Yapay Zeka Üstadı Sizlere Ömür

0
FZ
Klasik bir YZ programı olan "Parry"nin yaratıcısı Dr. Kenneth Mark Colby 81 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Yale Üniversitesi'de tıp eğitimini tamamlayan, Amerikan Ulusal Zihin Sağlığı Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalışan ve Stanford Üniversitesi'nde de bilgisayar bilimleri profesörü olarak çalışan Colby, "Parry"yi, 1971 yılında Joseph Weizenbaum'un öncü diyalog programı "Eliza"dan yola çıkarak hazırlamıştı. Eliza sisteminden farklı olarak Colby'nin yazılımı kendi konularını önerebiliyor ve diyalog esnasında karmaşık kişilik kalıplar sergileyebiliyordu.

Parry aldığı girdiyi parçalamak için kalıp eşleştirme (pattern matching) kullanıyor, konuşma ilerledikçe geçmişi hatırlıyor, KORKU, KIZGINLIK, GÜVENSIZLIK gibi değişkenleri kullanarak kişilik değişimlerine yol açıyordu. Aslında Parry paranoyak bir şizofrenik gibi davranıyor ve bunu o kadar iyi beceriyordu ki Turing testinin bir versiyonunu geçmeyi başarmıştı (Hani şu bilgisayarla yazışıyorsunuz ama bilgisayar mı yoksa bilgisayarı kullanan bir insan mı yazıyor bilemiyorsunuz çünkü bilgisayar çıktısı diğer odadaki bir kaynaktan geliyor, işte o test).

Bu yazılımın orjinalini merak edenler bu adrese başvurabilirler.

İlgili Yazılar

Böyle bir sunum izlemediniz: gapminder ve dünyanın gidişatı

FZ

Bir sunum bu kadar mı çarpıcı olur, bunca bilgi bu kadar mı net, güzel ve etkili şekilde iki boyutlu ekrana sığdırılır. Görsellik ve animasyon bu kadar mı güzel kullanılır. İstatistik ve geleceğe yönelik bakış açısı bu kadar mı eğlenceli ortaya konur!

Windowsçular için Açık Kaynak Kodlu Yazılımlar

FZ

Bir grup cesur adam demiş ki "GNU/Linux ile haşır neşir olanlar zaten açık kodlu yazılım, özgür yazılım nedir ne değildir biliyor, biz MS Windows kullananları hedefleyerek şöyle ortaya karışık bir güzellik yapalım adını da TheOpenCD projesi koyalım."

Evet, aynen böyle demişler ve binbir değişik yerden download edebileceğiniz bir CD hazırlamışlar bunun içine de masaüstü kullanıcısını hedefleyerek OpenOffice.org, DictInstall, AbiWord, Beonex Communicator, FileZilla, Putty, WinVNC, XChat, Audacity, CDex,7-Zip, NetTime, Win Privacy Tray, Sokoban YASC 1.53, Celestia gibi yazılımları koymuşlar.

CD'de söz konusu yazılımlara ek olarak açık kaynak kodlu yazılım felsefesi ile ilgili makaleler ve başka bilgiler de mevcut.

Kötü Programcıya Övgü

FZ

Harold kötü bir programcıydı, gerçekten kötü bir programcı. Hani hem kendisi hem de etrafindaki herkes için kendine yeni bir meslek bulması gereken türden. Ama Harold iyi biriydi ve bir işte ömür boyu çalışacaklardandı; çok uzun süredir şirketteydi. Ezelden beri alt kademelerde olan bir programcısıydı, hiçbir zaman terfi etmedi, her sene maaşına en düşük zammı aldı ve yeri çok değiştiriliyordu. Ama kimse onu işten çıkarmak istemiyordu. Böylelikle ne zaman yeni bir proje başlasa ve yeni adama ihtiyaç olsa, Harold'ın takımının müdürü bu durumu fırsat bilip onu yönetmek zorunda kalacak bir sonrakı bahtsız kişiye gönderiyordu Harold'ı. Bir seferinde bu kişi ben oldum.

tspell: Türkçe Doğal Dil İşleme Yazılımı

FZ

İlk kez Bilgi Üniversitesi´nin bilgisayar bilimleri e-posta listesinde görmüştüm tspell projesinin adresini, sanırım Mart ayı civarıydı, gidip baktığımda ortada henüz bir şey yoktu. Geçen hafta uğradığımda ise Java ile geliştirilmiş ve hiç de küçümsenmeyecek bir sistem ve güzel bir web sayfası karşıladı beni. Bilişsel bilim (cognitive science) ve doğal dil işleme (NLP - Natural Language Processing) konuları ile uğraşan biri olarak heyecanlandığımı inkâr edemem.

İki Türk programcı tarafından başlatılan ve Türk diline ciddi bir teknolojik hizmet olarak gördüğüm böyle bir projenin varlığı, açık kodlu olması ve paylaşıma açık olarak sunulması beni çok sevindirdi.

Bir hayli iddialı olan projenin 0.2 numaralı sürümü hem doğrudan çalışabilir olarak (200 KB) hem de istenirse Java kodları ile birlikte Internet´ten çekilebiliyor. Geliştiricilerin Eclipse yazılım geliştirme platformunu önermeleri ve tspell Java kaynak kodlarının Eclipse üzerinden nasıl çekilip derlenebileceğini anlatan teknik bir makale yazmış olmaları ise benim gibi konuya hızlı bir giriş yapmak isteyen ancak Eclipse ve Java konusunda çok deneyimli olmayan programcılar için çok ciddi bir artı puan. Görebildiğim kadarı ile Eclipse bir hayli güçlü bir platform, CVS işlevselliği de dahil olmak üzere her türlü aracı bünyesinde sunuyor ve entegre olarak ekip çalışmasınız kolaylaştırıyor.

Açık Kodlu Özgür Bir Yazılım Projesi: FlightGear Uçuş Simülatörü

FZ

1995 yılında havacılık simülasyonları konusunda uzmanlaşmış Curtis Olson isimli bir mühedis Microsoft Flight Simulator´a bir eklenti (add-on) yapmaya çalışırken vaktinin büyük bir kısmını asıl iş yerine bu yazılımın dosya formatlarını, iç yapısını, işleyişini, vs. anlamak için enerji harcayarak geçirdiğini fark etti. Ve kendine şöyle dedi: Oturup kendi uçuş simülatörümü yazmaya başlasam, bunu açık kodlu ve GPL lisanslı olarak kamuoyuna sunsam ve sonra...

Olson´un bu çabası ABD´de çılgın bir mühendisin delidolu idealizmi olarak algılanmadı tahmin edebileceğiniz gibi. Proje başladıktan kısa bir süre NASA´daki uzay mekiği programının önemli mühendislerinden biri olan Jon Berndt de projeye destek vermeye başladı. Bu katılımı takiben, bir başka mühendis Tony Peden de projeye katılmakta tereddüt etmedi. Ve gerisi büyük hızla geldi.

FlightGear isimli bu özgür yazılım projesine destek veren deneyimli programcı ve mühendislerin yaş ortalaması 35´in üstünde. Hepsi de kendi alanlarındaki mühendislik ve fizik konularında usta isimler. Geliştirdikleri sistem uç noktadaki havacılık mühendisliği modellerini, grafik (OpenGL) ve ağ programlama tekniklerini kullanıyor. Herkesi sistemlerini incelemeye ve katkıda bulunmaya davet ediyorlar.