Yazılımbilim - 1. Bölüm

Teorik yazılımbilim, günümüzdeki bilgisayarların soyut temelini oluştuyor. Bu alanda isimleri tanıdık gelen Turing, Church gibi kimseler olduğu gibi, diğer alanlardan bilim adamları mevcuttur, mesela Kurt Gödel. Tarihçesi belki de ünlü matematikçi Hilbert'in 1900 yılında bir beyan ettiği "açık problemler"'den 10'cusuna kadar giden yazılımbilim, bir problemin çözülebilirliğini ispat etmek için algoritmanın ne olduğundan başlayarak, bazı algoritmaların çözülemeyeceğini bulmak ile devam etti, ve nihai olarak günümuz donanımının altyapısını hazırlayarak önemli bir alan olarak kendini ispat etti.

Yazılımbilim'in alt bölümü olan hesapsal yük teorisi (computational complexity) altında algoritmaların üzerindeki yükü, ne kadar hızlı işleyeceklerini ölçmeye ve bu bağlamda onları kategorileştirmeye uğraşmaktadır.

Ekteki yazılar, hesapsal yük teorisine devam etmek üzere yapılan bir giriştir. İlk önce Turing makinalarını tanımla başlamıştık, fakat bunun sayılar kuramına girmeden yapılmayacağını farkettik, ve ekteki yazılar çıktı. NP-tam'lığa geleceğiz! Seyretmeye devam edin.

Hesapsal Yük Teorisi

Sonsuza Giden İkili Sayıların Kümesi

Sonsuzluklar Arasındaki Farklar

Durmayan Turing Makinalar? Var mıdır?

Görüşler

sametc
yaklaşık 22 yıl önce

helal olsun super makaleler yazılmıs ve cevrilmiş:)

malkocoglu
yaklaşık 22 yıl önce

tesekkurler!

FZ
yaklaşık 22 yıl önce

Wilde mı yoksa Shaw mu demişti hatırlamıyorum, klasik eserler için şöyle bir laf vardı: Herkesin bildiği ama hiç kimsenin okumadığı kitaplar. :) Doğruluk payı yok değil ;-)

Bu güzel bilgisayar bilimleri ve matematik makaleleri için teşekkürler. Bazı kavramlar gerçekten zordur. Sonsuzluk türleri, yakınsaklık vs. gibi kavramlar başlangıçta basit gibi görünmekle birlikte insan beynini alışılmış kalıpların dışına çıkmaya zorladıkları için garip ruh hallerine yol açabilirler. Cantor ve Gödel gibi aşırı yoğun ve derinlemesine düşünüp, genç yaşta çok acayip eserler veren adamların hayatı incelendiğinde bu durum daha iyi anlaşılabilir.

Bu makaleler bana yazımın başındaki sözü hatırlattı. Yani matematik ve bilgisayar bölümü öğrencileri bunları öğrenirler sonra bunların %99´u gider (en azından Türkiye´deki durum böyle :) programcı olur, genellikle de web programcısı (ITU kitaplığında son birkaç yıl içinde gerçekleştirilen kütüphane kitap alım istatistiklerine göre, mühendislik öğrencileri kendi dersleri ile ilgili kitaplardan ziyade deliler gibi PHP, MySQL ve Apache kitabı almaktadırlar, insanların kafasında olan net düşünce görüldüğü gibi veritabanına bağlı, bir miktar kullanıcı güncelleme izni olan ve hemen hepsi öyle ya da böyle birbirine benzeyen binlerce web sitesi yapmaktır, evet insanlarımız gerçekten de yaratıcıdır :). Ve o beyinler acayip rutin olan kod yazma ve saç ağartan bir iş olan hata ayıklama sürecinde büyük bir değirmende öğütülen buğday taneleri gibi öğütülür. Binlerce sayfalık dokümantasyon sürekli okunur, parametreler ezberlenmeye, API çağrıları netleştirilmeye çalışılır. Artık kimsenin Turing´di, Gödel´di, Cantor´du, vs. düşünecek hali yoktur. Özellikle de banka ortamında yazılım geliştiriyorsanız sizden kafayı gömmenizi ve çek, senet, hesap, SQL, ORACLE, gene SQL, Java, sınıflar, binlerce sınıf, metod, özellik, gene SQL, hadi deadline geldi, aaa kodda hata çıkmış, bu nasıl programcı, evet daha çok çalışmalıyız, sistemler daha ucuza gelmeli, her zaman beklenenden daha çabuk bitirilmeli, evet yeni versiyon çıkmış yeni dokümantasyon beyne kazınmalı... Bu delirtici döngü böyle sürer gider.

Belki de Programlamanın Tao´sunda dendiği gibi ( http://www.fazlamesai.net/modules.php?name=News&file=article&sid=976 ) C ile çekirdek kodlayan programcıların işi bu bakımdan daha kolaydır :)

Neyse, ben susayım artık :)

malkocoglu
yaklaşık 22 yıl önce

Vallahi bizim de doktora planlari olmasa herhalde bu konulara pek ilgimiz olmayacakti; uzun zamandir biz de bilgi islemde Java siniflari, SQL kodlari ile ugrasmaktayiz, herhalde bir sure de ugrasmaya devam edecegiz. Aslinda, bilgi islem sektorune sahsima ilk altin bilezigi sagladigi icin mutesekkirim. Proje idaresi, teknik liderlik, vs. konularinda cok sey ogrenmemize vesile oldu. Hatalar, dokumantasyon gibi cok hammaliyesi oldugu dogru ama! Aah su yazilim muhendisligi bir matematiksel tabana oturtulsa. Hangi tasarimin daha iyi olacagini karar vermek icin Mortal Kombat yapmaya gerek kalmamali. Sektor su anda agirlikli tecrube (heuristics) temelli gitmektedir. Bu yuzden tecubelerin paylasilmasi hayati onem tasiyor. Sizin de sitenizden, bizim de yapmaya calistigimiz bu zaten...

Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Küçük mucidin el kitabı :)

conan
22 Temmuz 2001, 4 dakika okuma süresi

Siz de benim gibi evde bulduğunuz herhangi bir maddeden işe yarar (ya da yaramaz) şeyler yaratmayı sever misiniz bilemeyecegim. Ama sanırım ben bu dünyada varsam, benim gibilerinin de olması muhtemel.

İşte bu tip seyleri yaparken karşılaştığım şeyleri paylaşmak istedim bir anda sizlerle. Ama öncelikle sanırım konuyu biraz daha açmalıyım.

Root-Kit´lerin tesbit edilmesi ve temizlenmesi

cayfer
8 Ocak 2004, 1 dakika okuma süresi

İyi korunmayan GNU/Linux sistemlerinin başının belası olan Root-Kit lerin tesbit edilmesi ve temizlenmesi ile ilgili bir uygulama notu:

Google, bu konuda çok yazı/mesaj bilmekle beraber derli toplu bir temizleme dökumanı bilmiyordu. Biz de böyle bir nottan daha fazla insanın yararlanabilmesi düşüncesiyle dökumanı ingilizce hazırladık. Öte yandan, notların hitap ettiği kullanıcı grubu olan sistem yöneticilerinin bilişim ingilizcesi ile yazılmış dökumanları okuyabileceklerini varsayıyoruz.

Root-kit'ler NT ve Linux işletim sistemlerine bir şekilde root veya admin olarak erişim sağlamayı başaran sistem kırıcılarının kendilerini gizleyerek rahat rahat çalışmalarına izin veren bir yazılım grubu.

Deneyimlerimiz yalnızca Linux ortamında olduğu için notlarımız da yalnızca Linux için.

Deniz Kenarında Bir Gezinti - Seaside

anonim
11 Şubat 2007, 15 dakika okuma süresi

"A Walk on the Seaside" kılavuzunun çevirisidir.

Seaside

Bu kılavuz Seaside 2.7 web geliştirme çatısına giriş niteliğindedir. Seaside kurulum bilgileri için bu adresi ziyaret edebilirsiniz.

Eğer Seaside'ı kendiniz kurarsanız (mesela SqueakMap kullanarak), sizden bir kullanıcı adı ve şifre girmeniz istenecektir. Bu bilgiler daha sonra bahsedeceğimiz Seaside yapılandırma uygulaması tarafından kullanılacaklar.

`How to Become A Hacker´ Türkçe Çevirisi

Challenger
1 Temmuz 2003, 1 dakika okuma süresi

Ülkemizde ve dünyada, hackerlar; bilgisayar sistemlerine giren, bilgi çalan, sistemleri bozmak için saldırılar düzenleyen kötü niyetli kişiler olarak bilinmekte. Hackerlık konusunda birçok yazı yazılıp çizilmekte ve hackerların ne kadar büyük bir tehlike olduğu anlatılmakta. Oysa hackerlar, sanıldığı gibi bir şeyler bozmaktan ziyade problem çözmek, yeni bir şeyler icad etmek gibi yararlı işlerle uğraşan insanlardır. Üstelik hackerlığın 1960´lı yıllara dayanan bir geçmişi ve bu süreç içerisinde gelişen bir kültürü vardır.

Hackers: Sıradışı Bir Dönemin Sıradışı Hikayesi

FZ
1 Kasım 2004, 1 dakika okuma süresi

2004 yazının sıcak günlerinden birinde, e-postalarımı kontrol ederken beni şaşırtan şu iletiyi karşımda gördüm: "İstemiş olduğunuz Hackers - Heroes of the Computer Revolution adlı yayın kütüphanemize gelmiştir ve teknik işlemleri yapılmaktadır. İşlemler bittikten sonra yayın kataloğumuzdan görülebilir. Bu durumu online kataloğumuzdan takip edebilirsiniz. -- İTÜ Kütüphane ve Dökümantasyon Daire Başkanlığı"

Bir an için duraksadım ve şaşırdım, ne olduğunu tam olarak kavrayamamıştım. Daha sonra ise hatırlama süreci ile parçalar yavaş yavaş yerine oturmaya başladı...

Steven Levy'nin bir döneme ışık tutan ve GNU/Linux'tan çok daha fazlasına tarihi bir perspektifle yer veren meşhur kitabının Ergin Sevinç tarafından yazılmış eleştirisinin devamını ileriseviye.org adresinde okuyabilirsiniz.