İşbirliği Teorisi: Hile Yapmanın Zararları Üstüne

0
malkocoglu
Ünlü bilim adamı Darwin, bir insan özelliğinin eğer avantaj sağlayan bir özellik ise bir nesilden ötekine geçeceği fikrini öne sürmüştü. Fakat Darwin, gene kendi teorisi olan en güçlünün hayatta kalacağı kuralını çiğnemeden, ilk insanların hayatla mücadelede niye ilk kez işbirliği yapmaya karar verdiklerini bir türlü açıklayamamıştı. Geçen hafta ortaya çıkan bir matematikçi gurubunun teorileri, bu sorunun nihai olarak çözmeye aday gözüküyor.
21 yüzyılın bilgisi ile, işbirliği yapmanın iyi bir şey olduğunu hepimiz biliyoruz. Fakat bir mağara insanı için, o zamanın mantıki çözümü hile yapmaktı. Şu durumu düşünün: Eğer arkadaşlarıma o koskoca fili yere devirmek için yardım edersem, hepimizin daha çok yiyeceği olur. Ama onlar avlanırken ben kaçar gider meyve toplarsam, hem et, hem de meyve yerim bu sayede daha avantajlı olurum. Ünlü matematikçi John Nash'e Nobel kazandıran buluşunda ispatladığı gibi, hilebazlar hilenin yararını gördükleri sürece hileci kalmaya devam edeceklerdir, ve böylece uzun bir süre yaşayacaklardır. Fakat son haftanın Science dergisinde Martin Nowak ve Drew Fudenberg gösteriyor ki, "Nash Dengesi" her zaman geçerli olamıyor.


Bu matematikçilere göre, hilebazlar uzun süreli hile yapmayı sadece çok büyük gruplar içinde yapabiliyorlar, çünkü büyük topluluğun getirdiği tanınmazlık perdesi arkasına saklanabiliyorlar. Ufak bir gurubun yaşayanları, çoğunlukla tit-for-tat stratejisini takip edeceklerdir, yâni, eğer x geçen sefer hile yaptı ise, bu sefer ben de yaparım, yapmadı ise ben de yapmam. Nowak ve Fudenberg'in buluşu şudur ki, küçük ve bilahere tit-for-tat stratejisini izleyen guruplarda zamanla işbirliği ortaya çıkacaktır. İlk karşılaşma/mutabakat sonrası oyuncular akıllanırlar, ve güvendikleri insanlar ile işbirliği yapmaya baslarlar. Bu guruba yayılır, ve sadece işbirliği yapanlar ayakta kalır.


Bu çalışmanın uluslararası ilişkilerde bazı pratik faydaları olabilir. Eğer işbirliği insanlar arasında olabiliyor ise, ülkeler arasında da olamaz mı? "Buluşumuz bizi bu konuda daha iyimser olmaya itiyor" diyen Nowak şöyle devam ediyor "Ufak bir ülke gurubunda olan tek bir işbirlikçi ülke, sonsuz zamanlı barışı kurup sürdürebilir".


En azından "teori" böyle diyor.


http://msnbc.msn.com/id/4711695/
http://www.ped.fas.harvard.edu/pdf_files/nature04.pdf
http://www.ped.fas.harvard.edu/pdf_files/Science04.pdf
http://www.ped.fas.harvard.edu/pdf_files/Nature04a.pdf
http://www.ped.fas.harvard.edu/publications.html

İlgili Yazılar

ODTÜ Bilgisayar Topluluğu VIII. Geleneksel Programlama Yarışması

msf

ODTÜ Bilgisayar Topluluğu 1997’den bu yana her yıl düzenlediği geleneksel üniversite öğrencileri arası programlama yarışması serisine bu sene VIII.sini ekliyor. Ön eleme soruları ve özel ödüllü soru 1 Mart 2005 - 15 Nisan 2005 tarihleri arasında yarışmanın anasayfası http://yarisma.cclub.metu.edu.tr adresinde çözülmeyi bekliyor. Yarışmanın finali ise 24 Nisan 2005 tarihinde ön eleme soruları sonucunda belirlenecek finalistler arasında ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği'nde gerçekleşecek. Final sonucu belirlenecek birinci, ikinci ve üçüncü ile özel ödüllü soruyu optimal çözen yarışmacı; ödüllerini akşam ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde düzenlenecek olan törende alacaktır. Dünyadaki benzerleri arasında (ACM, Tübitak, IOI, vs…) Linux platformunda düzenlenmiş yarışmaların ilki olma ayrıcalığına sahip olan yarışmaya bilgisayar bilimine ilgi duyan ve gönül veren tüm üniversite öğrencileri davetlidir.

Tcl/Tk 8.5 Çıktı

anonim

Açık kaynak kodlu betik dillerinin atası Tcl/Tk nın kararlı yeni sürümü 8.5 duyuruldu. Yeni sürüm TCL dili için birçok güncelleme ve performans iyileştirmesinin yanında popüler grafik arayüz kütüphanesi TK için de yeni arayüz bileşenleri ve yeni bir tema sistemi gibi birçok yenilik içeriyor. Bilgi ve kaynak kodları aşağıdaki adreslerde:

http://www.tcl.tk
http://www.sourceforge.net

DVD Jon Aklandı!!

oktay

Yazıp dağıttığı Linux gibi işletim sistemleri üzerinde DVD izleyebilmeyi sağlayan DeCSS programı yüzünden hakkında Norveç mahkelemelerinde dava açılan Jon Johansen adlı genç hakkındaki bütün suçlamalardan beraat etti.

GNUSTEP 0.9.4 Live CD

yuxel

Gürkan Sengün, Morphix tabanlı GNUSTEP Live'in yeni sürümünü duyurdu. Yeni GNUStep kütüphaneleri ile uygulama ve geliştirme ortamlarının yeni sürümlerini içeren dağıtım CD üzerinden çalışıyor.

GNUStep tanıtımları HTML/Flash DivX

Slashdot haberi

Fazlamesai'deki eski sürüm duyurusu

Hayatın içindeki matematik

FZ

Gün geçmiyor ki "imkansız"ı mümkün kıldığını iddia eden bir haberle karşılaşmayalım sayın fazlamesai.net okuyucuları!

ZeoSync şirketi, tesadüfi bir veri setini (random data) yaklaşık 1:100 oranında sıkıştırabilen bir algoritma geliştirdiğini iddia ediyor.

Daha düz bir dille söylemek gerekirse adamlar diyorlar ki: Verin bize 100 MB büyüklüğünde herhangi bir dosya, bizim yazılım bunu evirip çevirip 1 MB boyuna indirsin, sonra silin 100 MB olan dosyanızı, canınız isteyince bizim algoritmaya sokun 1 MB, aynen 100 MB büyüklüğündeki orjinal dosyanızı size anında geri versin!

Kendi yorumlarıma geçmeden önce şirketin duyurusu ile ilgili kriptografi üstadı Bruce Schneier'in yorumlarına yer veren şu güzel makaleye bir göz atmanızı isterim.