Linux çalıştıran bilgisayarınızın performansını müzikal olarak gözetleyin

0
butch
Emre Sevinç tarafından dilimize kazandırılan yeni bir IBM developerWorks makalesi ile karşınızdayız.

Makalenin özgün haline bu adresten ulaşabilirsiniz.

Linux çalıştıran bilgisayarınızın performansını müzikal olarak gözetleyin

Açık kodlu FluidSynth ve Perl'i kullanarak basit tonal besteler yaratın ve bunu bilgisayarınızın durumunu dinlemek için kullanın


Düzey: Orta

Nathan Harrington (harrington.nathan@gmail.com), Programcı, IBM

14 Kasım 2006

Perl ve FluidSynth kullanarak sistem durumunuzu müzikal olarak gözetleyin. çeşitli sistem performans istatistiklerini kullanarak armonik ve MIDI kontrollü ses sentezleme deneyimleri yaşayın. Bilgi işlem ortamınızdaki veriyi işitsel olarak nasıl ele alabileceğinizi keşfedin.

Bilgisayarınızın sağlıklı çalışıp çalışmadığını görsel olarak size sunan pek çok yazılım mevcuttur. Basit metin tabanlı göstergelerden tutun gerçek zamanlı ve 3 boyutlu grafiklere kadar kişisel bilgisayarınız, sunucu sistemleriniz veya ağ bağlantı cihazlarınızın durumuna dair detaylı raporlar alabilirsiniz. chordStats bilgisayarınızın durumuna dair sizi biraz farklı şekilde bilgilendirmektedir: tonları, tınıları ve armoniyi kullanarak.

1998 yılında, Peep! Ağ Seslendiricisi sistem yöneticilerine, sorumlu oldukları ağın durumu ve olası problemlerle ilgili çevreyi saran seslerle (ambient) uyarıda bulunmak için tasarlanmıştı. Belli olaylara bağlı olarak çıkan ses efektleri sayesinde sistem yöneticileri kendilerini bir tür ses uzayını dinlerken buluyor (normal ağ yükü için akan su sesi, bazı ağ olayları için kuş ötüşleri, vb.) ve sesteki dikkat çekici değişimlerden hemen bir ağ ortamında değişiklik olduğunu anlıyorlardı.

chordStats yazılımı da benzer bir ses ortamı yaratmakta ve sistem yükünü inceleyerek bu sayısal veriye dayanan farklı tonlar, değişik enstrüman özellikleri ve armonik ses dizileri kullanmaktadır. Bu makalede Perl programlama dilini kullanarak FluidSynth sistemine notalar göndereceğiz ve çeşitli sistem olaylarının armonik aralıklar olarak nasıl kullanılabileceğini gösterdikten sonra müzikal gözetleme sisteminizin nasıl geliştirilebileceği üzerinde duracağız.

Gereksinimler

Donanım

Bu makale kısmen bir 256 MB ana hafızalı Intel® Pentium® 4 bilgisayar ile geliştirildi. FluidSynth MIDI yazılım sentezlemesi epey kaynak tükettiğinden buradaki programları en az 256 MB ana hafızalı bir Pentium III'ten daha düşük bir makinada denememenizde fayda var. Aynı zamanda bir ses kartına gerek var. Bu makalenin amaçları doğrultusunda okurun donanım tabanlı bir MIDI dalga tablosu sentezleyicisi olmadığını ve dolayısı ile yazılım tabanlı bir ses sentezleyici kullanılacağını var sayıyoruz. Eğer ses kartınızda donanım tabanlı bir ses sentezleyici varsa ya da chordStats'ı harici bir donanım ile kullanmak istiyorsanız lütfen Kaynaklar bölümüne göz atın.

Yazılım

En az 2.4 ya da daha üzeri bir Linux® çekirdeği, Perl ve FluidSynth tavsiye edilir. FluidSynth uygulaması için lütfen Kaynaklar bölümüne başvurun. Ayrıca isteğinize uygun "SoundFont"lar da tavsiye edilir. Dosyalar bölümünde piyano, xylophone gibi enstrümanlar için hazırlanmış "SoundFont"ları bulabilirsiniz. Internet'te de pek çok farklı SoundFont mevcuttur, detaylar için Kaynaklar bölümüne bakabilirsiniz.

Sistem durum gözetlemesi için vmstat programını kullanacağız. Pek çok Linux dağıtımı ile gelen vmstat üç farklı CPU yükü, genelleştirilmiş disk blok bilgisi üzerinden giriş ve çıkış verisi sunar, bunlara ek olarak başka sistem işlevlerinin de gözetlenmesini sağlar.



Örnek bir kurulum ve yapılandırma

FluidSynth kurulum ve ayarlaması

FluidSynth programını yükleyip örnek SoundFont'u da kurduktan sonra fluidsynth Hammered_Instruments.sf2 komutu ile FluidSynth'i başlatın. Aşağıdakine benzer bir çıktı ile karşılaşacaksınız:


Liste 1. FluidSynth çıktısı
lash_open_socket: could not look up host 'localhost': \
Servname not supported for ai_socktype
lash_open_socket: could not connect to host 'localhost', service '14541'
lash_comm_connect_to_server: could not create server connection
lash_init: could not connect to server 'localhost' - disabling LASH
lash_init: LASH_START_SERVER unset, not attempting to start server automatically
fluidsynth: warning: Failed to pin the sample data to RAM; swapping is possible.
ALSA lib timer_hw.c:269:(snd_timer_hw_open) \
extended read is not supported (SNDRV_TIMER_IOCTL_TREAD)
fluidsynth: warning: Requested a period size of 64, got 940 instead
fluidsynth: ALSA driver: Using format s16, rw, interleaved
FluidSynth version 1.0.7
Copyright (C) 2000-2006 Peter Hanappe and others.
Distributed under the LGPL license.
SoundFont(R) is a registered trademark of E-mu Systems, Inc.

Type 'help' for information on commands and 'help help' for help topics.

>

Bu uyarı iletilerini dert etmeyin. Eğer > sembolünü görüyorsanız FluidSynth ses üretmeye hazır demektir. noteon 5 77 100 yazıp 5. kanaldan 77 hızında ve 100 ses seviyesinde bir ses üretmeyi deneyin. Eğer elektronik bir piyano tonu duyarsanız bir sonraki adıma geçmeye hazırsınız demektir. çıkmak için quit yazın ya da Ctrl+C tuş kombinasyonuna basın. Eğer ses duyamaz ya da bir hata mesajı ile karşılaşırsanız ses sunucunuzun başlatıldığından emin olun ve mixer ayarlarınızın da düzgün olup olmadığını kontrol edin.

FluidSynth'e birden fazla nota gönderdiğinizde seste bir aksama fark edebilirsiniz -- tıpkı bozuk ve atlayarak çalınan bir CDde olduğu gibi. Bunu düzeltmek için fluidsynth Hammered_Instruments.sf2 -c10000 -z10000 komutu ile ses arabelleklerini ve her arabelleğin boyunu artırın. Bu komut FluidSynth'i herbiri 10.000'lik 10.000 ses arabelleği ile başlatacaktır, bu da ses kalitesi için yeterli kaynak demektir.



chordStats.pl programı

Genel strateji

Tempo, tını, akorlar ve nota hızının seçilmesi bu makaleyi aşan bir sanat ve bilim konusudur. Geliştirmenin basitliğini ve asıl derdimizin bir şekilde veriyi temsil etmek olduğunu göz önünde bulundurarak bu programda 1 Hz frekansında oktav tabanlı nota gamları kullanılacaktır. vmstat programı gerekli temel sistem verisini sunacak ve aynı zamanda bizim tempomuza dayanak teşkil edecek 1 Hz'lik "nabız" sinyalini sağlayacaktır.


Liste 2. Ana program parametreleri
#!/usr/bin/perl -w 
# chordStats.pl - create music based on system status
use strict;
   
my $vmStatCmd = "vmstat 1"; # run vmstat every second
my $totalPackets = 0;    # total of packets received and transmitted 
my $lineCount = 0;      # count number of vmstat output lines 
    
my %fields = (); 
my $count = 0;
# the field headers in the vmstat output, useful for referring to them by name 
for( split " ", "r b swpd free buff cache si so bi bo in cs us sy id wa" ){
 $fields{$_} = $count;
 $count++;
}
    
# buffering output must be turned off because fluidsynth does not appear to 
# accept buffered input from stdin
$|=1;  

Yukarıdaki betiğin başlangıcında her saniyede bir çalıştırılacak komut olarak vmstat 1 komutunu seçtik. Her okumadaki toplam paket sayısını tutacak ve vmstat programından gelecek satırların sayısını kaydedece değişkenleri ayarladıktan sonra başlık tanımlamalarına geçtik. Alan başlıkları olan bi (blocks in), bo (blocks out), ve us (user CPU usage - kullanıcı CPU kullanımı) verileri saniyede bir okunmaktadır. "Hash" veri yapısı sayesinde bunlara daha sonra isimlerini kullanarak erişmek mümkün olacaktır. $|=1 satırına dikkat edin. Eğer bu satırı kaldırırsanız teşhis etmesi güç ve kaynağı arabellekleme olan hatalarla karşılaşabilirsiniz


Liste 3. Ana program başlangıcı
# open the vmstat program to read from 
open( INPIPE, "$vmStatCmd |" ) || die "can't read from vmstat";

 # wait while the fluidsynth program opens
 sleep(3);

 while(my $statLine = <INPIPE> ){

  # ignore the header display, and the fieldname display lines
  if( $statLine !~ /\-\-\-\-/ && $statLine !~ /swpd/ ){

   # the first line of vmstat data is a recent average, ignore
   if( $lineCount > 2 ){

Programın yukarıda görünen ikinci kısmı vmstat komutuna bir boru (pipe) açmaktadır ve bunun üzerinden saniyede 1 kere veri okunmaktadır. FluidSynth programının çalışması için birkaç saniye bekledikten sonra vmstat çıktısını işlemeye başlayabiliriz. vmstat çıktısının ilk üç satırı görmezden gelinir çünkü bu satırlar ayrıştırıcıları, başlık bilgilerini ve kısa süre önceki ortalamayı göstermektedir.


Liste 4. Ana programda nota işleme
    # reset wavetable synthesis
    if( $totalTime % 10 == 0 ){ print "reset\n" }
    $totalTime ++;

    my $note = "";
    my @currLine = split " ", $statLine;

    # user cpu usage
    $note = $currLine[ $fields{us} ];
    sendNote( $note, 14, 12, 96 );

    # conglomerate disk i/o fields to one stat 
    $note = $currLine[ $fields{bi} ] + $currLine[ $fields{bo} ];
    if( $note > 1000 ){ $note = 1000; }
    $note = $note/10;
    sendNote( $note, 8, 12, 96 );

    # network throughput on eth0
    $note = getNetworkStats();
    sendNote( $note, 5, 12, 84 );

  }#if not first 3 lines to ignore

 }#if not a header line

 $lineCount++;

}#while reading the pipe

close(INPIPE);

Yukarıdaki kod bloğunda ilk yapılan şey eğer 10 saniye geçti ise FluidSynth'e bir yeniden başlatma emri göndermektir. Bu halihazırda işlenmekte olan son nota kırıntılarını iptal edecektir (bu notalar işitilemeyecek bir ses düzeyinde mevcut olsalar bile). Gerekli değişken ilklendirilmesinden sonra us (user CPU usage - kullanıcı CPU kullanım miktarı) ile ilgili nota sendNote komutu ile çalınacaktır. us alanı daima 0 ile 100 arasında bir değer olduğu için daha fazla veri işlemeye gerek yoktur. Basitçe sendNote altrutinini kullanarak 14. kanala minimum 12, maksimum 96 arasında olan bir hızda gerekli notayı yollamaktayız.

İlk nota gönderme işinden sonra yine vmstat'tan gelen bi (blocks in) ve bo (blocks out) bilgileri birleştirilmekte ve 0 ile 1000 arasında bir değer elde edilmektedir. Bu değerlerin makinanın IDE ayarlarını test etmek için de kullanılabileceği dikkatinizi çekebilir. Eğer çok yüksek ya da çok düşük performanslı bir disk altsisteminiz varsa maksimum değeri mevcut bantgenişliğini daha hassas olarak gösterecek şekilde ayarlamanız gerekebilir. Toplam disk kullanımı 0 ile 1000 arasındaki bir değere karşılık gelecek şekilde ölçeklendikten sonra bu sayı 10'a bölünür ve 0 ile 100 arasında bir değer elde edilir. Ardından bu değer 8. kanala her zamanki minimum ve maksimum aralığında olacak şekilde gönderilir.

getNetworkStats kısmı görebileceğiniz gibi biraz daha karmaşıktır, veri değeri 0 ile 100 arasında alınır ve bir başka noteon komutu gönderilir. Bu son nota gönderimindeki maksimum değerin 84 oluşuna dikkat edin. Bunun sebebi SoundFont'un 5. kanalda sadece 0 ile 84 arasında duyulabilir ses üretiyor olmasıdır. Bu durum, müzik konusunda eğitimli olan ve armonideki küçük farklardan bile duruma dair bilgi çıkarabilecek olanları biraz rahatsız edebilir.

Döngü parantezlerini kapatıp zamanlama kodunu tamamladıktan sonra şimdi de sıra altruinlerde.


Liste 5. sendNote altrutini
sub sendNote {

 my( $noteVal, $noteChan, $min, $max ) = @_;

 if( $noteVal < $min ){

  $noteVal = $min;

 }else{

  # divide it into twelve parts
  $noteVal = sprintf( "%0.0f", $noteVal/12);

  # reduce the note to 12 at the very least;
  $noteVal = ($noteVal * 12);

  if( $noteVal > $max ) { $noteVal = $max }

 }#if note is > minimum

 print "noteon $noteChan $noteVal 100\n";

}#sendNote

sendNote altrutini 0-100 arasında bir nota değeri alır ve bunu taban notaya göre en yakın 12-notalık aralıktan birine dönüştürür. Taban notamız 12'dir ve tüm notalar bu değeri 0 durumu olarak kullanır. Böylece sistem düşük yükte çalışırken düşük frekanslı hoş bir ses elde ederiz. Tüm notalar basitlik namına 100 ses şiddettinde basılır. Diğer sistem parametrelerine göre ses şiddeti seviyesini ayarlamak notaların kendisi ile yahut armonik değişimlerle oynamadan veri temsilini geliştirmek için güzel ve sezgisel bir yöntem olarak düşünülebilir.


Liste 6. getNetworkStats altrutini
sub getNetworkStats {

 my $networkCmd = "/sbin/ifconfig eth0 | grep 'RX bytes'";
 $networkCmd = `$networkCmd`;

 my $rxBytes = 0;
 my $txBytes = 0;

 chomp($networkCmd);

 for( $networkCmd ){
  $rxBytes = substr($_, 19);
  $rxBytes = substr($rxBytes,0,index($rxBytes," "));
  $txBytes = substr($_, 52);
  $txBytes = substr($txBytes,0,index($txBytes," "));
  my $bothBytes = $rxBytes + $txBytes;

  if( $totalPackets == 0 ){
   $totalPackets = $bothBytes;
  }else{
   # find the difference between measurements, set maximum difference to
   # 1Mbit, which works well for `saturated' on a 100Mbit/sec network
   # reduce the value by a factor of 10000, which spreads the usage 
   # nicely over 1-100 
   my $diffRX = $bothBytes - $totalPackets;
   if( $diffRX > 1000000 ){ $diffRX = 1000000 }
   $diffRX = ($diffRX / 10000);

   $totalPackets = $bothBytes;
   return( $diffRX );
  }# if not first packet check

 }# packet count check

}#getNetworkStats

Yukarıdaki kod basit bir yöntemle Ethernet kartınızdaki hareketliliğin bir ölçüsünü verir. /sbin/ifconfig/eth0 komutu alınan ve yollanan tüm paketlerin sayısını listeler. Test makinalarında 100 Mbit/saniye kapasiteli ağda, 1 milyonun alınan ya da gönderilen paket tam doygunluk anlamına gelmektedir. Bu değer daha sonra 0 ile 100 arasındaki bir değere dönüştürülür ve bir elektronik piyano notası olarak çalınır.

chordStats'ı çalıştırmak

chordStats programı vmstat'ı okuyacak ve arabellekleme yapmadan FluidSynth'e stdin standart giriş kanalı üzerinden veri gönderecektir. Programı perl chordStats.pl |fluidsynth Hammered_Instruments.sf2 -c10000 -z10000 >/dev/null komutu ile başlatabilirsiniz. Unutmayın ki -c ve -z parametreleri ses arabellekleme ile ilgilidir ve sizin sisteminize göre ince ayar çekilmesi gerekebilir.

Şimdi chordStats'ı çalıştırdığınıza göre Mozilla web tarayıcısını çalıştırın. CPU kullanımı ve disk giriş/çıkış durumundaki artışı zil ve "celesta" sesleri olarak fark ettiniz mi? Eğer Mozilla ile çok veri içeren bir sayfaya bakar yahut wget ile büyük bir dosya indirirseniz ağ kapasitenizi kullanmaya başladıkça gittikçe artan bir piyano sesi duyacaksınız.



chordStats'ı değiştirmek

Temel sistem yüküne ek olarak, chordStats programını başka şeyleri "dinlemek" için de kolayca modifiye edebilirsiniz. vmstat 1 komutu her saniye bir dizi bilgi sunmaktadır. Bu bilgiler nota değerleri üretmek ve temel tempoyu belirlemek için kullanılmaktadır. chordStats'ı değiştirmek isterseniz yapabileceğiniz ilk şeylerden biri vmstat komutunu başka bir şeyle değiştirmektir. Söz gelimi buradaki kaynak kodların arasında görebileceğiniz fastUpdate.pl programı mevcut boş hafızayı, mevcut süreçleri, Ethernet bağlantılarını her 0.2 saniyede bir göstermektedir. Eğer chordStats.pl'yi fastUpdate.pl'yi kullanacak şekilde düzenlemek isterseniz şunu yapın:

Aşağıdaki komutu:

my $vmStatCmd = "vmstat 1";

şöyle değiştirin:

my $vmStatCmd = "./fastUpdate.pl 0.2 "

Ve şu satırı da

for( split " ", "r b swpd free buff cache si so bi bo in cs us sy id wa" ){

şu şekilde değiştirin:

for( split " ", "memFree ethInt proc" ){

Ana program döngüsünde başlık satırlarını ve ilk 2 satırı görmezden gelen koda burada ihtiyaç yoktur. Eğer isterseniz koşul satırlarını kaldırabilirsiniz. fastUpdate.pl çıktısı 0 ile 100 arasında değer üretecek şekilde ayarlanmıştır, dolayısı ile sendNote altrutininde de şu bölümü:

    # user cpu usage
    $note = $currLine[ $fields{us} ];
    sendNote( $note, 14, 12, 96 );

    # conglomerate disk i/o fields to one stat 
    $note = $currLine[ $fields{bi} ] + $currLine[ $fields{bo} ];
    if( $note > 1000 ){ $note = 1000; }
    $note = $note/10;
    sendNote( $note, 8, 12, 96 );

    # network throughput on eth0
    $note = getNetworkStats();
    sendNote( $note, 5, 12, 84 );

şu şekilde değiştirmelisiniz:

    $note = $currLine[ $fields{memFree} ];
    sendNote( $note, 14, 48, 96 );

    $note = $currLine[ $fields{ethInt} ];
    sendNote( $note, 8, 48, 96 );

    $note = $currLine[ $fields{proc} ];
    sendNote( $note, 5, 48, 96 );


Bu durumda minimum değerin 48'e çıktığına dikkat edin. Bunun sebebi seçilmiş olan SoundFont ile ilgilidir (Electronic_Sounds.sf2). chordStats'ın bu güncellenmiş halini perl chordStats.pl | fluidsynth Electronic_Sounds.sf2 -c10000 -z10000 >/dev/null komutu ile çalıştırabilir 1960'lı yılların bilimkurgu filmlerinin tadını yakalayabilirsiniz.



Bitirirken

Bu örneği kullanarak bilgisayarınızdaki istediğiniz şeyi, istediğiniz parametrelere göre "dinlemek" için chordStats'ı değiştirebilirsiniz. fastUpdate'i de mesela strace ya da gprof çıktısını kullanacak şekilde değiştirebilirsiniz. Böylece program derleme işlerinden log dosyalarına çeşitli makinaların performans istatistiklerinden ağ hareketlerine, problemlerine dek pek çok şeyi "dinleyebilirsiniz".

Farklı denemeler için başka verilere göre ses şiddetini değiştirmeyi de düşünebilirsiniz. örneğin eğer veri paketlerinin sayısı sabit kalıyor fakat Ethernet kesmelerinin sayısı artıyorsa ağ ile ilgili notanın şiddetini artırabilirsiniz. Ya da tam oktavlık hareketler yerine üçte birlik aralıklarla hareket etmeyi ya da büyük değişimler arasında ses boşlukları bırakmayı deneyebilirsiniz.



Download

Tanım İsim Büyüklük İndirme yöntemi
Kaynak kod os-linuxmusic_chordStats-0.1.zip 10MB HTTP

Kaynaklar

öğrenin

ürünler ve teknolojileri edinin

Discuss


Yazar hakkında

Nathan Harrington, IBM'de çalışan bir programcıdır ve bugünlerde Linux, WatchPad 1.5 ve kaynak tespit etme teknolojileri üzerinde çalışmaktadır.

Görüşler

0
FZ
Bu ve benzeri konular bildiğim kadarı ile "sonification" başlığı altında ele alınıyor, meraklısı heveslisi bu anahtar sözcükten yola çıkıp benzer işitsel veri temsillerini inceleyebilir (ve belki bir el atıp ilgili Wikipedia maddesini Türkçeleştirebilir).
0
towsonu2003
harika bir "howto" belgesi :) lutfen bu tur belgeleri / haberleri daha sık yayinlayin.
0
FZ
Beğendiyseniz ne mutlu bize. Burada anlatılan sistemi kurup çalıştırdıysanız ve deneyimlerinizi bizimle paylaşırsanız seviniriz.
Görüş belirtmek için giriş yapın...

İlgili Yazılar

Ajax Konusunda Uzmanlaşma, Bölüm 6

butch

IBM Türkiye ve Fazlamesai.net işbirliği ile dilimize kazandırılan yeni bir IBM developerWorks makalesi ile karşınızdayız. Diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.

Makalenin özgün haline bu adresten ulaşabilirsiniz.

UNIX Dilinde Konuşma, Bölüm 6: Her şeyi otomatikleştirin!

butch

IBM Türkiye ve Fazlamesai.net işbirliği ile dilimize kazandırılan yeni bir IBM developerWorks makalesi ile karşınızdayız. Diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.

Makalenin özgün haline bu adresten ulaşabilirsiniz.

UNIX Dilinde Konuşma, Bölüm 1: Komut satırının gücüne hükmedin

tongucyumruk

IBM Türkiye ve Fazlamesai.net işbirliği ile dilimize kazandırılan yeni bir IBM developerWorks makalesi ile karşınızdayız. Diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.

Makalenin özgün haline bu adresten ulaşabilirsiniz.

Ajax Konusunda Uzmanlaşma, Bölüm 8

butch

IBM Türkiye ve Fazlamesai.net işbirliği ile dilimize kazandırılan yeni bir IBM developerWorks makalesi ile karşınızdayız. Diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.

Makalenin özgün haline bu adresten ulaşabilirsiniz.

developerWorks: Yüksek performanslı Linux kümeleme 2: Çalışan Bir Küme Oluşturma

butch

IBM Türkiye ve Fazlamesai.net işbirliği ile dilimize kazandırılan yeni bir IBM developerWorks makalesi ile karşınızdayız. Diğer makalelere buradan ulaşabilirsiniz.

Makalenin özgün haline bu adresten ulaşabilirsiniz.