"Şu anda Linuxun önünü, hem Türkiyede, hem de dünyada tıkayan en önemli kriterlerden birisi yerelleştirme. Yerelleştirme/uluslararasılaştırma iki maddede özetlenebilir.
1. Çekirdek işletim sisteminin verdiği destek (harf sıralama, mesajların ana dilde gelmesi vb)
2. İşletim sistemi üzerindeki yazılımların verdiği destek (menu ve yardım metinlerinin ana dilde gelmesi, klavye eşlem dosyalarının kullanılan dile uygun hazırlanmış olması vb)
Kullandığınız sistemde her iki madde için de destek varsa, bu durumda o işletim sisteminde bir i18n/l10n (yerelleştirme/uluslararasılaştırma) uyumluluğundan söz edebiliriz.
Linuxun UTF8 altyapısına geçmesiyle birlikte Türkçe için gerekli i18n/l10n desteği de neredeyse tamamlanmıştır. Şu anki durumda, bir kaç yama ile gayet rahatlıkla tam Türkçe bir masaüstüne sahip olmak mümkündür.
Yaklaşık 5 yıldır, pek çok bağımsız ve gönüllü grup bireyleri tarafından Türkçe desteğinin çeşitli boyutlarda Linuxa kazandırılması gündemde idi. gnu-u12a, kde-i18n-tr, gnome-turk, mozilla, openoffice-turkce listelerine üye yaklaşık 15-20 kişi bu amaçla çalışmaktaydı. Bu sayede onlarca GNU yazılımını, KDE ve GNOME masaüstü ortamlarını eksik de olsa Türkçe kullanabiliyoruz.
Ancak yapılanları yeterli görmek mümkün değil. Malesef yapılan çalışmanın ağırlığı, gördüğüm kadarıyla, 3-4 kişinin omuzlarına dengesiz bir şekilde binmiş durumda. Bu durumu daha planlı, programlı, homojen/dağıtık bir şekilde sürdürmek şart. Örneğin, yukarıda bahsettiğim üç farklı alanda İsviçre, Polonya ve Fransa dünyada başı çeken üç ülkeyi oluşturuyorlar. Bu sayede Linux kullanımı ve yaygınlığı da azami ölçüde artmış durumda.
Türkiyede Linuxu geliştirmek istiyorsak, hepimizin evimizin önündeki çöpü temizlemesi gereklidir. Günde 20 dakika bile ayırabilsek, sonucun ne kadar mükemmel ve muazzam olacağını kestiremiyorum bile.
Birlikte ne yapabiliriz ? Bu amaç doğrultusunda, özellikle teknik terimlere aşina, okuduğu İngilizceyi anlayabilen, dilini ustalıkla kullanabilen, temiz ve titiz çalışan, Türkçe bir işletim sistemine giden yolda sorumluluk alabilecek, planlı arkadaşlara ihtiyacımız var. Boranla yaptığımız konuşmada, Fazlamesai.Nette pek çok değerli arkadaşın bu alanda çalışabileceğini düşündük. Hep birlikte özverili bir şekilde çalışırsak, sonuçta varacağımız nokta ile ilkokula giden kardeşimizi, kuzenimizi, evdeki annemizi, babamızı, ya da sokaktaki herhangi bir kişiyi Linux kullanan bireyler haline getirebiliriz.
Bunun için, lütfen daha fazla neler yapabilirizi birlikte tartışalım. Yukarıdaki kıstaslara uyabilecek olanları da i18n/l10n listelerine üye olmaya çağırıyoruz.
Görkem Çetin"
Yerelleştirme konusunda yaptığımız bir konuşma sonrasında, Görkem Çetin bu konuda ciddi bir desteğe ihtiyaç olduğunu söyledi bana. Onun bu konudaki görüşleri şöyle:
