Ay'ın 4K yüzü

Son nesil Avrupa uzay aracı olan Ariane 5-ESCA ilk görevinde ne yazik ki patladı. Roket bugün Türkiye saati ile yaklaşık gece 1 sularında fırlatıldığı Fransız Guyanası (Ginesi) uzay üssünden havalandıktan yaklaşık 3 dakika sonra infilak etti. İlk belirlemeler, Roketin Vulcain-2 motorlarından birisinde bir arıza oluştuğu yönünde. Roketin taşımakta olduğu yaklaşık 600 milyon euro değerindeki 2 tane haberleşme uydusu da roketle birlikte kül oldu.

İkinci bir karara kadar Ariane-5 lerin fırlatılması durduruldu. Bu da Ocak ortasındaki Rosetta misyonunu tehlikeye düşürdü. Rosetta görevi, bir kuyruklu yıldıza uzay aracı indirme içerikli bir görev. Rosetta görevinde kullanılacak olan uydu yaklaşık 8 yıllık bir seyahatten sonra Wirtanen kuyruklu yıldızına iniş yapacak. Yörünge kesişmelerinin sağlanabilmesi için Rosetta'nın yaklaşık 20 günlük dar bir fırlatma aralığı var. Ariane 5 problemleri cözülemezse Rosetta projesi için harcanan emek, zaman, ve para boşa gitme tehlikesiyle karşı karşıya. (Kuyruklu yıldızı inceleyememe de cabası tabii ki)

Bu görev Ariane-5-ESCA'nın ilk goreviydi, ve 28 kasımda bir bilgisayar programı hatasından dolayı ertelenmişti. Bu kaza Ariane-5 serisinin 96'dan beri çıktığı 14 görevde 3. kazası.

Gökyüzüne bakıyorsunuz ve birden bir parıltı beliriyor, gittikçe parlaklığı artıyor artıyor sonra yavaş yavaş sönerek kayboluyor, bu uçak değil (yanan sönen ışıkları yok), göktaşı değil (yavaş hareket ediyor), süpermen değil (pelerini yok :), peki nedir bu?

Yapımı İTÜ Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuvarları'nda gerçekleştirilen Türkiye'nin ilk öğrenci yapımı uydusu İTÜpSAT1 23 Eylül 2009 günü Hindistan'da uzaya fırlatıldı ve Türkiye saati ile 9:41'de yörüngesine ulaştı. İTÜpSAT1, ABD’deki Stanford ve California Polytechnic Üniversiteleri’nin ortaklaşa başlattığı bir proje olan CubeSat projesi kapsamında tasarlandı ve üretildi. Küp şeklindeki uydunun yörüngesi yaklaşık 700 kilometre ve Dünya'yı yaklaşık 90 dakikada bir dönecek.

Bir supernova patlamasının başından sonuna görüntülenmesi gerçekten de bilim adamları için görsel bir ziyafet olsa gerek. San Diego Üniversitesi ve Weizmann Bilim enstitüsü bilim adamları dünya üzerinde bu olayı ilk defa görüntüleyen ekip olarak bu zevki derinden tatmayı başardılar :)

Yaklaşık 50 güneş büyüklüğündeki bu supernova'nin patlaması ve içe çöküşünü bu ayki Nature dergisinde yayınlayan ekip, patlamanın ilk anından kara delik oluşumuna kadarki görüntüleri elde ederek bir ilke imza attılar.

Daha fazla bilgi icin:
http://www.sciencedaily.com/releases/2009/03/090323092717.htm
http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrenfull/nature07934.html (Parali kayit gerektiriyor)

4 Ekim 1957 yılında insanlık bir ilki gerçekleştirdi. Bir basketbol topu büyüklüğüne yakın ilk yapay uydu olan Sputnik, Sovyetler Birliği tarafından uzaya gönderildi ve 98 dakika içinde dünya etrafında eliptik bir yörüngeye oturtuldu. ABD ile Rusya arasındaki meşhur uzay yarışının temelleri de böylece atılmış oldu. Görünüşe göre Google da bu önemli teknolojik gelişmeyi gözden kaçırmamış ve 50. yıldönümünde şirin bir logo ile gerekli hatırlatmayı yapmış ;-)