Bir Ülkenin Beyni Nasıl Felç Edilir

0
FZ
Bir Ülkenin Beyni Nasıl Felç Edilir*

Üzerine titreyerek yetiştirdiğiniz çocuğunuz stresli bir sürecin ardından üniversiteye girdiğinde onun zarar görmesini ister misiniz? Evladınızın kandırılması hoşunuza gider mi? Peki çocuklarınızın öğretmenleri yani üniversitedeki hocaların bir kısmı sizi ve hemen herkesi kandırsa neler hissedersiniz? Maaşınızdan veya kazancınızdan kesilen vergilerin, sizi ve çocuklarınızı kandırmaya çalışan insanlara verildiğini öğrenseniz kendinizi iyi hisseder misiniz? Böyle insanların çocuğunuza ve başkalarına örnek olmalarını ister misiniz ya da çocuklarınızın böyle insanlara dönüşmesini?

Benim bir çocuğum olsa yukarıdaki soruların hepsine hiç tereddüt etmeden "hayır!" cevabını verirdim. Dahası böyle soruların sorulmasını bile garip karşılardım.

Henüz bir çocuğum yok ama yukarıdaki soruları sormama yol açan bazı olgulardan ve olaylardan haberdar olmak beni epey rahatsız etmeye başladı. Sizi de rahatsız etmesi gerektiğini düşündüğüm için bu yazıyı yazmaya karar verdim. Neden sizi de bu rahatsızlığa ortak etmeye çalıştığımı aşağıda izah edeceğim.
Eğer bir ülkeyi, modern bir toplumu insan vücuduna benzetirsek üniversiteler o vücudun beynidir diyebiliriz. O toplumun beynindeki hasarlar, vücut fiziksel olarak ne kadar güçlü olursa olsun ciddi soruna yol açar. Beyni ciddi zarar görmüş bir insan doğru dürüst karar veremez, başkasına muhtaç kalır, hayatını idame ettirmekte güçlük çeker. Peki bir ülkenin beyni ne zaman zarar görür? Çocukların geleceği ne zaman kararmaya başlar? Mesela üniversite sisteminde yani akademik ortamda bilim adı altında üçkağıtçılık yapılırsa hem üniversitede bulunanlar, hem üniversitenin ürettiklerine dayanan sanayi, hem de tüm bunların meyvesini yiyecek, refahını sürebilecek olan vatandaşlar, yani hepimiz zarar görmeye başlarız.

Peki bu akademik üçkağıtçılık neye benzer? Tespit etmesi kolay midir? Tespit ettikten sonra başa çıkması kolay midir? Bunlara olumlu cevap verebilmek isterdim ama son birkaç ayda okuduklarımdan ötürü karamsarlığa kapıldım. Gördüğüm kadarıyla akademik üçkağıtçılık çok farklı şekillerde gerçekleşebilmekte. Bu yöntemler içinde belki de tespit etmesi en kolay olanı doğrudan başkasının çalışmasının bir kısmını ya da tamamını aşırıp kendisininmiş gibi göstererek akademik başarı sağlamaya çalışmak. Prof. Dr. Selçuk Candansayar'ın 'Kestirmeden Bilimci Olmak' başlıklı yazısında (NTV Bilim, Haziran 2010) bu ve benzeri yöntemler gayet açık bir dille tarif edilmiş. Bunun dışında yine pek çok somut intihal vakası da http://plagiarism-turkish.blogspot.com adresinde yer alıyor. Doğrusu tek derdimiz intihal olarak da bilinen bu akademik üçkağıtçılık yöntemi olsa idi, bunu kopyacılık kategorisinde değerlendirip mücadele etmeye çalışır ve kendimizi başka şeyler için boş yere üzmezdik. Ancak görebildiğim kadarı ile epey popüler başka bir yöntem de var: içi boş ama süslü puslu laflardan ibaret olan, bilimsel olarak aslında pek bir şey ifade etmeyen düşük nitelikli ya da tamamen uydurma araştırmaları, yine bilimsel olarak bir şey ifade etmeyen sözde 'bilimsel' dergilerde veya konferanslarda yayımlatıp bunlarla akademik ortamda prim yapmaya, üniversite sisteminde yükselmeye çalışmak. Yani içi boş, başka bir deyişle sahte bilimsel makale üretimi.

İçi boş makale üretimini tespit etmek, doğrudan intihale yani hırsızlığa dayanan üçkağıtçılığı tespit etmeye kıyasla daha zor görünüyor. Ana babaların ve üniversite seçmeye çalışan öğrencilerin işi zor çünkü üniversitelerde çalışan araştırmacılar dahi bu tür şeyleri hemen tespit edememekte. Bunun sonucunda da bazı üniversitelerin "bakınız filanca hocamız şu bilimsel alanda 1 sene içinde 20 tane uluslararası makale yayımladı! Muazzam bir başarı!" gibi ifadelerle övünebilmesinin önü açılmakta. 'Ekip olarak çalışan' çalışan üniversite hocalarının iki üç haftada bir uluslararası camia ile paylaşmaya değecek özgün bilimsel kesifler yapıyor olmaları her ne kadar göz yaşartıcı bir performans olsa da insan ister istemez kendine şunu da soruyor: Acaba o çalışmalar diğer bilimcilerin gelecekteki çalışmalarına ne kadar dayanak teşkil etmekte, diğer bilimciler o çalışmalara ne kadar atıfta bulunulmaktadır? Başka bir deyişle o çalışmaların içi ne kadar doludur? Japonya'da doktora yapmakta olan Çağrı Yalgın, 'Bilimde atıf, etki değeri ve diğer göstergeler' başlıklı blog girdisinde bir makalenin etkisinin günümüzde nasıl hesaplandığına dair gayet kolay anlaşılır bilgiler vermekte ve Türkiye?deki makalelerin uluslararası bilim camiasında çok etki yaratmadığına dair istatistikler sunmakta (http://goo.gl/6oV6B). Nicelik ve nitelik arasındaki gerilim burada kendisini bir kez daha gösteriyor.

"Durum gerçekten bu kadar vahim mi?", "buna karşı yapılabilecek hiçbir şey yok mu?" sorularını soran insanlardan biri olarak yine bilim dünyasından ümitli olduğumu söyleyebilirim. Mesela ABD'de bilgisayar bilimleri alanında yaptığı doktora çalışmalarına devam eden A. Murat Eren'in 'Bilimsel Ahlaksızlığın Gri Mecraları' (http://goo.gl/FgwWG) başlıklı blog girdisinde ve NTV Bilim'de (Ekim 2010) aynı başlıkla çıkan yazısında, ayrıca daha sonra Hürriyet'te (12 Aralık 2010) Sefa Kaplan'ın 'Parayı bastıranı profesör yapıyorlar' (http://goo.gl/AEyDK) başlıklı yazısında marifetleri anlatılan WASET (http://waset.org) gibi sözde yani sahte bilimsel organizasyonlar yavaş yavaş gün ışığına çıkmakta, dikkatleri çekmeye başlamakta. Tabii ki içi boş yani sözde bilimsel makale üretimi bunlarla sınırlı değildir ve kalmayacaktır. Üniversite hocalarının, bilimsel araştırmacıların başarıları büyük ölçüde makale sayılarına, yani kalite ve içerik yerine niceliğe bakılarak değerlendirildiği sürece bu tür akademik üçkağıtçılık çabaları da belki tespit etmesi gittikçe zorlaşan şekillerde karşımıza çıkacaktır. İşin acı verici taraflarından biri de mesela Hürriyet'teki yazının sonunda yer alan TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi) başkanı Prof. Dr. Yücel Kanpolat'ın bu konuya dair şu sözleridir: "WASET isimli internet sitesinden haberdar değildim. Sizin uyarınızdan sonra araştırdım. Ama itiraf etmek zorundayım ki, ben bu şeyin jandarmalığını yapmaya niyetli değilim. TÜBA'nın yapması da söz konusu değil. Bu yollara başvuran insanların bence bilimden yana bir iddiaları olmamalı. Toplum da bu insanları kınamıyor. 'Yayın patlamasında bu işin ilgisi var mı' konusuna da bakacak kadar vaktim yok, bağışlayın."

Açıkçası bu işin jandarmalığını yapacak kurum TÜBA mıdır, TÜBİTAK mıdır, kendilerine hoca seçen üniversiteler midir yoksa kendine üniversite seçmeye çalışan gençler veya onların ana babaları mıdır bilmiyorum. Belki de hepsidir. Ya da belki yurtdışında örneklerini görmeye başladığımız COPE (Committee on Publication Ethics - Yayın Etiği Komitesi http://publicationethics.org) gibi oluşumlardır. Emin olduğum tek şey var, o da şu: Yetkisi olanlar bu işin jandarmalığını yapmalı, yeteneği ve bilgisi elverenler de sürekli bu tür üçkağıtçılık örneklerini gündemde tutmalı, önüne geçilmesine yardımcı olmalıdır. Böylece belki kamu kaynaklarının çarçur edilmesine, öğrencilerimizin, araştırmacılarımızın içi boş makaleler yüzünden saçma sapan şekilde vakit kaybetmelerine, üniversitede haksız rekabete karşı biraz daha direnebilir, ülkenin geleceğinin karartılmasının, beyninin felç edilmesinin önüne az da olsa geçebiliriz. Ve belki yine bu sayede Türkiye?deki 167 üniversiteden sadece 2 tanesinin yanı sadece %1.2 kadarının dünyadaki en iyi 200 üniversite listesine girebilmesi gibi bir durumu sevinçle karşılamaktan kurtulur ve çok daha yüksek rakamları olağan karşılayacak seviyeye geliriz (merak edenler Radikal'in 24/11/2010 tarihli 'Dünyanın En İyi 200 Üniversitesi listesine Türkiye'den iki üniversite girdi' haberini okuyabilirler).

Ben bu konularda herhangi bir yetkisi bulunmayan ve ancak dolaylı yoldan bilgisi bulunan sıradan bir vatandaş olarak hayal kırıklığımı, üzüntümü, öfkemi ve geleceğe dair kaygılarımı bir nebze paylaşmak, sizleri de rahatsızlığıma ortak etmek istedim. Şimdilik verebileceğim tek bir söz var: Bunu başarıp başaramadığımı takip etmeye ve gürültülü şekilde paylaşmaya devam edeceğim.

Emre Sevinç

*: Bu makalenin özgün hali ilk olarak Bilim ve Gelecek dergisinin Şubat 2011 tarihli 84. sayısında yayımlanmıştır (basılı şekli http://www.flickr.com/photos/64416865@N00/5412594771/ ve http://www.flickr.com/photos/64416865@N00/5412594845/ adreslerinde yer almaktadır). Makalenin elektronik hali ise ilk olarak http://ileriseviye.org/blog/general/bir-ulkenin-beyni-nasil-felc-edilir/ adresinde yayımlanmıştır.

Görüşler

0
meliktas
Emre Bey, bu konuyu vurguladığınız ve fikirlerinizi paylaştığınız için teşekkürler ve size kesinlikle katılıyorum... Bence çok önemli bir konu... İzninizle kendim sayfamda da paylaşmak niyetindeyim. Umarım sorun olmaz sizin için, olursa da kaldırabilirim tabiki... Bu arada site adresim www.adresbahane.com...
0
ekomut
Ben de www.findikkabugu.net e aktarıyorum bilginize.
0
neden
Ben bizzat böyle yalandan dolandan yükseklisansını yapmış şimdi de doktarasını yapmaya çalışan bir sözde akademisyeni tanıyorum.Üstelik Bilgisayar Bilimleri alt dallarından birinde yapmaya çalışıyor.Şimdi bu adam ne .... yerse yesin diyorum ama bu adam üniversitede ders de veriyor bir ... bilmediği konu hakkında kime ne anlatıyor tahmin edilebilir sanırım ...
0
xelon
"Doktora için 3 yayın şartın var", "5 bildiri yayınlamalısın", "Oooo baksana 30 makale yayınlatmış" vs derseniz tabi ki durum bu olur. Yayınları sayılarla ifade etmek kadar saçma birşey olamaz. "No Silver Bullet" ın değeri 1 (sayıyla bir) midir? Hiç alıntılanmamış bir makale değersiz midir?

Peki ya cümleleri devirip devirip aynı makaleyi 10 kere yayınlatanlara ne demeli? Her sene "kendi" konferansını düzenleyip, kendi öğrencilerinin makalelerini yayınlatıp üstüne de hiçbir katkısı olmadan makalede adının geçmesi? Bu iş sanat değil miydi arkadaşlar? Hangi sanatçı bu gibi sahtekarlıklarla tatmin olabilir?

Sırf bu gibi saçmalıklar yüzünden doktoradan vazgeçtim.

Ayrıca sadece Türkiye ile bu işi sınırlamak son derece yanlış. Bu tartışmalar sadece Türkiye de yapılmıyor. Haberi ilk duyduğumda şok olmuştum. Buyrun "el oğlu" neler yapmış.

http://pdos.csail.mit.edu/scigen/

0
AloneWalker
Bende bu işlerden birebir geçmiş, şahit olmuş, ilk zamanlarda kandırılmış ve üzerimden yayın yapılmış bir akademisyen olarak burada yazılan herşeye tamamen anlıyor ve katılıyorum. İnanın akademik camiadaki gördüklerimizi ve şahit olduklarımızı anlatmaya kalksak; 1. Ciltlere sığmaz. 2.Ömrü billah ne bir üniversitede çalışabiliriz ne de bize bu camiada iş yaptırırlar. Başımıza da çevremizede ailemizede gelmeyen kalmaz.

Yalnız MIT deki bu sistemi yapan kişileri tebrik etmek lazım. Sahtekarlığın MIT 'cesi bu olsa gerek. Keşke bizde de en azından böyle bir sistem üzerinden sahtekarlık yapılsa. :) Sistem kendi başına bile yayın olabilir aslında :P

Gene yurtdışı kalitesi başka canım.Adamların üçkağıdı bile kaliteli yani.
0
gentoo
Cevapı a şıkkında hemen görüyoruz. Yani yazının iktibas edildiği sitenin kendisinde:

http://www.bilimvegelecek.com.tr

Burada kendilerine bilim, teknoloji gibi süslü kelimeler seçen insanların güya Turan Dursun'un ağzından din adamlarına hakaret ettiğini görüyoruz. Ayrıca Dursun'un çoğu kitabını okumuş bir insan olarak da böyle bir yazıya hiç rastlamadım.

Bir ülkenin beyni böyle bilim gibi kavramların arkasına saklanıp bu konularla hiç alakası olmayan saçma sapan yazılarla, üniversitelerde politikanın bilimin önüne geçmesiyle, asistanlara çanta taşıtma ile, üniversiteye girişlerde binlerce onbinlerce zeki, enerjik genç beynin meslek lisesi çıkışlı olduğu bahanesiyle üniversite kapısından döndürülmesiyle felç edilir.

Böyle insanları --hebele, hübele-- laflarının arasına sıkıştırdıkları sanki tekerleği yeni keşfediyormuşçasına söyledikleri evrim! kelimesi ile farkedebilirsiniz. Eski çağlarda da varmış böyle dinozorlar şimdi de var ne yazık ki..
0
okanakyuz
Waset mi Vasat mı bilemiyorum. En güzel olan ne biliyor musunuz bu ülkede Elif Şafak okuyup entellektüel olanlar var. Sanırım onlar makale yollama tercihinde bulunuyorlar. "Bu makalemin adı aşk olsun, bunda da Yunus Emrenin şu dizelerine yer vereyim millet çok alır, çünkü bayılırlar romantikim len demeye."

Ben en çok google translate tercümeli makaleleri seviyorum. That is why i am türkish..
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

ODTÜ Teknokent 5 Yılda 10 Kat Büyüdü (Peki Ya Silikon Vadisi?)

FZ

Radikal'deki habere göre ODTÜ Teknokent'in 2002'de 25 milyon dolar olan cirosu, yaklaşık 10 kat büyüyerek 250 milyon YTL'ye çıktı. 2005'te 149 olan firma sayısı 195'e ulaştı. 7 yıl önce 12 bin metrekarelik alanda hizmet verirken, şimdi 80 bin metrekarelik kapalı alan var. Teknokent'in AB ülkeleri, Uzakdoğu ülkeleri, ABD, Türki cumhuriyetleriyle İsrail ve Katar gibi ülkelere teknoloji ihraç ettiği belirtilmiş. Yazının sonundaki bir cümle ise dikkat çekici:

Anne Bana Bilgisayar Alsana

FZ

Bir etrafınıza bakın, bir de bana. Belki gücünüz yetmeyecektir ama umarım beni anlayışla karşılarsınız. Nasıl desem tanıdığım bazı arkadaşlarda, daha doğrusu yüzde seksen beşinde var bilgisayar (...) Sizlere söz veriyorum eğer bir bilgisayarım olursa ailemi, şehrimi, tüm Türk milletini, tüm dünyayı yani tüm insanları daha iyi tanıyıp kaynaşacağım. (S.Ö /Gaziantep)

Keşke bir bilgisayarım olsaydı. Fen ve matematik çalışırdım. Anneme yeni yemek tarifleri bakardım. Babamın iş çalışma programını hazırlardım. Bilgisayar dersime çalışırdım. Oyunlar oynardım. Erol abimin bilgisayarı açmaması için şifre koyardım. FİFA 2002, Kantır (Counter Strike demek istiyor) oynardım. Harçlığımın yarısıyla CD kiralardım (...) Kral TV'yi hiç açmazdım. Bilgisayarımın ekranına Galatasaray bayrağı yapardım. Galatasaray marşını dinlerdim (E.U. / İzmir)

Vah vah vah!!!

parsifal

29 Eylül 2002 sabahı Kaş'da insanların uyanmasıyla bir koşuşturma başladı. Dükkan sahipleri ve Kaş sakinleri birbirlerine aynı soruyu soruyordu: "Sizde bir şey var mı?"
Sabah 8 sularında Kaş'a enerji veren hatlarda bir karışıklık olmuş ve bazı fazlara nasıl olduysa 380 volt'un üzerinde enerji gelmişti.

Sonuç: 2 büyük sokaktaki tüm klimalar ve digiturk kutuları, pek çok tv, pc, buzdolabı vb. elektrikli ev aletleri çalışmıyor. Yüksek gerilimden kaynaklanan hasarları, ne üreticiler ne de sigorta şirketleri garanti kapsamına alıyor.

Yunan Türk Dostlugu(!)

PCc0d3r

Akşama doğru canım çok sıkıldı şu eski hack siteleri vardı ya gardiyan.com cehennem.com gibi efsane diye nitelendirebileceğim siteler (yani en azından 4-5 sene önce benim gözümde öyleydiler) işte onlara bir göz atayım dedim. gördüğüm manzara şöyle; "yunanlılar turk sitelerini gün be gün hack`liyor". açıkçası çok canım sıkıldı. Bizimkiler de karşı tarafın sitelerini hacklemişler.

Genç Beyinlere Dönüş İmkanı

FZ

Türkiye'nin beyin göçüyle yurtdışına kaptırdığı yetenekli bilim insanlarını geri kazanma yolunda umut verici gelişmeler yaşanıyor. AB Komisyonu'nun 'Araştırmacıların Dolaşımı' ve 'Kişiyi Destekleme Özel Programı' fonları sayesinde son üç yılda, dünyanın saygın üniversitelerinde çalışan yaklaşık 40 Türk yurda döndü.