Üretim ortamında Lisp kullanmak

USENET comp.lang.lisp forumundaki eğlenceli bir mesaj dikkatimi çekti paylaşmak istedim.

Meğer meşhur .NET platformunun ana bileşenlerinden biri olan CLR (Common Language Runtime) sisteminin çöp toplayıcısı (garbage collector) Lisp ile yazılmış.

Sağlam Lisp "hacker"larından olan ve bir süredir MS için çalışan, CLR'nin baş mimarlığını yapan Patrick Dussud'un yazdığı Lisp kodu daha sonra bir Lisp'ten C'ye dönüştürücü ile C'ye dönüştürülmüş ve bu kod da MS'deki bir stajyer programcı tarafından "temizlenip" derlenip piyasaya sürülmüş.

Lisp ve .NET konusu açılmışken: Her iki dünyadan da vazgeçmek istemeyenler için enteresan projeler çıkmaya başladı: L Sharp .NET (C#'tan çok daha eğlenceli ;-), RDNZL ve FOIL.

Daha önce FM'de bir Mars programlama projesi yarışması bağlamında adı geçen Frank Buss bu sefer de gündemimizi Peter Henderson'ın makalelerinden uyarladığı ve Common Lisp kullanarak gerçekleştirdiği bir fonksiyonel geometri uygulaması ile meşgul ediyor. Fonksiyonel programlamanın grafik uygulamalarını kullanarak anlaşılması bakımından çarpıcı bir örnek. Program çıktısını Postscript olarak üretiyor.

Söz konusu grafik yapılar pek çok matematikçinin ve diğer bilim insanlarının da hayranlığını kazanan Hollandalı meşhur sanatçı M. C. Escher'in yapıtlarından esinlenerek hazırlanmış.

Bilgisayarlar bir problemi yapay zeka kullanarak çözerken, kullandıkları teknikler; Karar ağacı, akıllı tahmin yeteneği ve o ana kadar geçilen yolu hatırlamaktır.
Bir rakibe karsi oyun oynayabilen bir yapay zeka algoritmasi bu tekniği bir ileri götürerek, rakibin hareketlerini de çözüm alanına almaya çalışır. Altüst (Minimax) algoritmasi, oyun zekası alanında bilinen bir algoritma; Yapay Zeka dersi için yazılmış ve altüst kulanan LISP Dama kodlarını sitemizden paylaşıyoruz.
Yapay Zeka ve Müsabaka - Altüst Algoritması

Güncelleme (31 Temmuz 2005): SLIME ile ilgili güzel video adresleri belgenin sonuna eklendi

Şimdiye dek fazlamesai.net sitesinde Lisp ile ilgili bazı belgeler, çeviriler, röportajlar yayınladık^*. Yaklaşık 50 yıldır geliştirilen ve hala pek çok yeni dile ilham kaynağı olan Common Lisp ile ilgili çalışmalara başlamak isteyenlerin ilk ihtiyacı olan şey güçlü bir geliştirme ortamı ve sıra bunu anlatmaya geldi!

Bu belgede GNU/Linux sisteminiz üzerine tam teşekküllü, güçlü bir Common Lisp geliştirme ortamı kurmanız ve ilk Common Lisp denemenizi yapıp test etmeniz için gerekenler anlatılacaktır.

Common Lisp'e en iyi destek veren GNU/Linux dağıtımlarından biri olan Debian GNU/Linux esas alınmıştır ancak burada yazılanların hepsini herhangi bir GNU/Linux ya da UNIX uyumlu bir sisteme kurmak mümkündür.

Tüm zamanların en renkli Common Lisp programlama kılavuzlarından Lisperati artık anadilimizde.

Söz konusu belge İstanbul Bilgi Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümü öğrencisi Seda Çelebican tarafından Türk diline çevrildi. Belgenin Türk kültürüne uyarlanmasında ve genel editörlük işlemlerinde İstanbul Bilgi Üniversitesi eMBA Yazılım Geliştirme ekibinden Emre Sevinç emek harcadı. Bu süreçte çok titiz eleştirileri, geri beslemeleri ile bize yardımcı olan Bilkent Bilgisayar Mühendisliği bölümü öğrencilerinden Hayrettin Gürkök'e ve Lisp konusunda yardımcı olan Bülent Murtezaoğlu'na teşekkürü bir borç biliriz. Belgedeki hatalardan çevirmen ve editör sorumludur. Orjinal belgenin yazarı Dr. Conrad Barski hiçbir maddi hatadan ötürü sorumlu tutulamaz. Belgeyle ilgili tartışma ve her türlü soru için bu haberin altına yorum yazabilir, iletişim kurabilirsiniz.

Lisperati belgesindeki kodları denemek için hiçbir şey kurmanıza gerek yok. Belgede anlatıldığı gibi uzaktaki bir telnet servisine kolayca bağlanıp kodları hemen derleyebilirsiniz ancak bu konularla daha ciddi ilgileniyor ve kendi Lisp ortamınızı kurmak istiyorsanız daha önce FM'de yayınlanan Common Lisp Geliştirme Ortamı Kurulumu kılavuzundan faydalanabilirsiniz.

Güncelleme (2/5/2005): Kılavuzu PDF olarak hazırlayıp Ayhan Barış'a çok teşekkür ederiz.