WhatsApp, Signal, BlackBerry Messenger ve Diğerleri: Hangisini Kullanmalı? Neden? #3

5
Zakkum

Bu yazıdaki değerlendirme ölçütlerinin en başında “güvenlik” geliyor, işlevsellik ve kalite ise daha sonra ama elbette önemliler. Kullanıcı bilgileri üzerinden para kazanma, gözetleme ve kötüye kullanma mekanizması olduğu sürece değerlendirme açısından güvenliği her zaman ilk sıraya koymak durumundayız. Güvenli derken neyi kastediyoruz, bunu açmamız şart.

Yalnızca anında mesajlaşma için değil internetin genelinde gerçekleşen her tür hizmetin şifreleme ile daha “güvenli” hale geleceğine yönelik genel bir kabulün var olduğunu görüyoruz. Oysa siber dünyada meydana gelen güvenlik açıklarının çoğu kullanılan şifreleme biçimlerinin kırılmasıyla değil “atlatılması” yoluyla ortaya çıkmakta. Şifreleme elbette iletişim sistemlerinin sağlıklı işlemesine yardımcı bir unsur ama ona gereğinden fazla güven duymak çoğu zaman hayal kırıklığından başka bir şey getirmemektedir.

İstemci-sunucu temelinde yürüyen bir iletişim daha baştan bazı güvenlik zafiyetlerine sahip oluyor. İletişim bilgilerinin bir sunucuda saklanması veya düzenleniyor olması yaratılan zayıflıkların başında geliyor. Bu sunucular kimin elindeyse doğal olarak burada toplanan bilgileri arzu ettiği gibi kullanma olanağına sahip oluyor. Sansür uygulamanın kolaylığı veya tek bir sunucuyu ele geçirerek tüm ağın etki altına alınabilmesi gibi durumlardan bahsetmemize bile gerek yok. Dolayısı ile iletişimin nasıl bir ağ yapısı üzerine kurulduğu büyük önem taşımakta. Sistemin baştan nasıl kurgulandığı onun ne derece güvenli olacağını kayda değer ölçüde belirleyebiliyor.

Noktadan noktaya (P2P) meselesi burada devreye giriyor. Tek başına P2P iletişimin güvenli olduğu elbette söylenemez. Kastettiğimiz, şifreli olduğu kadar ademi merkeziyetçi yapıya da sahip ağ düğümleri ve kullanıcıların anonim olabildiği bir iletişim mimarisi. Mesajlaşma özelinde belirtirsek, üstveri (metadata) ve iletilerin kullanıcılara ait makinelerin dışında depolanmaması temel bir güvenlik önlemidir. Bu çerçeve içerisinde tanımlanan bir iletişim sisteminin istemci-sunucu temelinde işleyen bir ağ ve uygulama katmanından daha güvenli olduğunu rahatlıkla ileri sürebiliriz. Bu tür sistemler birçok uygulama için olduğu gibi anında mesajlaşma için de yıllardır uygulanıyor. Diğer taraftan bu tür yapılar istismara yeterince açık olmadığı için popüler olamamışlardır. Örneğin Skype anında mesajlaşma uygulaması bir zamanlar noktadan noktaya iletişime dayalıyken sonraki yıllar sunucu merkezli bir sisteme dönüştürüldü.

İnternetin geneli için de benzer bir değişimin olduğunu dile getirebiliriz. Başlarda bilgisayardan bilgisayara doğrudan iletişime dayalı olarak çalışan internet ağ modeli yerini sayısız aracıya ve ağ maskelerinin arkasına gizlenen makinelere bıraktı. Neredeyse hiçbir cihaz artık internet üzerinde doğrudan birbiriyle iletişim sağlar durumda değil. Bu durumun artan trafik ile baş etmekten kaynaklanması yanında bilinçli yapılmış tercihler ile de çok ilgisi bulunmakta. Bir binayı eğer AVM olarak işletecekseniz ona göre tasarlarsınız, bugünkü internet alt yapısı da benzer bir hesabın sonucudur. Paylaşım, verimlilik ve mahremiyetten ziyade, şirket çıkarları, pazarlanabilirlik ve denetim kavramları daha baskındır. Belki bu konuda internetin babalarından Tim Berners Lee’nin yıllardır süren serzenişlerine artık kulak vermek gerekiyor.

Ademi merkeziyetçi (decentralization) denildiğinde farklı anlamlar taşıyan tanımlar olabiliyor. Çok merkezli veya merkezsiz anlamına gelen ifadeler aynı kavram altında kullanılıyor. Farklı düzeylerde olsa da iki sistemin de merkezi bir yapıya kıyasla üstün tarafları mevcut. Diğer taraftan internet zaten daha baştan ademi merkeziyetçi olarak tasarlanmıştı. Olası bir nükleer felakette sistemin yaşaması için çok merkezli (veya merkezsiz de denebilir) örgü ağ (mesh network) modeli tercih edilmişti. Benzer kaygı ve yaklaşımın internet evriminin ileri aşamalarında sürdürülmesi pek mümkün olmamıştır. Bununla beraber, özellikle 2000’li yılların başından itibaren internetin ilk dönemindeki yapı felsefesine bir geri dönüş başladı. Sert ve hızlı bir şekilde ticarileşen ortamın yarattığı gedikleri kapatmak için başlangıç ilkelerine dönmek elbette bir yönüyle ironik sayılabilir.

Bu yazıda tanıtacağımız mesajlaşma uygulamaları bu iki mimariye sahip (çok merkezli veya merkezsiz) olanlardan seçilmiştir. Tamamen veya kısmen açık kaynak olan yazılımları tercih ettik. İşlevsellik, güvenlik ve uygulamanın arkasındaki felsefenin önemi başlıca ölçütlerimiz arasındadır. Olabildiğince farklı cihaz ve işletim sisteminde uygulamaları kullanarak tanıtımdan ziyade bir deneyim bilgisi aktarmaya çalışacağız. Yazıyı çok uzatmamak için şimdilik tek bir uygulamadan bahsederek noktayı koyalım.

ZYPTONITE

Finli siber güvenlik uzmanı Harri Hursti’nin başında olduğu ekibin geliştirdiği bu uygulama pek çok açıdan ölçütlerimizi karşılamakta. Harri Hursti alanında tanınan bir uzman. İnternetin güvenlik ve mahremiyet sorunlarına yönelik sivil çalışmaların (Black Box Voting gibi) içinde de yer alan birisi. En bilinen işlerinden biri olan (2005) ve sonradan “Hursti Hack” adı verilen yöntem ile sayısal oy makinelerinde tespit edilmeden oy toplamlarını değiştirmenin mümkün olduğunu göstermiştir.

Zyptonite bir anında mesajlaşma uygulaması. Uçtan uca şifreleme ve noktadan noktaya (P2P) iletişim üzerine kurulu. Şifreleme anahtarları sadece bir kez kullanılıyor ve atılıyor. Üstveri, bulut sistemi veya sunucu yer almıyor. Dolayısıyla yolladığınız veya size gelen mesajlar, ses veya görüntü verileri hiçbir yerde saklanmıyor (kendi cihazınız dışında) yahut kopyalanmıyor. Bununla beraber cihazlar arasında geçmiş kaydını eşleştirmek mümkün. WebRTC temelli bir uygulama. Bünyesinde özgür yazılım (webRTC dolayısıyla) ve şifreleme sistemlerinde de açık kaynak kodlardan yararlanılmış. Uygulamanın kodları açık değil ilerleyen dönemde ne olur bilinmez. Uygulama Beta aşamasında olmasına rağmen gayet iyi çalıştığını belirtmek gerekir. WebRTC bilindiği üzere tarayıcı üzerinden iletişimi sağlamaktadır. HD görüntü ve ses iletimi mevcut. WebRTC veri iletim kalitesini deneyimledikten sonra GSM üzerinden yapılan sesli ve görüntülü aktarım gayet ilkel gelecektir şimdiden uyaralım. Zyptonite ile canlı ses, görüntü (toplantı özelliği de bulunmakta) ve dosya aktarımı (10MB sınır) yapılabilmekte. Tarayıcı temelli olduğu için masa üstü (kurulum gerektirmeden) veya mobil her tür cihazda çalışıyor. İOS ve Android için uygulama yazılımı var. Tarayıcıdan (Chrome veya Firefox) kullandığınızda mobil uygulamaya göre daha kararlı çalıştığını belirtmek gerekir. Zaten özellikle bildirim kabiliyetinde mobil cihazların genelinde bir istikrar sorunu mevcut.

Her ne kadar noktadan noktaya olsa da belirtmek gerekir ki sistemde bazı noktalarda sunucular kullanılıyor. WebRTC’nin doğası gereği sinyalizasyon için STUN veya TURN sunucuları işe karışıyor. Bununla beraber bilindiği gibi bu sunuculardan mesajlar geçmiyor, bunlara cihazların birbirlerini bulması için gerek duyulmakta. Artık her cihaz türlü çeşitli ağ maskesi arkasında olduğu için iletişimin sağlanması adına adres tespit görevini görüyorlar. Olur da uygulamayı deneyecek olanlardan ağ trafiğini izleyen kişiler çıkarsa, neden uygulama Amerika veya Avrupa’da bazı noktalara paket yolluyor diye sorabilirler diye bu ayrıntıyı belirtmiş olalım.

WhatsApp ve Skype’ın yaptığı işleri Zyptonite ile kotarmak mümkün. İşlevsellik adına çok büyük bir eksiklik yaşanmıyor. Ses ve görüntü kalitesi açısından daha iyi olduğu bile söylenebilir. Aksayan tarafları olsa da yazılımın arkasında sürekli güncelleme yapan küçük ama aktif bir ekip var. Onlarca hata geri bildirimi yaptığımız bu uygulamayı kullanmaya devam ederken, herkese gönül rahatlığı ile tavsiye ederiz.

Görüşler

1
Zakkum

Zyptonite projesi ne yazık ki artık devam etmiyor. Bu tür mesajlaşma projeleri nispeten kolay başlıyor ama sürekliliği sağlamak zor oluyor. Zaten az sayıda p2p uygulaması vardı bir eksildi.

Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Virüste 2001´in Top 10´u...

esse

www.sophos.com; 2001 yılının en popüler virüsünün Nimda olduğunu açıklamış. Bu adresde yeralan bilgiye göre, Sophos'un ''destek masalarına'' en çok Nimda virüsü ile ilgili şikayet gelmiş. Tüm şikayetlerin yüzde 27'si Nimda'ya ait olurken, Sircam virüsü yüzde 20 oranında şikayet almış. Söz konusu sitede, Sophos'un teknoloji danışmanı Graham Cluley'in, ''Eylül ayında ortaya çıkan Nimda hala destek masamızı en fazla meşgul eden virüslerin başını çekmekte. Nimda'nın bu kadar etkili olmasının nedeni, bilgisayarları birçok yoldan enfekte edebilmesi. Gelecek günlerde de ortaya çıkacak virüslerin Nimda gibi birçok alternatifi kullanabilecek kapasitede olacağına inanıyoruz.'' sözlerine de yer verilmiş.

Aktivistler için Google benzeri bir Arama Motoru

revolte

Resist! (Diren!) Kollektifi aktivistler için yeni bir arama aracını duyurur:

Resist - Belli başlı aktivist web sitelerinin çoğunu, ve başka ilerici kaynakları tek yerden arayın!

Bu eşsiz proje aktivizm ve radikal politikaya odaklı hızlı ve kapsamlı bir araştırma aracı sağlıyor. Sonunda alternatif haberler, analizler, ilişkiler, olaylar ve başka bilgileri bulmanızı sağlayan bir arama motoru var - hepsi de "aktivist web" bağlamında.

Sanal alemde gerçek müşteri temsilcisi

SHiBuMi

Internet'te amaçsızca o link senin bu link benim dolaşırken, yolum epeydir uğramadığım rackspace.com'a düştü. Acaba Linux dedicated serverlar ne kadardan başlıyor diye merak edip fiyatların olduğu sayfaya geçtim. Sayfa açıldıktan birkaç saniye sonra çat bir applet açıldı, tepesinde gülen suratlı bir tip, altında bir chat ekranı ve kendisinin LIVE sales consultant olduğunu ve bana nasıl yardımcı olabileceğini soran biri beliriverdi! Önce bunu herkese standart çıkan bir pencere olarak algıladım ama sonra LIVE'daki vurgudan adamın kanlı canlı karşımda olduğunu anladım.

Güzel Siteler - 3: Shockhaber.com

sundance

Açıkcası ATV`de yayınlanan Şok programını pek sevmiyordum. Hani `ulan ne milletiz nelere nelere inanıyoruz` şeklinde olması bir yana, çok gelir geçer, havada buluyordum programı.

Fakat yeni açılan Shockhaber.com (bildiğim kadarıyla ATV ile pek bir alakası yok, yalnızca o programda çalışmış elemanların serbest oluşumu bu) bence TV programından çok daha güzel hazırlanmış ve gerçekten bir şeyler söyleyen bir site.

Önyargılarıma rağmen dolaştım ve hoşuma gitti. Umarım başarılı olurlar.

Türkçe-İngilizce Terim Kütüphanesi

SHiBuMi

Uzun zamandan beri Internette İngilizce doküman hazırlarken kullanabileceğim bir sözlük arıyordum. Şimdiye kadar rastladıklarım ya aşırı derecede kullanışsızdı (aralarında Türkçe sözlük içersinde Türkçe harfleri aramada problem yaşayanlar var) ya da aradığını bulmak mümkün değildi. Biraz önce www.zargan.com daki sözlüğü keşfettim. Bu sözlük terimler sözlüğü olarak geçiyor ama oldukça geniş bir veritabanına sahip ve her aranılanı bulmak mümkün. Ayrıca veritabanı değişik kategorilere ayrılmış ve sonuçlar iş dünyası terimleri, genel sözlük, bilişim sözlüğü vs. diye listelenebiliyor. Oldukça kullanışlı bir sözlük, İngilizce terimlerle sık uğraşanların bir gözatmasını tavsiye ederim.