve matematik konusunu ele alırsa bakalım neler olur:

12.5.3. Branch Cuts, Principal Values, and Boundary Conditions in the Complex Plane

Sayfanın sonunda ilgili şekiller, bunların PostScript kaynak kodları ve PS çıktısını üreten Common Lisp kaynak kodu incelenebilir.
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Emerge: Bir StarLogo Videosu

FZ

Animasyon konusunda uzmanlaşan James Mortensen'in, StarLogo kullanarak hazırlamış olduğu Emerge videosu, çok basit kurallara göre hareket eden etmenlerin (agent), çok etmenli sistemde (mutliagent system) ne tür düzenlere yol açtıklarını gösteriyor.

Müziklerle de zenginleştirilmiş bu videoda her kuralın önce ismi ardından da yol açtığı örüntü (pattern) canlı bir şekilde görüntüleniyor. Karmaşık sistemlerin, toplumsal örüntülerin, vb. fenomenlerin modellenmesi ile uğraşanların ve "hacker" amblemi olarak seçilmiş "Game of Life"ın başka şeylerle bağlantısını görmek isteyen meraklı "hacker"ların ilgisini çekebilecek bir video.

AJAX :: Asynchronous Javascript & XML

SHiBuMi

AJAX, özellikle web tabanlı uygulamalar geliştirenlerin hoşuna gidecek, çeşitli teknolojileri ve araçların birleşiminden oluşan, yeni olarak kabul edebileceğimiz bir teknoloji. AJAX bir programlama dili ya da aracı değil, yalnızca belli teknikleri kullanarak mevcut web uygulamalarının daha interaktif hale nasıl getirilebileceği üzerine kafa yoran bir teknoloji.

Yüz Yıl Sonraki Programlama Dilleri (ya da Perl vs. Lisp ve Lambda Calculus)

FZ

Deneyimli LISP `hacker´ı Paul Graham bu kez yüzyıl sonra ne tür programlama dilleri kullanabileceğimiz üzerine tahrik edici bir makale yazmış. Nesneye yönelik programlamaya, Java´ya, C++ diline saydıran yazar arada Perl diline de değiniyor.

Hazır konu açılmışken ilginizi çekebileceğini düşündüğüm bir başka yazı ise Mark Jason Dominus´un Perl´in Lambda Calculus içerdiğine dair bir prezentasyonu. (Prezentasyonun diğer adı: 1+1´i hesaplamak için 163 satırlık bir program nasıl yazılır? ;-)

Curl Programlama Dili Yarışması Sonuçlandı

FZ

Friedger Mueffke ve Nikhil Damle Curl programlama dili yarışmasında en iyi dereceleri aldılar. Söz konusu yarışma Curl Corp. tarafından destekleniyordu.

Mueffke etkileşimli bir web form elementi, Damle ise bir alışveriş arabası tasarladı. Programlar basit olmakla birlikte her iki yazılımcı da dilin çok kullanışlı ve öğrenilmesinin de çok kolay olduğunu belirttiler.

Patoloji Bilgi Sistemi.. Geliştiricisi bir Türk.. veee GPL!

ykarslioglu

Türkiye'de görenlerin koltuklarını kabartan çalışmalar yapılıyor. PATHOS-WEB FREE adlı Anatomik Patoloji ve Sitoloji Bilgi sistemi tamamen patoloji uzmanlarının ihtiyaçları düşünülerek tasarlanmış bir sistem. Mart 2005 tarihinden itibaren SourceForge'da açık kaynak kodlu, GPL lisanslı bir proje olarak Türkçe ve İngilizce versiyonları ile Patoloji Bölümlerinin hizmetine sunuldu. Yazılım, Türkiye'de, aralarında büyük üniversite hastanelerinin de bulunduğu 20'den fazla merkezde, yıllardır büyük bir başarı ile ve güvenle kullanılıyor.