Türkçe ile *NIX'i Barıştırmak

0
misafir
Diyelim ki, yazıcıdan türkçe bir metin çıkartmanız gerekiyor. Ama yeni kurulmuş bir BSD konsolundasınız; ya da KDE çalışıtırıyorsunuz ama türkçe klavyeniz yok. Ne yapabilirsiniz? Bu yazıda sadece geleneksel *nix araçları kullanarak neler yapabileceğinizi anlatmaya çalışacağım.
Önce vi kullanarak -Emacs de kullanabilirsiniz tabii- benim uydurduğum basit bir markup dili ile türkçe metninizi yazın. Aşağıda bu dil ile yazılmış türk alfabesini görebilirsiniz:
ABCCxDEFGGxHIIxJKLMNOOxPRSSxTUUxVYZ
abccxdefggxhixijklmnooxprssxtuuxvyz
Gördüğünüz gibi dil basit. 'x' harfi alfabemizde yer almadığı için onu noktalı harflerin noktası yerine kullanıyoruz. Bunun tek istisnası 'x'in küçük 'ı'nın noktasını silmek için kullanılması. Daha sonra aşağıdaki sed programcığını kullanarak metin dosyanızı groff kaynağına çevirin.
#!/usr/bin/sed -f
#Turkish Markup Language ile yazilan metinleri groff kaynagina cevirir.
#Once kafayi(header) yazalim.
#Burada s`den ve g`den sonra gelen harflerin kucuk ve buyukleri ile 
#Buyuk i tanimlaniyor. C`den, o`dan ve u`dan sonra gelen harfler zaten
#groff`ta tanimli olarak geliyor. i`nin noktasiz olani da oyle.
i\
.AM\
.acc*over-def breve \\(ab\
.acc*over-def dot \\(a.\
\
.char \\(yg g\\*[breve]\
.char \\(yG G\\*[breve]\
.char \\(s, s\\*,\
.char \\(S, S\\*,\
.char \\(I. I\\*[dot]\
.LP
#Simdi regular expressions ile donusumleri yapalim.
s/cx/\\\(\,c/g
s/Cx/\\\(\,C/g
s/gx/\\\(yg/g
s/Gx/\\\(yG/g
s/ix/\\\(\.i/g
s/Ix/\\\(I\./g
s/ox/\\\(\:o/g
s/Ox/\\\(\:O/g
s/sx/\\\(s\,/g
s/Sx/\\\(S\,/g
s/ux/\\\(\:u/g
s/Ux/\\\(\:U/g
#X yazmak da mumkun olsun.
s/kx/x/g
s/Kx/X/g
Elde ettiğiniz groff kaynağını 'groff -ms' komutu ile postscript dosyasına çevirdikten sonra basılmaya hazır dosyanız elinizde olacaktır. Artık bu son dosyayı 'lpr' komutu ile yazıcıya gönderebilirsiniz. Tabii programları teker teker çalıştırıp fazladan dosyalar oluşturmak yerine *nix borularını(pipe) da kullanabilirsiniz. Şöyle ki:
sed -f tuxrkcxe.sed metin.txt | groff -ms | lpr
Notlar:
  • Debian GNU/Linux kullanıyorsanız,
    apt-get install groff
    yapmanız gerekebilir.
  • sed programını 'tuxrkcxe.sed' adıyla kaydettiğinizi varsaydım.
  • Programda küçük bir hata var. Kafa(header) bölümünü gereksiz yere tekrar tekrar yazıyor. Ama program yine de çalışıyor.

Görüşler

0
tongucyumruk
Peki buna gerçekten gerek var mı? Emacs ve benzeri metin editörleri zaten halihazırda birçok giriş yöntemi desteği ile geliyorlar. Bir örnek için şunara bakabilirsiniz:

M-x set-input-method <RET> latin-5-postfix

Bu komut sayesinde türkçe karakterleri şu şekilde yazabilirsiniz:

s, = ş
g~ = ğ

Veya LaTeX tarzı giriş metodunu kullanıp aşağıdaki gibi yazabilirsiniz:

\\pi = Pi karakteri
\\int = integral karakteri.

Bu arada yanlış anlaşılmasın, bence fikriniz oldukça güzel. Özellikle türkçe klavye vs... bulamadığmız durumlarda türkçe yazabilmek için tam bir kurtarıcı. Ancak bence "x" karakterini temel alan bir sistem yerine elimizdeki sed betiğini postfix veya prefix yazım tarzını işleyecek biçimde değiştirmek mantıklı olacaktır.

Not: Tabii bir diğer seçenekte doğrudan LaTeX ile yazmak olabilir. Düz metinden LaTeX belgesi üretmek herhalde o kadar da zor değildir...
0
misafir
Katılıyorum. Tabii ki Perl atasözünün de söylediği gibi, bir işi yapmanın birden fazla yolu var. Burada iki amacım vardı: biri basit bir markup ortaya koymak. Yani yumuşak g'yi her yazmak istediğimizde latex'te "\\u g" yazmak yerine sadece "gx" yazmak. İkincisi de basit araçları kullanarak bile neler yapılabileceğini göstermek.
0
misafir
Pardon, LaTeX demek istemiştim :-)
0
FZ
Her seferinde gx yazmak yerine misal Ctrl ile Alt arasındaki arasındaki o anlamsız Win tuşunu Emacs ortamında (ya da belki VIM, vi?) programlasak da Win+g bastığımızda ğ ya da g~ filan bassa böylece iki tuşa ayrı ayrı basmak yerine tek bir tuş kombinasyonu kullanmış olsak?
0
FZ
gx basmak istersem nasıl yazacağım? (çok dikkatli okumadım yazıyı, kaçırmış olabilirim, mazur görün) bir tür "escape" mekanizması var mı yukarıda?
0
misafir
Onu "gkx" diye yazabilirsiniz. sed scriptinin son üç satırında mekanizmayı görebilirsiniz.
0
FZ
Yani gkx yazarsam gx elde ediyorum. Pekiyi gkx yazmak istersem? gkkx? Ya gkkx yazmak istersem? O zaman da gkkkx? Bunun yerine başına bir sembol koysak ve bu sözcüğü (ya da belki başka bir gruplandırma yöntemi ile cümleyi, vs. ya da ayracımız, gruplandırıcımız her ne ise, çift tırnak arasına alıp vs.) yorumlama desek nasıl olurdu?
0
misafir
Mümkün tabii ama sed scripti ile zor gibi görünüyor. Daha gelişmiş bir versiyonu awk ile yazmayı düşünüyorum. Hatta aynı markup'ı ve html'deki &#XXX kodlarını kullanarak türkçe karakterli html oluşturmayı da bu programa eklemek istiyorum. Önerileriniz için teşekkürler.
0
FZ
Bu benim aklıma nereden geldi, hmm, sanırım Lisp'ten ve C# dillerinden geldi.

Nasıldı C# ortamında, sürekli "escape" yapmak yerine

@"Oh rahat rahat \ gibi özel anlamı olan şeyleri işte böyle \ basayım, başlarına ekstra bir şey yazmakla uğraşmayayım misal hemen \\t yazayım olduğu gibi görünsün \\\\t yazmama gerek kalmasın, vs."

gibi.

Ya da işte Common Lisp'teki reader macro mevzusu gibi, nasıldı misal #| gibi bir şeyi s-exp'nin (symbolic expression) başına koyunca onun tamamının etkilenmesi, vs.
0
misafir
Eğer programcı arkadaşlardan bu markup'ı beğenenler varsa istedikleri dilde 'implement' edebilirler. Özgür bir lisansla lisansladım gitti :-) Benim awk öğrenmemi beklemek zorunda değiller. Belki de en uygunu groff için yeni bir macro yazmak olacaktır.
0
misafir
Benim de aklıma bu geldi söylediklerinizden.
0
misafir
Programı awk dili ile yeniden yazdım. Böylece haberde sözedilen hata da giderildi. Şöyle:

#!/usr/bin/awk -f

BEGIN{  print ".AM";

        print ".acc*over-def breve \\\\(ab";

        print ".acc*over-def dot \\\\(a.";

        print ".char \\\\(yg g\\\\*[breve]";

        print ".char \\\\(yG G\\\\*[breve]";

        print ".char \\\\(s, s\\\\*,";

        print ".char \\\\(S, S\\\\*,";

        print ".char \\\\(I. I\\\\*[dot]";

        print ".LP";}

{       gsub(/cx/,"\\\\(,c");

        gsub(/Cx/,"\\\\(,C");

        gsub(/gx/,"\\\\(yg");

        gsub(/Gx/,"\\\\(yG");

        gsub(/ix/,"\\\\(.i");

        gsub(/Ix/,"\\\\(I.");

        gsub(/ox/,"\\\\(:o");

        gsub(/Ox/,"\\\\(:O");

        gsub(/sx/,"\\\\(s,");

        gsub(/Sx/,"\\\\(S,");

        gsub(/ux/,"\\\\(:u");

        gsub(/Ux/,"\\\\(:U");

        gsub(/kx/,"x");

        gsub(/Kx/,"X");

        print;}

Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Linux ve Büyük Medya

FZ

Beyler, bayanlar,

Financial Times gazetesinin (ki bu yayın organı finans piyasalarının ve iş dünyasının en saygın ve ciddi yayınlarından biridir) 31 Ocak 2001 Çarşamba tarihli nüshasının 11. sayfasında IBM tarafından (dünyanın en büyük bilgisayar firması) verilmiş TAM SAYFA bir LINUX reklamı vardır.

Bu reklamda, Linus Torvalds, Elvis Presley`den sonra gelen en popüler tip olarak lanse edilmekte ve cığlık cığlığa bir kız "Linux is so totally dreamy!" demektedir.

Sanırım 2001 yılı Linux ve iş dünyası arasındaki yakınlaşma bakımından önemli bir yıl olacak ve bu reklam da bunun habercilerinden biri.

Daha fazla yoruma gerek yok bence. :-)

Linmodem sürücüleri para ile satılıyor!

sundance

Zamanında çok umut verdiğini belirttiğimiz Linuxant firması, son nesil HSF ve HCF Linux modem sürücülerini para ile satmaya başladı

Şirketten yapılan açıklamaya göre sözkonusu argenin ciddi zaman ve kaynak ayırma gerektirmesi üzerine bu yola gidilmiş. Sözkonusu sürücülerin full sürümleri $14.95´e satılırken 14.400kbps ile limitlenmiş halleri bedavaya (fakat kapalı kodlu olarak, dağıtılmakta.

Mandriva Linux Limited Edition 2005

darkhunter

Mandriva ilk meyvesini verdi. Önümüzdeki günlerde halka da açılması beklenen Mandriva Linux'un temel özellikleri şöyle :
- Linux kernel 2.6.11.6
- KDE 3.3.2 (with some backports from version 3.4, including kpdf)
- GNOME 2.8.3
- Firefox 1.0.2
- GCC 3.4.3
- The GIMP 2.2
- Cdrecord 2.01.01a21 (with DVD+R dual-layer support)
- OpenOffice.org 1.1.4
- MySQL 4.1.11

LKD Yılın Penguenlerini Seçiyor

anonim

Linux Kullanıcıları Derneği bu yıldan itibaren her yıl, Yılın Penguenleri ödüllerini vermeye başlayacak.

Ödül Kategorileri:
- Özgür Yazılım
- Yerelleştirici
- En İyi Linux Projesi
- En İyi Kurumsal Kullanıcı
- En Çalışkan Penguen

Siyaseten doğruluğun önemi

loker

Linux International geçtiğimiz günlerde lüks bir otelde Penguen şeklinde pasta kesip GPL'in yaş gününü kutladı. Bunu, (Linux camiasıyla paylaşmak yerine) basın toplantısı şeklinde yapan oluşum adına konuşan Siyami Kahyaoğlu burada gazetecilere GPL'in önemini, özgür yazılımı anlattı, örnekler verdi ve MEB ihalesi konusunda girişimde bulunduklarını da söyledi. Hepsi çok güzeldi, ancak sunum malesef özgür olmayan bir yazılım aracılığıyla yapılıyordu ve bu bir gazetecinin gözünden kaçmadı [radikal.com.tr, Sanal Alem].

Ciddiye alınmadığınızda suçlu kim olacak şimdi?